Ισορροπώντας ανάμεσα στη συναισθηματική φόρτιση και την ψύχραιμη πολιτική και ιστορική ανάλυση, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έδωσε το στίγμα της επετείου μνήμης για τα 107 χρόνια από τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού μιλώντας στην εκδήλωση «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Μνήμη, Στρατηγική και Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης» που διοργάνωσε, τη Δευτέρα 18 Μαΐου, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος στην Αίθουσα Γερουσίας της Βουλής.
Μακριά από την πεπατημένη των τυπικών χαιρετισμών, ο Νίκος Δένδιας άγγιξε τις ευαίσθητες χορδές του ακροατηρίου, υπενθυμίζοντας ότι η 19η Μαΐου δεν αποτελεί μια «νεκρή μνήμη», αλλά μια ζωντανή, κραυγάζουσα αλήθεια για τον Ελληνισμό.
Ταυτόχρονα, όμως, έθεσε το ζήτημα στην πραγματική του πολιτική βάση: η Γενοκτονία των 353.000 ψυχών δεν ήταν μια τυφλή έκρηξη βίας, αλλά ένα ψυχρά μελετημένο, κρατικά καθοδηγούμενο έγκλημα των Νεότουρκων, με τη σκοτεινή συνέργεια αξιωματικών της αυτοκρατορικής Γερμανίας.
Στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα, ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε ότι η ιστορική δικαίωση δεν είναι μια «βολική» υπόθεση που αφορά αποκλειστικά τους ιστορικούς, αλλά ένα ζήτημα διεθνούς λογοδοσίας απέναντι στην ίδια την ανθρωπότητα.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του υπουργού Εθνικής Άμυνας:
«Αγαπητές κυρίες και κύριοι,
Η 19η Μαΐου είναι η ημέρα κατά την οποία ο Ελληνισμός στέκεται με περίσκεψη και με βαθύτατη θλίψη απέναντι σε ένα από τα σκοτεινότερα κεφάλαια της ιστορίας του, τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Την μαζική, οργανωμένη δολοφονία και τον βίαιο ξεριζωμό του ποντιακού λαού από τις πατρογονικές εστίες.
Σας λέω το ήδη γνωστό, ότι ο Πόντος -ελέχθη πριν- σημαίνει θάλασσα. Υπήρξε διαχρονικά μία από τις ιστορικές κοιτίδες του οικουμενικού Ελληνισμού. Η 19η Μαΐου 1919, ημέρα απόβασης του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, σηματοδοτεί την έναρξη της δεύτερης και πλέον αιματηρής φάσης αυτής της γενοκτονίας.
»Όμως θα ήθελα να θυμίσω ότι η γενοκτονία ξεκίνησε πριν από την έναρξη του Άου Παγκοσμίου Πολέμου και συνεχίστηκε χωρίς πραγματική διακοπή επί 9 συναπτά έτη και επρόκειτο για ένα οργανωμένο σχέδιο με στόχο την εξαφάνιση των Αρμενίων, των Ελλήνων, των Ασσυρίων, δηλαδή συνολικά του χριστιανικού στοιχείου από την ευρύτερη περιοχή.
Δεν είναι δυστυχώς αυτές οι γενοκτονίες, οι πρώτες γενοκτονίες του 20ου αιώνα. Η απεχθής παράδοση των γενοκτονιών είχε ξεκινήσει πιο πριν.
Δεν είναι όμως γνωστό γιατί συνέβη στην Αφρική. Συνέβη στην Αφρική από έναν Γερμανό στρατηγό, τον φον Τρόθα, με θύματα 100.000 περίπου κατοίκους της Ναμίμπια.
»Όμως και στην θλιβερή περίπτωση των γενοκτονιών των Αρμενίων, των Ελλήνων, των Ασσυρίων, υπήρχαν και πάλι παρόντες αξιωματικοί της αυτοκρατορικής Γερμανίας, της Γερμανίας του Κάιζερ. Είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι ο φον Σέλντορφ, ο κύριος Γερμανός σύμβουλος στο Γενικό Επιτελείο των οθωμανικών δυνάμεων στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εγνώριζε, αν όχι απεδέχετο, τις γενοκτονίες των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων. Και άλλωστε δεν ήταν η μόνη παρουσία ανώτατου Γερμανού αξιωματικού στις οθωμανικές δυνάμεις. Ο φον ντερ Γκολτς που εκπαίδευσε στην ύστερη φάση τον οθωμανικό στρατό, ο Λίμαν φον Σάντερς, επικεφαλής των τουρκικών στρατιών στην Καλλίπολη, ο φον Φάλκενχαϊν, ο επικεφαλής πριν μετατεθεί στην Οθωμανική Αυτοκρατορία του αυτοκρατορικού γερμανικού επιτελείου, είναι αξιωματικοί οι οποίοι αποδεικνύουν τη βαθύτατη εμπλοκή της Γερμανίας του Κάιζερ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σύγχρονη Γερμανία όμως, και για αυτό τα λέω όλα αυτά, ενώ έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων, εκφράζοντας έτσι, έστω και εκ των υστέρων τη συγγνώμη της, δεν έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ποντίων.
Αυτό όμως, το οποίο πάντως μένει ως απόλυτα βέβαιο, ως αποδεδειγμένο ιστορικό γεγονός, ανεξάρτητα από ό, τι ισχυρίζεται οιοσδήποτε, είναι η ίδια η γενοκτονία των Ποντίων. Οι πορείες θανάτου, οι σφαγές, η εκρίζωση από τις πατρογονικές εστίες.
»Και αυτά, το επαναλαμβάνω και είναι καλό να λέγεται, όχι ως μια τυφλή έκρηξη βίας. Και αυτό βέβαια θα ήταν απόλυτα καταδικαστέο, αλλά ως ένα οργανωμένο, μελετημένο και εκτελούμενο κεντρικά καθοδηγούμενο σχέδιο. Αυτό ακριβώς είναι που η σύγχρονη επιστήμη ονομάζει γενοκτονία.
Είδαμε έτσι ένα πατριωτικό κίνημα, το οποίο ακολούθησε τις γενικές αρχές του ρομαντισμού του 19ου αιώνα για τη δημιουργία εθνικού κράτους, να μετατρέπεται στην ύστερη φάση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα χέρια των Νεότουρκων, όχι σε ένα θετικό εθνικό αφήγημα, αλλά σε ένα βίαιο, σκοτεινό, απεχθές αφήγημα εθνοκαθάρσεων.
Πολλοί μάλιστα θεωρούν ότι ο αριθμός των 353.000 ψυχών των Ποντίων, θυμάτων της γενοκτονίας, είναι λιγότερος της πραγματικότητας και υπολειπόμενος της αλήθειας, γιατί δεν περιλαμβάνει πολλά θύματα της πρώτης φάσης της γενοκτονίας.
»Υπάρχουν πλέον στοιχεία για τα θύματα. Υπάρχουν ονόματα. Έχουν αποκτήσει ξανά την ταυτότητά τους. Υπάρχουν αδιαμφισβήτητες μαρτυρίες Ελλήνων και ξένων, ακόμα και Τούρκων, για το οργανωμένο έγκλημα που συντελέστηκε στην καθ’ ημάς Ανατολή και είναι ένα έγκλημα που η ελληνική Πολιτεία έχει θεσμικά αναγνωρίσει με την ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων ως γενοκτονία.
Επαναλαμβάνω τον εαυτό μου λέγοντας, ότι είναι πράξη σεβασμού προς τους νεκρούς, αλλά είναι και πράξη αλήθειας. Και εξηγώ πάντα τη διαφορά της λέξης αλήθειας στα ελληνικά, σε σχέση με τις άλλες γλώσσες.
Στα ελληνικά αλήθεια, κυρίες και κύριοι, είναι η άρνηση της λήθης, της λησμονιάς.
»Τα ελληνικά είναι μια πολύ σημαντική, μια σπουδαία γλώσσα, όχι γιατί τη μιλάμε εμείς, αλλά γιατί καταθέτει μια αυτοτελή φιλοσοφική προσέγγιση της ζωής. Και η λέξη αλήθεια περιλαμβάνει αυτή την προσέγγιση, εξηγούμαι: ας πάρουμε παράδειγμα τα λατινικά. Στα λατινικά η αλήθεια λέγεται veritas. Η ρίζα της λέξης είναι το ινδοευρωπαϊκό ver, που σημαίνει το πραγματικό. Γαλλικά σήμερα, veritι. Ή επειδή μιλήσαμε για τη Γερμανία πριν, ο αληθινός στα γερμανικά λέγεται ,wahrheit. Η μεγάλη διαφορά των λατινογενών γλωσσών με εμάς, και του τρόπου που βλέπουμε τα πράγματα, είναι ότι για αυτούς αληθινό είναι το πραγματικό, αυτό που υπάρχει σήμερα μπροστά τους. Για εμάς αληθινό είναι το διαχρονικό, αυτό που δεν έχουμε ξεχάσει, που υπάρχει και θα υπάρχει.
Έτσι λοιπόν, εμείς λέμε ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας συνιστά μια πράξη αλήθειας και απευθύνομαι με αυτή την ευκαιρία στις χώρες αυτές που καλύπτονται από τη βολική θέση ότι αυτά τα θέματα αφορούν την ιστορία και πρέπει να παραμείνουν στην κρίση των ιστορικών.
»Ως εάν, κυρίες και κύριοι, η ιστορία να είναι ένα εργαστηριακό φαινόμενο το οποίο ζει, μεγαλώνει και εξετάζεται μέσα σε εργαστηριακή φορμόλη και δεν αφορά αίμα και οστά ανθρώπων, δεν αφορά ονόματα, δεν αφορά γυναίκες, δεν αφορά παιδιά, δεν αφορά συνανθρώπους μας.
»Κυρίες και κύριοι, θα ήταν άδικο για τη σημερινή ημέρα να πούμε ότι τιμάμε μόνο τα θύματα μιας ιστορικής τραγωδίας. Συγχρόνως τιμάμε σήμερα ένα εκλεκτό, ζωντανό κομμάτι του Ελληνισμού, με βαθιά ιστορική, πνευματική και πολιτιστική διαδρομή, μέσω δηλαδή της μνήμης και της τραγωδίας των νεκρών, τιμάμε και τους ζώντες. Τους Πόντιους που όταν ξεριζώθηκαν, δεν απώλεσαν μέσα στον ξεριζωμό την ταυτότητά τους. Την έφεραν μαζί τους ως κτήμα τους και την προσέφεραν ως ένα επιπλέον θεμέλιο λίθο στη Νέα Ελλάδα.
Δεν μιλάμε λοιπόν σήμερα για μία νεκρή μνήμη. Μιλάμε για μία ζώσα και κραυγάζουσα αλήθεια. Και οι Πόντιοι ήρθαν εδώ και πρόκοψαν. Διακρίθηκαν στην οικονομία, στο εμπόριο, στις τέχνες, στα γράμματα. Και θέλω να πω, ακόμα και στις Ένοπλες Δυνάμεις που έχω την τιμή να είμαι πολιτικός προϊστάμενος, δύο από τους τρεις Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων είναι Πόντιοι.
Κυρίες και κύριοι, καταλήγω για να μην σας κουράσω. Η αναγνώριση οργανωμένης εξόντωσης εθνικών, θρησκευτικών και πολιτισμικών ομάδων ως γενοκτονίας, δεν συνιστά παρά τους ισχυρισμούς διαφόρων, εσωτερική υπόθεση οιουδήποτε κράτους, ανεξαρτήτως της ισχύος του ή της θέσης του στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Δεν είναι ζήτημα εσωτερικού δικαίου. Το θέμα αυτό αναλύθηκε επαρκώς και λύθηκε τελεσίδικα για το ανθρώπινο γένος κατά τη δίκη της Νυρεμβέργης.
Είναι λοιπόν ζήτημα διεθνούς ευθύνης. Είναι ζήτημα λογοδοσίας απέναντι στο γένος των ανθρώπων.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Πόπη Παπαγεωργίου
