Υπάρχουν φωνές που μοιάζουν να κουβαλούν μέσα τους ολόκληρες ζωές και η φωνή του Γιάννη Πάριου είναι σίγουρα μία τέτοια. Για περισσότερα από πενήντα χρόνια, ο άνθρωπος που γεννήθηκε ως Γιάννης Βαρθακούρης στην Πάρο, έγινε για το ελληνικό τραγούδι κάτι περισσότερο από ένας επιτυχημένος ερμηνευτής. Έγινε το ίδιο το συναίσθημα!
Με τραγούδια που μιλούν για έρωτες που γεννήθηκαν και χάθηκαν, για μοναξιές που έγιναν τραγούδι και για αγάπες που άντεξαν στον χρόνο, ο Γιάννης Πάριος κατάφερε να γίνει ο πιο αυθεντικός αφηγητής για συναισθήματα καρδιάς. Καθόλου τυχαία άλλωστε δεν τον αποκάλεσαν «τραγουδιστή του έρωτα».
Σήμερα, 8 Μαρτίου συμπληρώνει 80 χρόνια ζωής. Και καθώς η διαδρομή του μοιάζει με μεγάλο μουσικό ταξίδι, οι μνήμες επιστρέφουν εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν όλα: σε ένα νησί του Αιγαίου, σε έναν φάρο, σε ένα παιδί που τραγουδούσε πριν ακόμη καταλάβει ότι η μοίρα του θα γραφόταν πάνω σε πεντάγραμμα.
Πάρος: Εκεί όπου ξεκίνησαν όλα
Η ιστορία του αρχίζει στην Πάρο, ένα νησί που τότε ήταν ακόμη ένας μικρός, κλειστός κόσμος γεμάτος αλμύρα, καΐκια και ανθρώπους που γνώριζαν ο ένας τον άλλον με το μικρό τους όνομα.
Ο μικρός Γιάννης μεγάλωσε σε μια οικογένεια απλή. Ο πατέρας του ήταν φαροφύλακας – ένας άνθρωπος σιωπηλός και δυνατός, που έμαθε στον γιο του την αξία της ευθύνης. Οι νύχτες στο φάρο, με τον άνεμο του Αιγαίου να σφυρίζει και το φως να κόβει το σκοτάδι, χαράχτηκαν βαθιά στη μνήμη του.
Αργότερα, μιλώντας για εκείνα τα χρόνια στην εκπομπή της ΕΡΤ «Γιάννης Πάριος – Εκ βαθέων» που προβλήθηκε τη δεκαετία του 1980, θυμόταν με συγκίνηση τις εικόνες της παιδικής του ηλικίας και τις στιγμές μπροστά από τον φάρο όπου εργαζόταν ο πατέρας του.
Η οικογένεια δεν φανταζόταν ότι το παιδί που τραγουδούσε στα στενά της Πάρου θα γινόταν κάποτε ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες ερμηνευτές. Μάλιστα, όπως έχει αφηγηθεί ο ίδιος στην ίδια εκπομπή, όταν ήταν μαθητής, οι συμμαθητές του συχνά τον πείραζαν για την αγάπη του στο τραγούδι.
Εκείνος όμως δεν σταματούσε. Η μουσική ήταν ήδη μέσα του. Και ίσως δεν ήταν τυχαίο. Στην ίδια εκπομπή της ΕΡΤ είχε πει ότι η φωνή του ήταν κληρονομιά της μητέρας του, η οποία μάλιστα τραγούδησε μαζί του μπροστά στις κάμερες, αποκαλύπτοντας από πού είχε πάρει αυτό το ιδιαίτερο ηχόχρωμα.
Η Πάρος ήταν όμορφη, αλλά μικρή για τα όνειρα ενός νέου που ένιωθε πως είχε κάτι να πει μέσα από το τραγούδι.
Ο Γιάννης Βαρθακούρης ήξερε ότι αν ήθελε να δοκιμάσει την τύχη του, έπρεπε να φύγει για την Αθήνα. Ήταν μια απόφαση δύσκολη. Η οικογένεια δεν ήταν ενθουσιασμένη με την ιδέα να γίνει τραγουδιστής. Οι περισσότεροι συγγενείς του ήταν αντίθετοι με αυτή την επιλογή. Μόνο ο πατέρας του στάθηκε πραγματικά δίπλα του. Ήταν ο άνθρωπος που πίστεψε πρώτος σε εκείνον. Και έτσι ο νεαρός από την Πάρο έφτασε στην Αθήνα με όπλο μόνο τη φωνή του και την επιμονή του.
Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα. Η μουσική σκηνή της εποχής ήταν γεμάτη μεγάλα ονόματα. Ο ανταγωνισμός ήταν τεράστιος και οι ευκαιρίες λίγες. Όμως ο Πάριος είχε κάτι που δεν μπορούσε να διδαχθεί: αλήθεια στην ερμηνεία.
Ο ίδιος έχει τονίσει πολλές φορές σε κατά καιρούς συνεντεύξεις του, πως ο άνθρωπος που ουσιαστικά του έδωσε την πρώτη μεγάλη ευκαιρία να κατακτήσει τα όνειρά του στο τραγούδι ήταν ο Γιώργος Κατσαρός.
Συναντήθηκαν για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όταν ο Κατσαρός, ως ήδη επιτυχημένος μαέστρος, δίδασκε στην Ελληνική Μουσική Εταιρεία. Μία μέρα λοιπόν, ο δάσκαλος λέει στους μαθητές, μεταξύ των οποίων και ο Πάριος: «Θα το παίξω δυο-τρεις φορές, και όποιος νομίζει ότι μπορεί να το πει, να σηκώσει το χέρι».
Για τον νέο μαθητή της σχολής Γιάννη Πάριο, αυτό ήταν… piece of cake. Το είχε μάθει αμέσως. Ο Γιάννης σηκώνει το χέρι του, το τραγουδάει και τότε ο Κατσαρός τού λέει: «Κάθισε, και όταν τελειώσουμε μην φύγεις, σε θέλω». Τελειώνοντας το μάθημα, λέει στον νεαρό νησιώτη: «Εσύ θα φύγεις απ’ τη σχολή, είσαι έτοιμος, δεν χρειάζεσαι μαθήματα. Την Κυριακή θα έρθεις στο σπίτι μου».
Όπως είχε διηγηθεί σε συνέντευξή του ο ίδιος ο Γιάννης Πάριος: «Θυμάμαι, είχα τα εισιτήρια να πάω ‒έμενα με την αδερφή μου στην Αγίου Μελετίου‒, αλλά όχι για να γυρίσω, έτσι πήγα μέχρι το σπίτι του με τα πόδια. Με πέρασε από ιερά εξέταση, με έβαζε κι έλεγα τραγούδια: “Πες ένα λαϊκό, πες ένα ρεμπέτικο, πες ένα δημοτικό”. Αριστερά μου ήταν δύο άνθρωποι, καθιστοί, που ακούγανε. Αφού τελείωσα, λέει: “Να σου συστήσω τον κύριο Μάτσα και τον Πυθαγόρα“. Κάγκελο εγώ».
Η αρχή μιας μεγάλης πορείας
Το 1969 εμφανίζεται δισκογραφικά για πρώτη φορά και ξεκινά μια καριέρα που θα διαρκέσει δεκαετίες. Από την αρχή συνεργάζεται με κορυφαίους δημιουργούς του ελληνικού τραγουδιού. Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο Μάνος Λοΐζος, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Γιάννης Σπανός, ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Πυθαγόρας και πολλοί άλλοι.
Η φωνή του ταιριάζει τόσο στο λαϊκό όσο και στο έντεχνο τραγούδι. Κάθε ερμηνεία του έχει μια ιδιαίτερη συναισθηματική ένταση που κάνει τον ακροατή να νιώθει πως το τραγούδι «μιλά» απευθείας για τη δική του ζωή.
Σε μια σπάνια συνέντευξή του στο περιοδικό LiFO το 2023, ο ίδιος είχε περιγράψει τη σχέση του με το τραγούδι με μια χαρακτηριστική μεταφορά: «Το κάθε τραγούδι είναι μια βάρκα. Θέλει και προορισμό και λιμάνι». Η φράση αυτή συνοψίζει ίσως καλύτερα από κάθε άλλη τη φιλοσοφία του για τη μουσική.
Ο τραγουδιστής του έρωτα
Κάποια στιγμή, σχεδόν αθόρυβα, ο κόσμος άρχισε να τον αποκαλεί «τραγουδιστή του έρωτα». Δεν ήταν ένας τίτλος που επιδίωξε. Ήταν κάτι που γεννήθηκε φυσικά.
Η φωνή του είχε μια ιδιότητα σπάνια: μπορούσε να μεταφέρει στον ακροατή του αμέσως τα πιο έντονα συναισθήματα και να τα προκαλέσει. Τα τραγούδια του μιλούσαν για αγάπες που τελειώνουν, για επιστροφές που δεν έγιναν ποτέ, για καρδιές που δεν έπαψαν να περιμένουν. Και το κοινό τον αγκάλιασε.
H επιστροφή στο Αιγαίο
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Γιάννης Πάριος παίρνει μια απόφαση που θα αποδειχθεί καθοριστική. Κυκλοφορεί τον διπλό δίσκο Τα Νησιώτικα.
Η επιτυχία είναι τεράστια. Ο δίσκος φτάνει τις 800.000 πωλήσεις, ένα νούμερο σχεδόν μυθικό για τα ελληνικά δεδομένα.
Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι επαναφέρει στο προσκήνιο τη μουσική παράδοση του Αιγαίου. Τα τραγούδια των νησιών βρίσκουν ξανά θέση στη σύγχρονη ελληνική μουσική. Ίσως γιατί μέσα από αυτά ο Πάριος επέστρεφε στις δικές του ρίζες. Στην Πάρο.
O δημιουργός πίσω από σπουδαία τραγούδια
Ο Γιάννης Πάριος δεν είναι μόνο ερμηνευτής. Είναι και δημιουργός. Έχει συνθέσει μουσική για περίπου 180 τραγούδια και έχει γράψει στίχους για περισσότερα από 360.
Τραγούδια του έχουν ερμηνεύσει σπουδαίοι καλλιτέχνες, από τον Στέλιο Καζαντζίδη μέχρι τη Μαρινέλλα και τη Χαρούλα Αλεξίου. Η δημιουργική του πλευρά υποδείκνυε από το ξεκίνημα μέχρι και σήμερα έναν καλλιτέχνη που δεν περιορίζεται μόνο στην ερμηνεία, αλλά θέλει να αφηγηθεί ιστορίες από την αρχή ως το τέλος.
Οι έρωτες και οι γάμοι
Η προσωπική ζωή του Γιάννη Πάριου απασχόλησε πολλές φορές τη δημοσιότητα. Έχει παντρευτεί δύο φορές. Ο πρώτος του γάμος ήταν με τη Ντίνα Μαρκοπούλου, με την οποία απέκτησε δύο γιους: τον Χάρη και τον Θανάση.
«Τα θαλασσινά του Πάριου» (φωτ.: EUROKINISSI / Μιχάλης Παπανικολάου)
«Όταν ήταν έγκυος η πρώτη μου γυναίκα στον Χάρη, είχε φύγει ο πατέρας μου, ήμουν μικρός, 24-25, κι έμενα με τη μητέρα μου, της είπα: “Μάνα θα παντρευτώ” και μου λέει: “Θα πέσω από το μπαλκόνι”. “Τι να σου πω ρε μάνα, πέσε”… Μέναμε στο ισόγειο, ο δρόμος ήταν απ’ έξω, πού θα πέσεις; Της λέω: “Θέλεις να γεννηθεί το εγγόνι σου χωρίς πατέρα;”, κι εκεί το γύρισε: “Αλήτη, που θα αφήσεις το εγγόνι μου χωρίς πατέρα”!» είχε πει σε συνέντευξή του ο ίδιος.
Ο γάμος αυτός κράτησε μόλις για δέκα χρόνια και έληξε οριστικά το 1982. Δεν σταμάτησαν όμως ποτέ οι δύο πρώην σύζυγοι να είναι καλοί γονείς και όπως τόνισε σε σχετικά πρόσφατη συνέντευξή του ο ίδιος ο Γιάννης Πάριος: «Απέτυχα ως σύζυγος, αλλά πέτυχα ως πατέρας».
Η φράση αυτή φανερώνει κάτι που διατρέχει ολόκληρη τη ζωή του: την απόλυτη ειλικρίνεια με την οποία αντιμετωπίζει τα συναισθήματα.
Ο δεύτερος γάμος του ήταν με την ηθοποιό Σοφία Αλιμπέρτη, με την οποία απέκτησε τον Μιχαήλ-Άγγελο και τον Νικόλα. Αν υπάρχει κάτι που τον συγκινεί πραγματικά όταν μιλά, αυτό είναι τα παιδιά του. Οι τέσσερις γιοι του αποτελούν το κέντρο της ζωής του.
Ο Χάρης Βαρθακούρης ακολούθησε τα βήματά του στη μουσική, ενώ και ο Νικόλας –γνωστός ως Good Job Nicky ο οποίος μάλιστα πρόσφατα έκανε την προσπάθειά του για να βρεθεί στη σκηνή της Eurovision–, ανήκει στη νέα γενιά πολλά υποσχόμενων καλλιτεχνών.
Ο γιος του Θανάσης ξεκίνησε μία επιτυχημένη πορεία ως δημοσιογράφος και πλέον ασχολείται με τον τομέα της επικοινωνίας ενώ ο Μιχαήλ-Άγγελος είναι επίσης καλλιτέχνης, καθώς ασχολείται με την τέχνη της φωτογραφίας.
Όσοι τον γνωρίζουν καλά, λένε ότι ο Γιάννης Πάριος είναι ένας βαθιά συναισθηματικός πατέρας. Στιγμές που έχουν καταγραφεί ακόμη και σε παλαιότερα τηλεοπτικά αφιερώματα τον δείχνουν να παίζει με τα παιδιά του ή να τραγουδά μαζί τους. Και ίσως εκεί να κρύβεται η πιο αληθινή πλευρά του.
Δεν ξέχασε ποτέ από πού ξεκίνησε
Παρά την τεράστια επιτυχία του, ο Γιάννης Πάριος δεν απομακρύνθηκε ποτέ από την Πάρο. Το 1982 δώρισε τα έσοδα από τον δίσκο Τα Νησιώτικα στο Δήμο Πάρου για την κατασκευή υποδομών.
Το 2021, σε μια δύσκολη περίοδο για το σύστημα υγείας λόγω της πανδημίας, προχώρησε στη δωρεά δύο κλινών ΜΕΘ στο Νοσοκομείο Μεταξά. Πράξεις που δείχνουν έναν άνθρωπο που θυμάται πάντα τις ρίζες του.
Ο τραγουδιστής τιμάει και έμπρακτα τον τόπο του. Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου ζει εκεί, στο νησί του.
Στο σπίτι του, εκεί όπου μπορεί να απομονώνεται, να ξεκουράζεται, να γράφει τραγούδια, να συναντά καλούς φίλους. Ανθρώπους της διπλανής πόρτας που δεν συναναστρέφονται τον σπουδαίο Πάριο αλλά τον συγχωριανό τους, Γιάννη. Του αρέσει να περνάει ώρες ατελείωτες ατενίζοντας το πέλαγος, να ψαρεύει κοντά στο σπίτι του, να αφήνεται τα καλοκαιρινά βράδια στο απαλό αεράκι του Αιγαίου.
Εκεί νιώθει ευτυχισμένος, όπως και όταν βρίσκεται στην Αθήνα και έχει τη χαρά να συγκεντρώνει γύρω του όλα του τα παιδιά και τα εγγόνια του. Τέσσερα έχει αποκτήσει και είναι πολύ ευτυχισμένος γι’ αυτό.
80 χρόνια ζωής, μια ζωή τραγούδι
Σήμερα, στα 80 του χρόνια, ο Γιάννης Πάριος εξακολουθεί να βρίσκεται εκεί όπου ένιωθε πάντα πιο αληθινός: στη σκηνή.
Οι συναυλίες του εξακολουθούν να γεμίζουν χώρους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η φωνή του, ώριμη πια, έχει αποκτήσει μια ακόμη βαθύτερη συγκίνηση. Κοιτάζοντας πίσω, η πορεία του μοιάζει με ένα μεγάλο τραγούδι. Ένα τραγούδι που ξεκίνησε σε ένα μικρό νησί του Αιγαίου, ταξίδεψε σε τρεις ηπείρους και έγινε μέρος της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων.
Και ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη επιτυχία ενός καλλιτέχνη: να γίνει η φωνή των συναισθημάτων των άλλων. Και ο Γιάννης Πάριος σίγουρα το κατάφερε.
Κάλλια Λαμπροπούλου
