Όσοι ασχολείστε με τα εγχώρια κινηματογραφικά δρώμενα και δη τα παλαιότερα, σίγουρα κάπου έχετε ακούσει για τον «Εξώστη Β». Χρονικά τοποθετείται στις δεκαετίες ’70 και ’80, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπου οι θεατές είτε ζητωκραύγαζαν για κάποιες ταινίες που τους άρεσαν, είτε αποδοκίμαζαν όσες δεν τους άρεσαν. Σίγουρα πολύ βάρβαρη συνήθεια, ειδικά σήμερα.
Μια από τις ταινίες που αποδοκιμάστηκαν ήταν και μια από τις πιο αναγνωρίσιμες στο εξωτερικό για το ελληνικό σινεμά. Μιλάμε για την ταινία Ρεμπέτικο του Κώστα Φέρρη που λίγους μήνες μετά το… κράξιμο στη Θεσσαλονίκη, το 1983, διακρίθηκε και στο Φεστιβάλ Βερολίνου, ενώ έχει αποδειχθεί διαχρονική έως σήμερα.
Ξέχωρα όμως από τη διαχρονική αναγνώριση της ταινίας, ο δημιουργός της είναι μια ξεχωριστή περίπτωση στον κόσμο του εγχώριου σινεμά. Πειραματίστηκε, έψαξε, δοκίμασε πράγματα που ακόμα και αν κάποιοι τα θεώρησαν «ελιτίστικα», σίγουρα είχαν αισθητική ενώ αναδείκνυαν το ταλέντο του.
Το σενάριο της ζωής του Κώστα Φέρρη που γεννήθηκε το 1935 και σήμερα γίνεται 91 ετών, είναι άκρως συναρπαστικό. Και φυσικά υψηλού γούστου.
Ένας Αιγυπτιώτης στην Ελλάδα
«Υπάρχει η εσφαλμένη εντύπωση ότι όλοι οι Αιγυπτιώτες ήταν πλούσιοι, αλλά αυτό ίσχυε για την Αλεξάνδρεια, η πλειονότητα ήταν φτωχαδάκια». Ο Κώστας Φέρρης είναι Αιγυπτιώτης, δηλαδή Έλληνας που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αίγυπτο, την περίοδο της άνθησης του Ελληνισμού στην αφρικανική χώρα. Μια άνθηση που η δεύτερη φάση της, ξεκινάει από τον 19ο αιώνα, φτάνει στην κορύφωσή της τη δεκαετία του ’40, όπου αριθμούσε γύρω στους 250.000 Έλληνες και έληξε επί προεδρίας του Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ, το 1953 αφού οι αντιδυτικές μεταρρυθμίσεις που εφάρμοσε ήταν καταστροφικές για τους Αιγυπτιώτες και τους ανάγκασε να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Ο πατέρας του Κώστα Φέρρη ήταν μηχανικός μοτοσικλετών αλλά και πλοίων, ενώ είχε δούλεψει στη Διώρυγα του Σουέζ. Ο Φέρρης γενήθηκε και μεγάλωσε στη Σούμπρα του Καϊρου και όπως έχει διηγηθεί: «Οι Έλληνες από όλους τους ξένους, ήτανε οι μόνοι που ήταν τόσο κοντά στο αιγυπτιακό στοιχείο! Γιατί ήμασταν και μεις φτωχαδάκια. Η γειτονιά μας ήτανε… φτωχολογιά του κερατά! Η Σούμπρα. Οι παρέες ήτανε ανάλογα με τη γειτονιά, το σπίτι και το γύρω. Δηλαδή η συμμορία μας είχε τρία-τέσσερα αραπάκια όπως λέγαμε τους Αιγύπτιους, έναν Μαλτέζο, δύο Εβραιόπουλα και εμάς, δυο Έλληνες. Ήτανε πολυεθνική. Ενώ οι ξένοι, οι Εγγλέζοι, οι Γάλλοι, ήταν σνομπ με τους Αιγύπτιους και ρατσιστές κατά βάση. Για αυτό και οι Αιγύπτιοι μάς είχαν αδυναμία, όπως μας έχουν μέχρι και τώρα.»
Παρόλα αυτά οι Έλληνες, ακόμα και στη λούμπεν εκδοχή τους και πολύγλωσσοι ήταν και κουλτούρα είχαν, όσοι φυσικά ήθελαν να την αποκτήσουν. Ο Κώστας Φέρρης εκτός από ελληνικά μιλάει γαλλικά, αγγλικά και αραβικά, από το σχολείο που επίσης ήταν υποχρεωτικό μάθημα και η μουσική. Αλλά και στο σπίτι του άκουγαν πολύ μουσική. Από ρεμπέτικα μέχρι τζαζ. Ο ίδιος θυμάται πως: «Επάνω σε ένα ρεμπέτικο ο πατέρας μου, μού δίδαξε τα βήματα του ζεϊμπέκικου ‒ ήμουν 6-7 χρονών».
Βέβαια δεν ήταν όλα όμορφα, καθώς μιλάμε και για τα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όπως αποκαλύπτει ο μετέπειτα σκηνοθέτης: «Καθώς ήμασταν χαρακτηρισμένοι “ακαθορίστου υπηκοότητας” και επειδή, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, είχαν μαζέψει τους Ιταλούς υπηκόους σε στρατόπεδο, εμείς κινδυνεύαμε να περάσουμε από δίκη ως πράκτορες. Τα δυο μου αδέλφια και ο πατέρας μου γράφτηκαν στον αγγλικό στρατό». Λίγο αργότερα το 1946, πέθανε ο πατέρας του. Ο Κώστας Φέρρης ήταν τότε 11 χρονών. Τα αδέλφια του έφυγαν στην Αιθιοπία, ενώ η μητέρα του άνοιξε ένα μικρό ατελιέ στο σπίτι, όπου έραβε.
Ο μικρός Κώστας εκτός από τη μουσική, παρακολουθεί κινηματογράφο και θέατρο. Μάλιστα εκείνα τα χρόνια πολλοί ελληνικοί θίασοι πήγαιναν για περιοδεία στην Αίγυπτο λόγω των Ελλήνων που ζούσαν εκεί. Ο Κώστας Φέρρης θυμάται τη Σοφία Βέμπο σε μια θεατρική της εμφάνιση στο Κάιρο όπου μεταξύ άλλων τυλιγόταν και με την ελληνική σημαία.
Μετά το Γυμνάσιο άρχισε να εργάζεται σε μια ελληνική εφημερίδα τον Πάροικο, μια καθημερινή εξασέλιδη έκδοση που όπως έχει πει σε συνέντευξή του: «Είμασταν δημοσιογράφοι πασπαρτού… Ακόμα και τις διορθώσεις στο τυπογραφείο εμείς τις κάναμε και μετά πηγαίναμε να κοιμηθούμε. Ήταν εξαντλητικό, αλλά μάθαμε τη δημοσιογραφία από το Α έως το Ω.»
Παράλληλα είχε γραφτεί στη δραματική σχολή του Τάκη Τσάκωνα για να διορθώσει το «ρο» του, ενώ για έξτρα χαρτζηλίκι είχε γραφτεί και σε ένα κομπαρσάδικο και δούλευε κυρίως στις αιγυπτιακές αλλά και στις ελληνικές ταινίες που γυριζόντουσαν τότε εκεί. Μάλιστα μεταξύ άλλων συμμετείχε και στο Κυριακάτικο ξύπνημα την πρώτη ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη. Όπως είχε πει ο Κώστας Φέρρης σε συνέντευξή του: «Αυτό στάθηκε η αφορμή για να γνωρίσω τον Γιάννη Τσαρούχη, να μου κάνει μια μακέτα για μια ερασιτεχνική παράσταση και να μείνουμε φίλοι μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο Χορν με τη Λαμπέτη και τον Παππά επέστρεψαν λίγο μετά, με θίασο, και έμειναν 3-4 μήνες. Τους πήρα συνέντευξη και γίναμε φίλοι. Ήμουν κάθε βράδυ μαζί τους και μιλάγαμε με τις ώρες. Ο Χορν με παρακινούσε να έρθω στην Αθήνα να δουλέψω στον κινηματογράφο ως βοηθός».
Από την άλλη η κατάσταση στην Αίγυπτο, επί Νάσερ μύριζε μπαρούτι. Ο Κώστας Φέρρης εάν επέλεγε να παραμείνει στη χώρα, έπρεπε να υπηρετήσει στον αιγυπτιακό στρατό, σε μια εποχή με συνεχείς πολέμους και συγκρούσεις στην περιοχή. Οπότε επέλεξε να έρθει στην Ελλάδα και έτσι έφτασε στη χώρα μας, τον Σεπτέμβριο του 1957.
Ο… αδήλωτος «Ντελικάνης»
Με το που έρχεται στην Αθήνα, αρχίζει να εργάζεται ως βοηθός σκηνοθέτη αλλά και λόγω των ξένων γλωσσών που ήξερε και σαν μεταφραστής. Το 1960 με αφορμή την αμερικανική ταινία Συνέβη στην Αθήνα με πρωταγωνίστρια την Τζέιν Μάσφιλντ, εκτός ότι γνωρίζει από κοντά το τότε σύμβολο του σεξ, πραγματοποιεί και το παιδικό του όνειρο: Να ανέβει στην Ακρόπολη.
Και φτάνουμε στο 1963. Ο Μανώλης Σκουλούδης έχει νωρίτερα μεταφέρει στο θέατρο τον Πατούχα του Ιωάννη Κονδυλάκη και ετοιμάζεται να κάνει το ίδιο και στον κινηματογράφο. Πώς όμως επιλέχτηκε ο Άλκης Γιαννακάς για τον πρωταγωνιστικό ρόλο;
Ο Κώστας Φέρρης έγραψε την ιστορία στα social του, όταν «έφυγε» από τη ζωή ο Άλκης Γιαννακάς. «Στην πραγματικότητα, ο Σκουλούδης ήθελε τον Σπύρο Ευαγγελάτο –τον είχαμε δει όλοι μαζί στον Φορτουνάτο, στο θέατρο Βεργή– γιατί ήταν φίλος του πατέρα του. Ο Σπύρος όμως ήθελε να το αποφύγει, και μας παρακάλεσε (ήμασταν τότε μια παρέα) να βρούμε κάποιον άλλο “καταλληλότερο” για να γλιτώσει. Με τον φίλο μου, τον σκηνοθέτη Δημήτρη Σταύρακα, αμολυθήκαμε στα κομπαρσάδικα.
»Μόλις μια κυρία από αυτά τα γραφεία μας έδειξε τη φωτογραφία ενός πανέμορφου νέου, και… αναπηδήσαμε. Με τον Σκουλούδη δώσαμε μάχη. Ο διευθυντής φωτογραφίας Δήμος Σακελλαρίου, πονηρά, πρότεινε να κάνουμε δοκιμαστικά και με τους δύο. Το αποτέλεσμα ήταν συγκλονιστικό. Ο Ευαγγελάτος με μαντίλι στο κεφάλι, δεν έπειθε. Ο Άλκης, ήταν μια έκρηξη. “Εκρίθη!” ανέκραξε όλο το συνεργείο. Και ο Σκουλούδης υπέκυψε».
Η ταινία γυρίστηκε γνώρισε μεγάλη επιτυχἰα και στο εξωτερικό, όπου στο Φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο, η Ίλυα Λυβικού κέρδισε βραβείο ερμηνείας, κάνοντας έτσι μια θριαμβευτική επιστροφή από τον κινηματογράφο, που είχε λείψει λόγω του θανάτου του Βασίλη Λογοθετίδη.
Στους τίτλους της ταινίας, ο Κώστας Φέρρης αναγράφεται σαν «Τεχνικός Σύμβουλος Σκηνοθεσίας (και ντεκουπάζ)», αλλά στην ουσία αυτός τη σκηνοθέτησε. Ασχέτως ότι δεν του αποδόθηκε επίσημα ο τίτλος.
Παρόλα αυτά η δουλειά του στο εγχώριο σινεμά συνεχίζεται, μέχρι που έρχεται η χούντα. Ο ίδιος καταλαβαίνει ότι δεν είναι ό,τι το καλύτερο. Και διηγήθηκε πώς πήγε στο Παρίσι: «Από την πρώτη μέρα της χούντας είπαμε ότι δεν υπήρχε άλλη λύση, ότι θα φεύγαμε στο Παρίσι και ένας-ένας έφυγε. Για μένα ήρθε ο φίλος μου ο Γάλλος σκηνοθέτης Πολέ και έστησε μια ολόκληρη ταινία για να με φυγαδεύσει, μαζί με τον Θεοδωράκη. Έφερε ένα μικρό συνεργείο στη Σκύρο για να γυρίσει τον Ροβινσώνα και με πήρε βοηθό. Ο Θεοδωράκης ήταν ήδη φυλακή, οπότε πήγε χαμένη η οργάνωση της δικής του διαφυγής, όταν όμως ήρθε η ώρα φυγάδευσε εμένα μαζί με τον σκηνοθέτη Γιώργο Κατακουζηνό.»
Από τα Παιδιά της Αφροδίτης στην ελληνική τηλεόραση
Ο Κώστας Φέρρης μένει στο Παρίσι για τα επόμενα 5 χρόνια. Και κάνει όποια δουλειά προκύπτει. Από κομπαρσιλίκι και βοηθός σκηνοθέτη μέχρι συνεργάτης των Aphrodite’s child, του σπουδαίου ελληνικού γκρουπ που είχαν οι Βαγγέλης Παπαθανασίου, Ντέμης Ρούσσος και Λουκάς Σιδεράς.
Με τον πρώτο γνωριζόντουσαν από την Ελλάδα, όταν ήταν μέλος του γκρουπ Formix. Ο Φέρρης πρότεινε στον Παπαθανασίου μια διαφορετική προσέγγιση στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, αλλά με τη ματιά τής τότε επαναστατικής εποχής ή όπως υποστηρίζει ο Κώστας Φέρρης:
«Μια αυτοσαρκαζόμενη σάτιρα της Αποκάλυψης. Αλλά κυριάρχησε το μυστήριο των συνομωσιολόγων που προσπαθούν μέχρι σήμερα να αποκρυπτογραφήσουν τα μυστικά του 666 (ο τίτλος του άλμπουμ). Κανένα μυστικό δεν υπάρχει! Για παράδειγμα, είχανε γράψει ότι ο δίσκος έγινε υπό την επήρεια του LSD, το διασημότερο μυστικό που αποκαλύφθηκε από εμένα είναι ότι αυτός ο δίσκος έγινε κάτω από την επιρροή του salep! Δηλαδή το σαλέπι!
»Μέχρι και πρόσφατα υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν να βρουν τι σόι ναρκωτικό είναι αυτό το salep και φυσικά όταν με ρώτησαν τους έστειλα τη φωτογραφία ενός Τούρκου σαλεπιτζή για να καταλάβουν ότι είναι ένα αθωότατο ρόφημα», είχε πει σε συνέντευξή του.
Στην ίδια συνέντευξη αποκάλυψε ότι εκτός από το λιμπρέτο του άλμπουμ, έκανε και τον… πυροσβέστη ανάμεσα στα μέλη του γκρουπ, που τότε οι σχέσεις τους ήταν στα κάγκελα.
Μια δεκαετία αργότερα, ο Κώστας Φέρρης βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να πάρει θέση στη δικαστική διαμάχη που είχε ο Παπαθανασίου με τον Σταύρο Λογαρίδη σχετικά με την πατρότητα του βραβευμένου με Όσκαρ μουσικού θέματος για τους «Δρόμους της φωτιάς».
Η τελευταία επαφή που είχαν ήταν λίγο μετά το Όσκαρ και αυτή τηλεφωνική. «Για μένα ο Βαγγέλης Παπαθανασίου είναι ο σημαντικότερος και καλύτερος μουσικός παραγωγός στον κόσμο. Λυπήθηκα πραγματικά για τον Βαγγέλη όπως και για τον Σταύρο Λογαρίδη», είχε πει ο Φέρρης σε συνέντευξή του, αναφέροντας όμως ότι μια φορά είδαν ο ένας τον άλλο, αλλά άλλαξαν δρόμο.
Το 1972 είχε αρχίσει κάπως να μαλακώνει η χούντα και ο Φέρρης επιστρέφει στην Ελλάδα. Όχι όμως στην Αθήνα, αλλά στη Μύκονο όπου θα ζήσει μια φουλ χίπικη περίοδο. Στην επιστροφή του στην Αθήνα τον περιμένει η τηλεόραση. Και συγκεκριμένα Οι Έμποροι των Εθνών ήταν η πρώτη μεταφορά λογοτεχνικού έργου στην ελληνική τηλεόραση. Το αριστούργημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, εκτός του ότι ήταν μια σειρά-κόσμημα για την ελληνική τηλεόραση είχε και αρκετό παρασκήνιο.
Αρχικά είχε το τραγούδι των τίτλων «Ήταν μια φορά» σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, στίχους του Φέρρη τραγουδισμένο από τον Νίκο Ξυλούρη.
Όμως: «Είχε την ατυχία να συμπέσει με το Πολυτεχνείο και μας έκοψαν το τραγούδι του Ξυλούρη. Επίσης, έπρεπε να αντικαταστήσουμε τον Μπάρκουλη, φίλο και κουμπάρο μου στον πρώτο μου γάμο, που μπήκε φυλακή για ναρκωτικά», είχε πει σε συνέντευξή του ο σκηνοθέτης. Για την ιστορία, ο ηθοποιός που αντικατέστησε τον Μπάρκουλη, ήταν ο Γιώργος Μπέλλος.
Η ξεχωριστή ματιά του δημιουργού
Το 1974 γυρίζει για τον κινηματογράφο την Φόνισσα βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που εντυπωσιάζει με τη μοντέρνα γραφή της και την επόμενη χρονιά γυρίζει την πειραματική ταινία Προμηθέας σε δεύτερο πρόσωπο.
Βρισκόμαστε στη Μεταπολίτευση και ο παλιός, κλασικός, ελληνικός κινηματογράφος σβήνει σιγά-σιγά. Ο νέος ελληνικός κινηματογράφος έχει οράματα, ενίοτε και οι δημιουργοί του έχουν γνώση, μόρφωση και τεχνική, συγκριτικά με την προηγούμενη γενιά κινηματογραφιστών, αλλά πλέον δεν υπάρχουν παραγωγοί όπως στο παρελθόν.
Και ναι μεν υπάρχει από ένα σημείο έρχεται το Κέντρο Ελληνικού Κινηματογράφου, αλλά οι σκηνοθέτες πρέπει να περάσουν από διάφορους γραφειοκρατικούς δαιδάλους προκειμένου να βρίσκουν χρηματοδότηση. Συν ότι το κοινό –πλην κάποιων εξαιρέσεων– δεν μπαίνει εύκολα στην αίθουσα.
Δύσκολο ήταν να βρεθεί και η αίθουσα να δεχτεί να προβάλει αυτές τις ταινίες. Όχι, δεν ήταν όλες αριστουργήματα και υπήρχαν πολλές «δήθεν» που μπορεί να φορτωνόντουσαν βραβεία και καλές κριτικές, αλλά εκεί τελειώναν όλα.
Ευτυχώς ο Κώστας Φέρρης είναι ένας ξεχωριστός δημιουργός, που η γνώση και η αισθητική του ξεχώριζαν.
Συν ότι πάλεψε και με διαφορετικά είδη σε κάθε του ταινία. Όσον αφορά τον βιοπορισμό του, όπως είχε πει ο ίδιος: «Εκτονωνόμουν συνειδησιακά στον κινηματογράφο, αλλά στην τηλεόραση, που ήταν το μεροκάματό μου, φρόντιζα να κάνω δουλειά στρωτή, απλή, κατανοητή».
Το 1978 γυρίζει τα Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο. Μια εξαιρετική, ποιητική ταινία που παρασκηνιακά είχε πολλά θέματα. Το φιλμ βασίστηκε στις Λευκές νύχτες του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. Σαν αρχική ιδέα. Γράφει το σενάριο με τους ήρωες να κυκλοφορούν στην αυγουστιάτικη κι ερημωμένη Αθήνα. Αλλά χρήματα;
Η πρωταγωνίστρια Μυρτώ Παράσχη έβαλε 500.000 δρχ και η προεργασία έγινε σε χρόνο ρεκόρ. Λίγες μέρες πριν από την έναρξη, έπιασε πανικός τον σκηνοθέτη. Με τη συμβουλή του Παύλου Τάσιου, δίνει το σενάριο στον Γιώργο Σκούρτη, να μορφοποιήσει το σενάριο και ξεκινάνε να γυρίζουν την ταινία τις πρωινές ώρες του Αυγούστου (7-9) προκειμένου να είναι –όσο γίνεται– άδειοι οι δρόμοι.
Όταν τελειώνουν τα γυρίσματα, ξεκινάει ένας απίστευτος μαραθώνιος στο μοντάζ προκειμένου να προλάβουν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Tελικά το πρόλαβαν και η ταινία άρεσε και βραβεύτηκε. Όλα καλά, όμως δεν υπήρχε διανομή για να βγάλει την ταινία στις αίθουσες.
Και ξαφνικά παίρνει τηλέφωνο τον Φέρρη ο παραγωγός και διανομέας Αντώνης Καρατζόπουλος (της Καραγιάννης-Καρατζόπουλος): «Δεν ντρέπεσαι λιγάκι; Έκανες ταινία και δε μας τη φέρνεις να την παίξουμε;», λέει στον σκηνοθέτη. Την βγάζουν στις αίθουσες για τρεις εβδομάδες. Στην αρχή της τρίτης εβδομάδας, κάλεσαν τον σκηνοθέτη στα γραφεία: «Βγήκαν τα έξοδά σου;» «Όχι, χρωστάω ακόμα 80.000» του απαντάει ο σκηνοθέτης. Και ο παραγωγός τότε του λέει «Εντάξει, θα την κρατήσομε άλλη μία εβδομάδα να ξοφλήσεις»!
Το φιλμ για το είδος του κινήθηκε αρκετά καλά σε επίπεδο εισιτηρίων και για πολλούς είναι η καλύτερη ταινία του Φέρρη. Ή μήπως είναι αυτή που ήρθε μετά;
«Και η Μαρίκα με το ντέφι, θα γελάει και θα σου γνέφει»
Η ιδέα για το Ρεμπέτικο στριφογύριζε στο μυαλό του από το 1958, ανακαλώντας μνήμες από τα παιδικά του χρόνια. «Μου πρότεινε ο Καζάκος ως ιδέα το φινάλε με την κηδεία της Νίνου. Ήθελα να κάνω μια ταινία με την περιοδεία του Τσιτσάνη με τη Νίνου, τη σχέση τους στο φόντο και σε πρώτο πλάνο την Ιστορία», είχε πει σε συνέντευξή του, ο Φέρρης.
Και συνέχισε: «Στην πορεία μεσολάβησε ο Θίασος του Αγγελόπουλου, που είχε παρεμφερές θέμα, μπροστά το ιστορικό κομμάτι και στο φόντο το στόρι, έτσι διαπίστωσα ότι ήταν λάθος. Όταν ήρθε η ώρα να κάνω το Ρεμπέτικο, αποφάσισα να κάνω το ανάποδο, αφενός να φέρω σε πρώτο πλάνο την ιστορία μιας Μαρίκας και της οικογένειάς της και την Ιστορία στο φόντο και αφετέρου να μετατοπιστώ χρονικά, δηλαδή από την περίοδο από το ’36 έως το ’53, που υπολόγιζα και κάλυψε τελικά ο Αγγελόπουλος, να πάω πίσω στη Σμύρνη του ’17. Επίσης, αποφάσισα να ακυρώσω τα πραγματικά ονόματα και να χρησιμοποιήσω συμβολικά, δηλαδή μυθικά πρόσωπα».
Το σενάριο το υπέγραφε μαζί με την αξέχαστη Σωτηρία Λεονάρδου που υποδυόταν τη Μαρίκα στην ταινία. Αρχικά είχαν μιλήσει με τον Νίκο Καρβέλα να γράψει τη μουσική και τα τραγούδια, όμως δεν προχώρησε η όλη φάση. Και αναλαμβάνει ο Σταύρος Ξαρχάκος και ο Νίκος Γκάτσος τους στίχους.
Η ταινία παρόλο που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης βγήκε στις αίθουσες, τον Νοέμβριο του 1983 αρκετά λαβωμένη από κάποιες κριτικές. Και ναι μεν πήγε αρκετά καλά στα εισιτήρια, όχι όμως όσο της άξιζε.
Λίγους μήνες μετά το φιλμ συμμετέχει στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου και κερδίζει τον «Αργύρο Άρκτο». Και στην πορεία των χρόνων η ταινία αγαπήθηκε όπως και η μουσική της που υπολογίζεται ότι έχει πουλήσει πάνω από 200.000 αντίτυπα.
Και όμως… «Η επιτυχία του Ρεμπέτικου κινηματογραφικά ήταν η καταστροφή μου. Ξαφνικά με μίσησε ο κόσμος όλος. Δεν ξέρω αν ήταν αντιζηλία, φθόνος, οικονομικά συμφέροντα, αλλά από κει και πέρα συνάντησα συνεχή και αδιάκοπη εχθρότητα. Έναν χρόνο μετά, με το μεγάλο βραβείο του Βερολίνου, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου απέρριψε την πρότασή μου. Διαδοχικά απέρριψε πέντε διαφορετικές προτάσεις μου, το ίδιο συνέβη και στην τηλεόραση. Σταδιακά ένιωσα ότι όλες οι πόρτες γύρω μου έκλειναν. Διασκεύασα το Ρεμπέτικο για το θέατρο και έκανα μια σειρά εκπομπών στην τηλεόραση για το ρεμπέτικο τραγούδι», είχε δηλώσει ο Κώστας Φέρρης σε συνέντευξή του.
«Η γέφυρα των λεμονιών»
Το 1989, σε μια χρονιά καταστροφική για το εγχώριο κινηματογράφο, προβάλλεται η ταινία του Oh Babylon, που βασίζεται στους Βάκχες του Ευρυπίδη. Το γούστο, η αισθητική και το κλείσιμο του ματιού προς το νέο κόσμο, κυριαρχούν σε μια ξεχωριστή ταινία που ακόμα δεν έχει ανακαλυφτεί. Έκτοτε όπως έχει πολλές φορές ο Κώστας Φέρρης βρήκε κλειστές πόρτες και δεν ξαναέκανε ταινία.
Επίσης στις ακυρώσεις που βίωσε ήταν και η περιβόητη σειρά με θέμα τη ζωή της Καίτης Γκρεϋ, με πρωταγωνίστρια την Βάνα Μπάρμπα. Γυρίστηκαν 6 επεισόδια, μονταρίστηκαν τρία προβλήθηκε το τρεϊλερ και έκτοτε αγνοείται η τύχη της.
Το 2023 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Η γέφυρα των λεμονιών. To συνυπογράφει με την Πέρσα Κουμούτση και αναφέρεται στα παιδικά του χρόνια στην Αίγυπτο. Ναι είναι αυτοβιογραφικό, άσχετα αν ο ήρωας ονομάζεται Τάκης. Και ναι, εξακολουθεί να σχεδιάζει καινούργια project, να είναι σχετικά ενεργός στο facebook και μαζί με την τρίτη του σύντροφο, τη μουσικό Θέσια Παναγιώτου που είναι μαζί από το 1986.
Όσο για τη σχέση του δημιουργού με το έργο του, ο ίδιος πιστεύει πως: «Οι ταινίες είναι πιο σημαντικές από εμάς, τους δημιουργούς και συντελεστές» ή αλλιώς πώς από μια παρεξήγηση των εφημερίδων το 1983, ένας σπουδαίος σκηνοθέτης τον είχε χαρακτηρίσει «τρελό». Τι ακριβώς είχε συμβεί; Το εξομολογήθηκε ο ίδιος ο Κώστας Φέρρης σε συνέντευξή του.
«Στη Θεσσαλονίκη έκανε πρεμιέρα το Ρεμπέτικο –συνέβη το μεγαλύτερο γιούχα όλων των εποχών. Η ταινία προβλήθηκε μέσα σε φωνές “τέλειωνε Φέρρη, μαλάκα!” και λοιπά. Ήταν και ο Μπερτολούτσι παρών και ρωτήθηκε πώς του φάνηκε η ταινία. Απαντάει ο άνθρωπος “αυτός ο σκηνοθέτης είναι τρελός” και δεν είμαι βέβαιος με τι πρόσημο το είπε. Πάντως, την επόμενη μέρα, το πρωτοσέλιδο της Ελευθεροτυπίας έγραφε: “Ο Κώστας Φέρρης είναι τρελός, λέει ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι”».
Σπύρος Δευτεραίος
