Ένα εξαιρετικής αισθητικής βίντεο (με χρήση τεχνητής νοημοσύνης) αναρτήθηκε πριν από λίγες ώρες στην αρμενική σελίδα Eleve11 στο facebook με αφορμή την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, η ομορφιά όμως δεν είναι ούτε ο λόγος για τον οποίο δημιουργήθηκε, ούτε αυτό που καθηλώνει τον θεατή.
Το μάτι αναπόφευκτα στέκεται στην ουσία: Στους αριθμούς που αποκαλύπτουν την τραγωδία, το «πριν και μετά» από το 1924.
Τα στοιχεία σοκάρουν. Όσες φορές και αν τα δούμε, όσες επέτειοι κι αν περάσουν, όσα αφιερώματα κι αν διαβάσουμε, οι αριθμοί είναι αμείλικτοι.
• 1.914.620 Αρμένιοι ζούσαν σε ολόκληρη την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
• 2.925 αρμενικές κοινότητες σχημάτιζαν ένα ζωντανό δίκτυο.
• 1.996 σχολεία εκπαίδευαν περισσότερους από 173.000 μαθητές.
• 3.368 εκκλησίες αποτελούσαν κέντρα πίστης και ταυτότητας.
• 235 Αρμένιοι διανοούμενοι συνελήφθησαν μέσα εν μία νυκτί. Οι φωνές τους σίγησαν για πάντα.
• Για εκατοντάδες χιλιάδες Αρμενίους, η φυγή ήταν ο μόνος τρόπος επιβίωσης.
• 132.000 ορφανά διασώθηκαν.
• 100.000-200.000 γυναίκες και παιδιά εντάχθηκαν σε σπίτια μουσουλμάνων με αποτέλεσμα τη διαγραφή της ταυτότητάς τους.
• Σχεδόν 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι έχασαν τη ζωή τους.
Την ανάρτηση συνοδεύει ένα πιο αναλυτικό κείμενο, που εστιάζει κυρίως στην χριστιανική ταυτότητα των Αρμενίων:
Η Γενοκτονία των Αρμενίων (1915-1917) ήταν η συστηματική καταστροφή του αρμενικού λαού στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου. Οι Αρμένιοι ήταν ένας αρχαίος χριστιανικός λαός και η Αρμενία ήταν το πρώτο έθνος στην ιστορία που υιοθέτησε τον Χριστιανισμό ως κρατική θρησκεία το 301 μ.Χ. Για αιώνες, οι αρμενικές εκκλησίες, τα σχολεία και οι κοινότητες σχημάτισαν έναν βαθιά ριζωμένο χριστιανικό πολιτισμό σε όλη την περιοχή.
Στις 24 Απριλίου 1915, εκατοντάδες Αρμένιοι διανοούμενοι συνελήφθησαν στην Κωνσταντινούπολη, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας συντονισμένης εκστρατείας κατά του αρμενικού πληθυσμού.
Εκείνη την εποχή, περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι ζούσαν σε όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία σε χιλιάδες πόλεις και χωριά, υποστηριζόμενοι από ένα ευρύ δίκτυο εκκλησιών, σχολείων και οικογενειακών κοινοτήτων.
Αυτό που ακολούθησε ήταν μαζικές απελάσεις, αναγκαστικές εκτοπίσεις και εκτεταμένοι θάνατοι. Πάνω από 1 εκατ. Αρμένιοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, πολλοί αναγκάστηκαν σε πορείες προς τη συριακή έρημο. Μεταξύ 664.000 και 1,2 εκατ. Αρμενίων σκοτώθηκαν, με τις ευρέως αναφερόμενες εκτιμήσεις να φτάνουν έως και το 1,5 εκατομμύριο χαμένες αρμενικές ζωές.
Εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά έμειναν ορφανά. Υπολογίζεται ότι 100.000 έως 200.000 γυναίκες και παιδιά Αρμενίων απορροφήθηκαν σε μουσουλμανικά νοικοκυριά, χάνοντας συχνά τα ονόματά τους, τη γλώσσα τους, τη χριστιανική τους πίστη και την ταυτότητά τους.
Μέχρι το τέλος του πολέμου, η αρμενική χριστιανική παρουσία σε μεγάλο μέρος της ιστορικής τους πατρίδας είχε διαλυθεί. Όσοι επέζησαν έγιναν πρόσφυγες, σχηματίζοντας τα θεμέλια της σύγχρονης αρμενικής διασποράς σε όλη τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, τη Ρωσία και πέρα από αυτήν.
Αυτό δεν ήταν μόνο η καταστροφή ενός λαού, αλλά και η απόπειρα εξάλειψης ενός από τους παλαιότερους χριστιανικούς πολιτισμούς του κόσμου.
