Ακούγοντας κάποιος το όνομα Κιμ Νόβακ, η πρώτη ταινία που του έρχεται στο μυαλό είναι ο Δεσμώτης του ιλίγγου του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Κάποια άλλη ταινία; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα μεν, αλλά μην βιαστείτε να πείτε για ακόμα μια ηθοποιό που την «κατάπιε» το Χόλιγουντ. Η ίδια η Κιμ Νόβακ όταν βρέθηκε σε αδιέξοδο στην καριέρα της, άρχισε να απομακρύνεται σιγά-σιγά. Επέλεξε μια άλλη ζωή και όπως αποδείχτηκε της βγήκε σε καλό.
Ξεκίνησε ως ελπιδοφόρα ωραία και κάπου στην πορεία προέκυψε ένας άρχοντας των στούντιο που προσπάθησε να την κάνει άκρως ανταγωνιστικό προϊόν.
Μόνο που η ελπιδοφόρα τσίνισε και απέδειξε ότι για κάποιες η ευτυχία δεν είναι απαραίτητα σε μια έπαυλη στο Χόλιγουντ, αλλά και σε μια φάρμα στο Όρεγκον.
Η «χοντρή Πολωνέζα»
Η Μέριλιν Πολίν Νόβακ, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε σαν σήμερα το 1933 στο Σικάγο. Ήταν το δεύτερο παιδί μιας οικογένειας μεταναστών από την Τσεχοσλοβακία που μεγάλωσε μέσα στο οικονομικό κραχ του μεσοπολέμου. Ήταν δε τόσο καταστροφική εκείνη η περίοδος που ο πατέρας της από καθηγητής ιστορίας που ήταν, έγινε μεταφορέας.
Παρόλα αυτά η Μέριλιν Πολίν τελείωσε το κολλέγιο χωρίς να ξέρει τι θα ήθελε να κάνει. Απλά επειδή ήταν πολύ όμορφη ξεκίνησε να εργάζεται ως μοντέλο. Μάλιστα πήρε μέρος στην καμπάνια προώθησης ενός καταψύκτη εξού και της κόλλησαν το παρατσούκλι «Μις Καταψύκτης» που κατά μια έννοια της ταίριαζε λόγω της παγωμένης ομορφιά; της. Ήταν πραγματικά πολύ όμορφη.
Μεταβαίνει ως μοντέλο στο Λος Άντζελες και αρχίζει να παίρνει κάποια ρολάκια σε ταινίες. Εκεί την εντοπίζει ένας δαιμόνιος ατζέντης και χωρίς η ίδια να το καταλάβει βρίσκεται με συμβόλαιο στην Columbia pictures. Εκεί γνωρίζεται και με το μεγάλο αφεντικό της εταιρείας τον Χάρι Κον. Ο τελευταίος την πιστεύει μεν ως πολύ ωραίο πρόσωπο, αλλά δεν της έδινε και πολύ θάρρος. Το αντίθετο, μάλιστα λόγω κάποιων λίγων παραπάνω κιλών –που τότε ήταν και της μόδας– την αποκαλούσε ακόμα και μπροστά όλους «χοντρή Πολωνέζα». Τώρα θα αναρωτηθείτε αφού οι ρίζες της ήταν από την Τσεχοσλοβακία, γιατί την έλεγε Πολωνή, ωστόσο η απάντηση είναι ότι στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ένας Αμερικανός Πολωνία -Τσεχοσλοβακία τα είχε το ίδιο. Και μπορεί στη γεωγραφία να ήταν κακός μαθητής, αλλά στο marketing, o Χάρι Κον αποδείχτηκε πολύ καλός.
Η Ρίτα, η άλλη Μέριλιν και η Κιμ
Στο δυναμικό της Columbia pictures, εκείνα τα χρόνια, ένα από τα πρώτα γυναικεία ονόματα ήταν η Ρίτα Χεϊγουορθ. Μόνο που είχε αρχίσει να μεγαλώνει –για τα στάνταρ της εποχής πάντα– και είχε και υψηλό κασέ. Από την άλλη, το μεγάλο αφεντικό της «αντίπαλης» 20th Century Fox, o Σπύρος Σκούρας έχει το δικό του πουλέ, την Μέριλιν Μονρόε. Και επειδή δυο Μέριλιν δεν χωράγανε, ο Κον την βαφτίζει σε Κιμ Νόβακ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα το «Νόβακ» τον έπεισε εκείνη να το κρατήσει, προκειμένου να κολακέψει τον πατέρα της, ο οποίος επ’ ουδενί δεν ήθελε η κόρη του να γίνει ηθοποιός.
Ο Κον την ετοιμάζει για αντίπαλο της Χεϊγουορθ, όμως όπως είχε δηλώσει η Νόβακ «Με την Ρίτα μας είχαν για αντίπαλους, αλλά γίναμε φίλες». Σε δυο «σοβαρές» ταινίες η Κιμ θα δείξει ότι «το ‘χει». Αρχικά στον Άνθρωπο με το χρυσό χέρι δίπλα στον Φρανκ Σινάτρα και μετά στην κινηματογραφική μεταφορά του ριζοσπαστικού για την εποχή του Πικ νικ δίπλα στον Ουίλιαμ Χόλντεν.
«Δεσμώτης του ιλίγγου»
Και φτάνουμε στην ταινία-κόλαφο, τον Δεσμώτη του ιλίγγου του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Ο σκηνοθέτης ήθελε αρχικά για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, την αιώνια αγαπημένη του -που όμως του ράγισε την καρδιά- Γκρέις Κέλι. Μόνο που εκείνη είχε ήδη παντρευτεί τον Ρενιέ του Μονακό και έφερνε στον κόσμο την πρώτη της κόρη, την πριγκίπισσα Καρολίνα. Η δεύτερη επιλογή του Χίτσκοκ ήταν η Βέρα Μάιλς, μόνο που και εκείνη ήταν έγκυος –συνεργάστηκε με τον σκηνοθέτη, δυο χρόνια μετά στο Ψυχώ. Και έτσι προέκυψε η Κιμ Νόβακ για την οποία ο Βρετανός σκηνοθέτης, ακόμα και πολλά χρόνια μετά δήλωνε ότι ήταν μία αποτυχημένη επιλογή. Η ίδια η ηθοποιός σε συνεντεύξεις της είχε αναφέρει ότι δεν είχε κανένα πρόβλημα στα γυρίσματα και δεν ξεχνούσε ότι ο Χίτσκοκ της είχε πει: «Μην το ψάχνεις πολύ, απλώς είναι μία ταινία».
Η ταινία, αρχικά είχε μέτρια εμπορική επιτυχία στην Αμερική, σε αντίθεση με την Ευρώπη και ειδικά την Γαλλία που αποθεώθηκε.
Στην πορεία των χρόνων και δη στην δεκαετία του ’80 που επαναπροβλήθηκε (λόγω πνευματικών δικαιωμάτων ήταν μαζί με άλλες 4 ταινίες του «μετρ του τρόμου» εκτός κυκλοφορίας) αναγνωρίστηκε και άρχισαν οι ύμνοι και οι χαρακτηρισμοί ως η «καλύτερη ταινία όλων των εποχών μαζί με τον Πολίτη Κέιν».
Οι δυο σύζυγοι και η ζωγραφική
Ο πρώτος σύζυγός της ήταν ο ηθοποιός Ρίτσαρντ Τζόνσον. Παντρεύτηκαν στις 15 Μαρτίου 1965 και χώρισαν ένα χρόνο αργότερα. Την αληθινή ευτυχία όπως αποδείχθηκε τη βρήκε στο πρόσωπο του κτηνίατρου Ρόμπερτ Μαλόι. Παντρεύτηκαν στις 12 Μαρτίου 1976 και έμειναν μαζί έως τον θάνατό του, στις 27 Νοεμβρίου 2020. Απέκτησαν δυο παιδιά, τον Μπεκ και τη Λίζα και ένα αγρόκτημα. Εκεί αποτραβήχτηκε η Κιμ και ασχολήθηκε με τη ζωγραφική.
Όσον αφορά την καριέρα της, μετά τον Δεσμώτη και κυρίως στην δεκαετία του ’60, είδε το άστρο της να πέφτει. Η μόνη ταινία της που ίσως κάποιοι να θυμούνται ήταν το Φίλα με χαζέ και αυτό γιατί παρόλο που σκηνοθετούσε ο μέγας Μπίλι Ουαϊλντέρ και πρωταγωνιστούσε ο Ντιν Μάρτιν, υπήρξε τεράστια αποτυχία. Και αυτή εκ των υστέρων αναγνωρίστηκε, όχι ως αριστούργημα, αλλά ότι αν μη τι άλλο είχε φάει άδικα «ξύλο» στην εποχή της.
Στην δεκαετία του ’80 επιχείρησε ένα γενικό come back, εκμεταλλευόμενη και το επαναλανσάρισμα του Δεσμώτη. Αρχικά στη μεταφορά του έργου της Αγκάθα Κρίστι στο σινεμά Είδα τον δολοφόνο στον καθρέφτη όπου η σκηνή που ανταλλάσσουν θανατηφόρες ατάκες με την Ελίζαμπεθ Τέϊλορ θεωρούνται κλασικές.
Επίσης θα παίξει στο τηλεοπτικό Φάλκον Κρεστ (που προβαλόταν για λίγο και στο Mega) ενώ το 1991 παίζει στην ταινία Ερωτική καταιγίδα. Η ίδια μίλησε με τα χειρότερα λόγια για τη συνεργασία της με τον σκηνοθέτη Μάικλ Φίγκις.
Μια σεβάσμια κυρία
Μετά την τελευταία της ταινία, αποχώρησε ολοκληρωτικά από τον κινηματογράφο και τα φώτα, που όπως αποδείχτηκε δεν τα αγαπούσε ιδιαίτερα.
Φυσικά όλος ο μύθος γύρω από το όνομά της και το κλασικό στόρι: ωραίο κορίτσι, με ταλέντο, αλλά κακές επιλογές, έγινε υλικό ακόμα και για ντοκιμαντέρ.
Το 2014 έκανε επανεμφάνιση στα Όσκαρ, αλλά τα social και κάποιοι δημοσιογράφοι θα την «σταυρώσουν» για τις πλαστικές που είχε κάνει, με αποκορύφωμα ένα ποστάρισμα του Ντόναλντ Τραμπ (πριν γίνει πλανητάρχης) που έγραφε «Η Κιμ πρέπει να μηνύσει τον πλαστικό της χειρουργό».
Πριν από λίγους μήνες και συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 2025, η ηθοποιός βραβεύτηκε τιμητικά στο Φεστιβάλ Βενετίας, ενώ προβλήθηκε το βιογραφικό ντοκιμαντέρ Το vertigo της Κιμ Νόβακ του σκηνοθέτη Αλεξάντερ Φιλίπ. Εκεί η πρώην ηθοποιός απάντησε σε όλα με ειλικρίνεια, δεν έκρυψε τις δύσκολες στιγμές της καριέρας της, παραδέχτηκε τα λάθη της και τον όποιο ναρκισσισμό της, αλλά απέδειξε ότι για την ίδια η αληθινή ζωή ήταν όχι στο Χόλιγουντ, αλλά όταν έφυγε από αυτό.
Σπύρος Δευτεραίος
