Όταν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας έφτασαν στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ού αιώνα, διωγμένοι και αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα του ξεριζωμού, εναπόθεσαν την επιβίωσή τους σε ό,τι γνώριζαν καλύτερα: την υφαντουργία.
Οι παλιοί αργαλειοί αντηχούσαν τότε σε πολλές γειτονιές της πόλης, καθώς οι Μικρασιάτισσες μετέφεραν μαζί τους μια τέχνη που γρήγορα ρίζωσε, άνθησε και συνέβαλε στην οικονομική ανάκαμψη της περιοχής.
Σήμερα, έναν αιώνα μετά, η υφαντική δεν αποτελεί απλώς μνήμη μιας άλλης εποχής. Επανέρχεται δυναμικά, συνδέοντας το προσφυγικό παρελθόν με μια σύγχρονη δημιουργική πραγματικότητα.
Η δημοσιογράφος Όλγα Δαδίνη παρουσίασε στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3 τη Μερόπη Βερβέρη, μια τεχνίτρια που αναβιώνει την παραδοσιακή τέχνη με νέους όρους και νέο κοινό.
Από την παράδοση στη σύγχρονη δημιουργία
Η Μερόπη Βερβέρη, μετά από 17 χρόνια στο χώρο της αρχιτεκτονικής εσωτερικών χώρων και της διακόσμησης, στράφηκε στην υφαντική, συνδυάζοντας την παραδοσιακή τεχνική με μια σύγχρονη αντίληψη για το ύφασμα. Από το πρώτο νήμα έως το τελικό υφαντό, εφαρμόζει τη διαδικασία όπως την έμαθε από τη γιαγιά της.
Παίρνει το μαλλί, το ξύνει, το γνέθει, το στρίβει και το μετατρέπει σε νήμα για τον ξύλινο αργαλειό, δημιουργώντας πρωτότυπα σχέδια που πατούν στην ιστορική τεχνογνωσία.
Η ίδια διδάσκει Ταπητουργία και Υφαντική στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και στο προσωπικό της εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη, συμβάλλοντας στη μετάδοση μιας τέχνης που κινδύνευε να ξεχαστεί.
Το διεθνές ενδιαφέρον και η νέα δυναμική
Η υφαντική γνωρίζει σήμερα ιδιαίτερη απήχηση στο εξωτερικό, γεγονός που αποτυπώνεται και στην παρουσία ξένων tour operators, οι οποίοι εντάσσουν επισκέψεις στο εργαστήριο της Μερόπης Βερβέρη στα πολιτιστικά τους προγράμματα.
Οι τουρίστες δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για τα παλιά σχέδια και την ιστορία πίσω από αυτά, αναδεικνύοντας το δεσμό ανάμεσα στους πρόσφυγες που έφεραν την τέχνη στην Ελλάδα και τους σύγχρονους δημιουργούς που τη διατηρούν ζωντανή.
Παράλληλα, η λειτουργία σχολών και προγραμμάτων κατάρτισης από τη ΔΥΠΑ συμβάλλει στην υποστήριξη μιας τέχνης που είχε υποχωρήσει λόγω των φτηνών, εισαγόμενων συνθετικών υφασμάτων. Σήμερα όμως, επιστρέφει ως επιλογή ποιότητας, πολιτισμού και δημιουργικής παράδοσης.
