Οι σελίδες της Μαύρης Βίβλου διωγμών και μαρτυρίων του εν Τουρκία Ελληνισμού (1914-1918) διασώζουν με ακριβείς ημερομηνίες και ονόματα το δράμα των ελληνικών κοινοτήτων του Πόντου. Ανάμεσα στις καταγραφές της περιφέρειας Τραπεζούντας ξεχωρίζει το περιστατικό που σημειώθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1916 στο χωριό Εγκαρσή (συγχρ. Eğrice / Eğri) της περιφέρειας Πλατάνων.
Την περίοδο εκείνη, η ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας βρισκόταν υπό ρωσική κατάληψη, όμως τα ορεινά χωριά της Πλάτανας αποτελούσαν μια «ενδιάμεση ουδέτερη ζώνη».
Εκμεταλλευόμενα αυτό το καθεστώς, οθωμανικά στρατιωτικά αποσπάσματα και σώματα ατάκτων (τσέτες) εξαπέλυαν εκδικητικές εκκαθαρίσεις στους ελληνικούς πληθυσμούς που παρέμεναν στις εστίες τους, θεωρώντας τους ως «συμμάχους» του ρωσικού στρατού. Όπως αναφέρεται επίσημα στην έκθεση της Μητροπόλεως (σελ. 235):
«Εις το χωρίον Εγκαρσή της περιφερείας Πλατάνων, την 26ην Οκτωβρίου 1916, στρατιωτικόν απόσπασμα περικύκλωσε το χωρίον και συνελήφθησαν άπαντες οι εναπομείναντες κάτοικοι, κυρίως γυναίκες, γέροντες και παιδία.
»Ο ιερεύς του χωρίου, παπά-Ιωάννης Παπαδόπουλος, ευρεθείς εντός του ναού κατά την ώραν της προσευχής, σύρθηκε βιαίως έξω υπό των στρατιωτών. Αφού υπέστη εμπαιγμούς και βασανισμούς έμπροσθεν των συγχωριανών του, οδηγήθη μετά των λοιπών εις εξοντωτικήν πορείαν προς τα όρη. Ο γέρων ιερεύς, μη δυνάμενος να παρακολουθήση την ταχείαν πορείαν λόγω του γήρατος και των κακουχιών, εξετελέσθη επί τόπου υπό των διωκτών.»
Η εισβολή των στρατιωτικών αποσπασμάτων την 26η Οκτωβρίου –ημέρα γιορτής για την Ορθοδοξία– και η βίαιη απόσπαση του παπα-Ιωάννη Παπαδόπουλου μέσα από την εκκλησία αποτυπώνουν τη στόχευση των οθωμανικών Αρχών απέναντι στους πνευματικούς ηγέτες των τοπικών κοινωνιών.
Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας δεν ήταν τυχαία. Τα αποσπάσματα γνώριζαν ότι οι κάτοικοι θα βρίσκονταν συγκεντρωμένοι στον ναό για τη Θεία Λειτουργία, γεγονός που τους επέτρεψε να περικυκλώσουν το χωριό αθόρυβα και να συλλάβουν ταυτόχρονα ολόκληρο τον πληθυσμό.
Η δημόσια διαπόμπευση και η εκτέλεση του γέροντα ιερέα κατά τη διάρκεια της εξοντωτικής πορείας προς το εσωτερικό της Ανατολίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα των λευκών πορειών θανάτου, όπου όποιος αδυνατούσε να ακολουθήσει λόγω γήρατος ή εξάντλησης δολοφονούνταν επί τόπου. Σύμφωνα με τις συμπληρωματικές εκθέσεις της Μητροπόλεως, ελάχιστα από τα γυναικόπαιδα που εκτοπίστηκαν εκείνη την ημέρα κατάφεραν να επιζήσουν μέχρι την Ανακωχή του 1918.
