Κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού με ακροστιχίδα: «τούτο το έπος εστίν Ρωμανού». Διαβάστε το Μέρος Α’, το Μέρος Β’ και το Μέρος Γ’.
Ελεύθερη απόδοση στη σύγχρονη μορφή της γλώσσας μας από τον Θεόφιλο Πουταχίδη.
ιθ’. Όντως, μεγάλα του Χριστού τα έργα κι απερίγραπτα.
Και δεν αποκαλύπτονται σ’ άπιστους και σ’ ανάξιους,
αλλά μονάχα σ’ όσους είναι άξιοι και δίκαιοι.
Όπως συνέβη, δηλαδή, με την Ελένη κάποτε. Αυτή ήταν η μητέρα του βασιλιά που είπαμε.
Καθώς ήτανε άξια, θέλησε η φιλόθεη να βρει τον Τίμιο Σταυρό, το Ξύλο της Ζωής μας,
που ήταν από τα παλιά χαμένος και κρυμμένος ‒ κάπου βαθιά τον σκέπαζαν τα στρώματα του χρόνου.
Έτρεξε τότε γρήγορα με πόθο στην καρδιά της, να πάει στον άγιο τόπο που ο Χριστός σταυρώθηκε.
Χωρίς δεύτερη σκέψη αφήνει τις βασιλικές αυλές που είχε για σπιτικό της.
Την όποια ραθυμία πιάνει τον άνθρωπο σαν πάει να χάσει τη βολή του και όσους είχε δισταγμούς μπροστά σ’ αυτής της διαδρομής τα βάσανα, τους κόπους, τα πέταξε από πάνω της.
Γιατί είχε πόθο ασίγαστο να βρει τον Λύχνο εκείνον που σου φωτίζει την οδό και σε οδηγεί για νά μπεις ευθεία
στον Παράδεισο.
κ’. Βλέποντας τις αγνές προθέσεις της, Αυτός που αναμένει με την αγκάλη ανοιχτή κοντά Του να έρθουν όλοι,
Αυτός, που από την πρώτη ώρα μέχρι και την ενδέκατη
δεν δίστασε έξω να βγει,
ώστε να προσκαλέσει να έρθουνε προς τη Ζωή αυτοί που είναι διαλεχτοί, δικοί Του καλεσμένοι,
όπως τον Παύλο κάποτε που Αυτός τον αναζήτησε, τον βρήκε και τον κάλεσε
και κήρυκα τον έκανε δικό Του και απόστολο,
έτσι και τότε, διάλεξε ωσάν τον πιο κατάλληλο, ο Ίδιος, τον Ιούδα,
αυτόν που βρήκε τον Σταυρό και ύστερα ‒πολύ σωστά‒ άλλαξε το όνομά του.
Γιατί, πιο πριν λεγότανε όπως και ο προδότης, μα ύστερα ‒όπως είπαμε‒ άλλαξε τ’ όνομά του,
καθώς αυτός σε τίποτα δεν δείχτηκε προδότης, αλλά τ’ αντίθετο ακριβώς: έφτασε
στον Παράδεισο.
κα’. Την ώρα εκείνη ο Κύριος την πίστη της φιλόθεης την δέχτηκε ευχαρίστως
κι ανέδειξε ως άνθρωπο σπουδαίο και πολύ πιστό κείνον που την βοήθησε,
αυτόν που ήτανε πιο πριν στην πίστη Ιουδαίος
και που μετά απ’ όλα αυτά έγινε ποιμενάρχης ‒και μάλιστα εξαιρετικός‒ λαών χριστιανικών.
Γι’ αυτό και πήρε όνομα νέο αυτός ο άγιος και Κυριακό τον είπαν,
καθώς μ’ ανδρεία ζώστηκε, με θάρρος περπατούσε αφότου βρήκε τον Σταυρό.
Κι ακόμα, αυτός εξέτασε, ώστε να διαπιστώσει, ποιος ήτανε απ’ τους σταυρούς εκείνος του Χριστού.
Η δοκιμή για να βρεθεί πού ήταν η Ζωή, το θάνατο και πάλι είχε για εργαλείο της.
Γιατί, όπως και πρωτύτερα, με τον Χριστό στον Τάφο, έτσι και τώρα ο θάνατος στα γρήγορα υποχωρεί
μπροστά στο νεκροκρέβατο σαν αντικρίζει τη Ζωή, αυτήν που οδηγεί ευθεία
στον Παράδεισο.
κβ’. Όμως, για να ’ναι τέλειο της Χάριτος το δώρο,
ο Βασιλιάς μας ο Χριστός αποκαλύπτει τα καρφιά ‒ της Σταύρωσης τους ήλους.
Μόλις τα βρίσκει η αγία,
μ’ ευλάβεια τ’ αγκάλιασε, λες και ήταν πιο πολύτιμα από μαργαριτάρια, μαζί με τον Σταυρό.
Και στόλισε με τα καρφιά ωραίο χαλινάρι που είπε και της φτιάξανε. Κι έτσι, δίχως να ξέρει,
τα λόγια τα προφητικά που βροντοφώναξε παλιά ο προφήτης Ζαχαρίας, ήρθε και τα εκπλήρωσε.
Γιατί ο προφήτης το ’χε πει: «κάποτε θα υπάρξει, πλουμίδι ενός χαλιναριού που θα ’ναι αγιασμένο»·
νίκες θα φέρνει πάντοτε σ’ αυτούς που Τον πιστεύουν.
Κι έτσι η αγία άφησε ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές τον Τίμιο Σταυρό, ζωής προστάτη, φύλακα όλης της οικουμένης.
Γιατί όσοι έχουν στον Σταυρό εμπιστοσύνη ακλόνητη, με δόξες και τιμές θα μπουν όλοι τους
στον Παράδεισο.
κγ’. Κάτω απ’ τη σκέπη του Σταυρού, ολόχαροι σκιρτούμε!
Εμπρός, λοιπόν, οι αμαρτωλοί, ας είμαστε σ’ εγρήγορση, καθάριος να ’ναι ο νους μας, για να φροντίζει την καρδιά να ’ναι κι αυτή καθάρια. Άνοιξε ο Παράδεισος κι όλους μας περιμένει!
Του Παραδείσου φύλακας είναι πια ο ληστής,
καθώς ο Ίδιος ο Χριστός, επάνω στον Σταυρό, για τούτο τον επέλεξε.
Δεν κλείνει πια ο Παράδεισος, για εμάς δεν θα κλειστεί· μονάχα ας προσέξουμε, μην και κανένας μόνος του πάει κι αποκλειστεί! Έγινε πια φιλόχριστος
στ’ αλήθεια ο ληστής κι όλους μας περιμένει λες κι είναι ξενοδόχος καθόλα συμπαθέστατος και με στοργή γεμάτος.
Θα πρέπει να τιμούμε πάντοτε όλοι τον Σταυρό ως της ζωής μας Φύλακα,
γιατί απ’ αυτόν πηγάζει για εμάς ουράνια ζωή.
Τους πάντες σώζει ο Σταυρός από τον Πονηρό και απ’ τις επιθέσεις του.
Όσοι έχουν σφραγιστεί μ’ αυτόν, πιστεύουνε ακράδαντα πως δεν θα μείνουν έξω, θα μπούνε
στον Παράδεισο.
κδ’. Γιος της Μαρίας έγινες, Σωτήρα μας, Γιε του Θεού
και στον Σταυρό καρφώθηκες, όντας ο ένσαρκος Θεός,
ώστε να σώσεις όλους που μες στη θλίψη λιώνουνε
και σ’ όλους τους αμαρτωλούς έλεος να χαρίσεις, γιατί Είσαι Παντοδύναμος συνάμα και Πανάγαθος.
Χάρισε σ’ όλων τις καρδιές που ελπίζουνε σε Σένα, κατάνυξη και ζέση,
ώστε να Σε υπηρετούν ολόψυχα αναπέμποντας ψαλμούς μα και δεήσεις.
Κι εμείς, μαζί με τον ληστή επάνω στον Σταυρό, ετούτο Σου φωνάζουμε και Σε παρακαλούμε:
«Μη μας ξεχάσεις, Κύριε, θυμήσου και εμάς, σαν έρθει η ώρα κι η στιγμή της άγιας Βασιλείας Σου.
»Χριστέ, αξίωσέ μας μες στων Αγίων Σου τον χορό όλοι μας να βρεθούμε,
»καθώς σφραγίδα λάβαμε κι είμαστε σφραγισμένοι με του Τιμίου Σου Σταυρού το άγιο σημείο, που είναι το διαβατήριο, ώστε όλοι ενωμένοι να μπούμε
»στον Παράδεισο».
