pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/03/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Δ. Μακρίδη, Π. Παπαδόπουλου: «Δεκέμβριο του ’22 φύγαμε· οχτώ μέρες πριν από τα Χριστούγεννα φτάσαμε στην Ελλάδα»

Το χωριό τους σκόρπισε λόγω της εξορίας. Αρκετά χρόνια μετά, ορισμένοι το επισκέφθηκαν για να βρουν την εκκλησία κατεστραμμένη και Τούρκους να μένουν στα σπίτια τους

17/12/2025 - 4:58μμ
Φωτογραφία άγνωστου δημιουργού, που αποδίδεται στον ξεριζωμό του 1922 (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Φωτογραφία άγνωστου δημιουργού, που αποδίδεται στον ξεριζωμό του 1922 (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ο Δημήτριος Μακρίδης και ο Παύλος Παπαδόπουλος ζούσαν στον οικισμό Γααλάν (Καγιαλάν του Κιρίκ, kaya: βράχος, alan: πλάτωμα, ανοικτός χώρος), ο οποίος βρισκόταν 4 χλμ ανατολικά της Κερασούντας και 41 χλμ βόρεια του Σεdίν Καραχισάρ. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Κολωνείας. Ο ελληνικός πληθυσμός του ανερχόταν στους 450 κατοίκους, που προέρχονταν κυρίως από την περιοχή της Αργυρούπολης και μιλούσαν ποντιακά.

Συντηρούσαν δύο εκκλησίες, η μεγαλύτερη αφιερωμένη στην Παναγία και μια μικρότερη, αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία, καθώς και πεντατάξιο δημοτικό σχολείο.

Η οικονομία του οικισμού βασιζόταν στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η παραγωγή ωστόσο δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού και πολλοί κάτοικοι έπαιρναν τον δρόμο της ξενιτιάς για τη γειτονική Ρωσία.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Στα 1912 είχαμε τους Βαλκανικούς Πολέμους. Νίκησαν οι Έλληνες. Εμείς το χαρήκαμε εκεί· κρυφά όμως, ο ένας με τον άλλον. Δεν μπορούσαμε να εκδηλωθούμε, οι Τούρκοι μάς έβλεπαν με μισό μάτι. Μας μισούσαν. Μας είχαν κι εμάς μαζί τους στον πόλεμο τότε, μαζί τους πολεμούσαμε την Ελλάδα. Εχθροί της Ελλάδας φαινομενικά, την βοηθούσαμε όσο μπορούσαμε. Δεν πολεμούσαμε με όρεξη.

Γι’ αυτό μετά το ’12 μας αφόπλισαν. Φοβήθηκαν μήπως τα γυρίσομε επάνω τους.

Στα 1914, στον Παγκόσμιο πόλεμο, μας έστελναν στα αμελέ ταμπουρού. Η ζωή μας στα τάγματα ήταν μαύρη. Λιγοστό ψωμί, δουλειά πολλή και σκληρή. Λίγοι γλίτωσαν απ’ αυτούς που πήγαν. Πέθαναν τότε ο Γεώργιος Χριστοφορίδης, ο Νικόλαος Αναστασιάδης, ο Γεώργιος Σαββίδης και άλλοι. Ήσαν πολλοί, αλλά δεν τους θυμούμαι.

Στα 1917 έπεσε μεγάλη πείνα. Ο Ερυθρός Σταυρός έφερε και μας μοίρασε δέματα. Πίσω τους περνούσαν οι Τούρκοι και τα μάζευαν. Μας τα έπαιρναν. Είχαμε την πείνα γιατί από τα 1914, την αρχή του Ευρωπαϊκού πολέμου, οι Τούρκοι μάζεψαν τα καλαμπόκια. Τότε, στα 1914-15, οι κάτοικοι της Κερασούντας μάς τα έφερναν ως την Κουλάκκαγια. Από ‘κεί μετά τα έπαιρναν τα χωριά της Κουλάκκαγιας και το Γααλάν μαζί και τα πήγαιναν στη Νικόπολη. Τα κουβαλούσαμε στην πλάτη μας.

Στα 1919 ήρθε ο Τοπάλ Οσμάν από την Κερασούντα πάνω στα χωριά μας. Πήγε στο Ανεάτ και σκότωσε τρία άτομα: Αναστάσιο Κατιρτζιλίδη, Αδάμ Κριτσιλίδη, Αμανάτιο Κριτσιλίδη. Τους κατηγόρησαν για «Ελεύθερο Πόντο» και τους σκότωσαν. Σκότωσαν και από το Γιατμούζ τον Σάββα Μακρίδη. Γύρισε ο Τοπάλ Οσμάν και απ’ όλα τα χωριά μας μάζεψε και πήρε όλα τα έπιπλα, όλο τον ρουχισμό μας.

Στα 1916 έκαμαν εξορία τα χωριά της Κερασούντας και την Τρίπολη με τα χωριά της. Απ’ όσους πήγαν εξορία, ζήτημα αν γύρισαν οι μισοί. Όλοι οι άλλοι πέθαναν από κακουχίες και αρρώστιες.

Στα 1920 πήγαν εξορία και από το Γααλάν κάμποσες οικογένειες. Δεν πήγε όλο το χωριό. Πήγαν: Ιωάννης Μακρίδης, Παπαχρήστος Τελλίδης, Γεώργιος Παπαδόπουλος και ο Χατζησάββας. Αυτόν το σκότωσαν. Μαζί μ’ αυτούς που ήσαν από το Γαγιαλάν έστειλαν και τον Χατζίκα από το Σουλού. Όλοι οι άλλοι από το ’19 ως το ’22 ζούσαμε στα βουνά και στα δάση.

Πρώτα πρώτα η Κερασούντα έμαθε πως θα γίνει ανταλλαγή. Από ‘κει ήρθε και σε μας η είδηση. Δεν το πιστεύαμε. Νομίζαμε πως ήταν κόλπο για να μας ρίξουν στη θάλασσα. Μας έδωσαν διαταγή να ετοιμαστούμε. Πουλήσαμε τα ζώα μας. Τζάμπα τα έφαγαν, όπως και όλη την περιουσία μας. Υποπτευόμασταν και ήμασταν βουβοί από τον φόβο μας. Χαρήκαμε όταν βεβαιωθήκαμε πως ήμασταν πράγματι για την Ελλάδα.

Δεκέμβριο του ’22 φύγαμε· οχτώ μέρες πριν από τα Χριστούγεννα φτάσαμε στην Ελλάδα.

Ως την Κερασούντα κατέβηκε όλο το χωριό μαζί. Από ‘κεί όμως φεύγαμε καθένας όπως μπορούσε. Ήμασταν εκατόν πενήντα οικογένειες, ήρθαμε οι εκατό· οι άλλοι χάθηκαν. Είκοσι οικογένειες βγήκαμε μαζί στο Μεσολόγγι. Μείναμε και οι είκοσι εκεί ως τα ’29. Μετά ήρθαμε στην Κατερίνη. […]

Το χωριό μας σήμερα στον Πόντο. Στο Γααλάν κάθονται σήμερα Τούρκοι από τα γύρω χωριά. Στο δικό μου το σπίτι κάθεται ο Τούρκος Τρικμένογλου Χατζημεμέτ από το τούρκικο χωριό Χαπάν. Μερικά από τα σπίτια μας καταστράφηκαν, κυρίως τα ακατοίκητα. Άλλα σώζονται. Την εκκλησία τη χάλασαν. Το σχολείο διατηρείται. Σχολείο τους το έχουν και οι Τούρκοι που κατοίκησαν στο χωριό. Οι μύλοι μας σώζονται. Δουλεύουν σήμερα για τους Τούρκους. Οι γέφυρες που είχαμε τότε στο ποτάμι σώζονται. Δεν τα μάθαμε από αλληλογραφία. Πήγαν επί τόπου δικοί μας και τα είδαν. Οι Τούρκοι τους δέχτηκαν καλά. Τους φιλοξένησαν…

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμ. Ι’, Μαρτυρίες από τον Δυτικό Παράλιο Πόντο και την Παφλαγονία. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».

Διαβάστε περισσότερες μαρτυρίες στην ενότητα «Γενοκτονία» του pontosnews.gr.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αριστερά η Σαπιγιέ, άλλοτε Βαρβάρα, Ελληνίδα που τούρκεψε, με την εγγονή της (φωτ.: «Η Έξοδος», εφ. Καθημερινή, τόμος Γ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ευλαμπίας Μουμτζόγλου: Ένας πατριώτης μας, από τη λύπη του που άφησε το χωριό, έριξε τον εαυτό του στη θάλασσα και πνίγηκε

19/03/2026 - 8:57μμ
Ορφανά ελληνικών οικογενειών στο ορφανοτροφείο της Near East Relief στο Κολέγιο Ανατόλια, Μάιος 1919 (φωτ.:  Trustees of Anatolia College / Έφοροι του Κολλεγίου Ανατόλια)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Κολέγιο Ανατόλια: Η φωτογραφία του 1919 που αποκαλύπτει μια άλλη ιστορία

19/03/2026 - 10:20πμ
Τοκάτη: Η πλατεία της αγοράς και το κάστρο στις αρχές του 20ού αι. (πηγή: © Υπουργείο Πολιτισμού Γαλλίας, Ίδρυμα Albert Gabriel INHA, Βιβλιοθήκη Πολυμέσων Κληρονομιάς και Φωτογραφίας)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Τον υιόν του παπα-Λάζαρου, Γαβριήλ, τον κρέμασαν εμπρός στα μάτια του πατρός του»: Η συγκλονιστική μαρτυρία του Πέτρου Γεωργόπουλου

17/03/2026 - 10:31πμ
Άποψη του Σοχούμ, στις αρχές του 20ου αιώνα (φωτ.: Wikimedia Commons)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Νικόλαου Ελευθεριάδη: Τον πόλεμο όλο δύσκολα τον περάσανε όλα τα χωρία, όλος ο τόπος αγρίεψε

14/03/2026 - 10:06μμ
Περιμένοντας το συσσίτιο της οργάνωσης American Women's Hospitals στη Μακρόνησο (πηγή: Αρχειακές συλλογές του Πανεπιστημίου Drextel, American Women's Hospitals Records)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ιγνάτιου Ορφανίδη: Εμείς ιδρύσαμε τη Μακρόνησο. Απ’ τους οχτώ χιλιάδες που έφερε το «Κίος», μείναμε στο τέλος δύο χιλιάδες

13/03/2026 - 10:26πμ
Σκίτσο του Βύρωνα Απτόσογλου για τα αμελέ ταμπουρού, από το βιβλίο του Γ.Ν. Λαμψίδη «Τοπάλ Οσμάν»
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Θεόδωρου Γρηγοριάδη: Γραφήκαμε στα αμελέ ταπουρού γιατί πεινούσαμε και θα πεθαίναμε

6/03/2026 - 10:17μμ
Φωτογραφία από τη Βαρενού Χαλδίας (φωτ.: «Ποντιακή Εστία»)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Αναστασίας Μαραντίδου: Εθάρρναμ’ ότι θα πάμ’ σον παράδεισον

25/02/2026 - 8:59μμ
(Φωτ.: Κώστας Κατσίγιαννης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ποντίων, 71 χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης

24/02/2026 - 3:04μμ
Πρόσφυγες στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου (Πηγή: Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χατζηγεωργίου Στεφανίδη: Το πλοίο δεν μπορούσε από πουθενά να πάρει νερό. Ποιος μας λογάριαζε. Πρόσφυγες ήμασταν

19/02/2026 - 8:09μμ
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

17/02/2026 - 9:26μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας)

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας κρατά ζωντανή τη μνήμη του Πόντου με μία σπουδαία πρωτοβουλία

8 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Europa League: Κατέρρευσε στη Σεβίλλη ο Παναθηναϊκός

28 λεπτά πριν
(Φωτ.: Παναγιώτης Μπαλάσκας/EUROKINISSI)

Συναγερμός στη Λέσβο για τον αφθώδη πυρετό – Αυστηρά μέτρα και περιορισμοί σε παραγωγή και διακίνηση

36 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Euroleague: Αγκάλιασε το πλεονέκτημα έδρας ο Ολυμπιακός

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»)

Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»: Ζωντανεύουν οι «Μνήμες του Πόντου» σε μία μοναδική έκθεση λαογραφίας

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Δημήτρης Χαιρετάκης)

Συμφωνία Θεοδωρικάκου με βενζινοπώλες: Τέλος στο πλαφόν τον Ιούνιο και ενίσχυση 3.000 ευρώ ανά πρατήριο

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign