Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού περνά σε μια νέα εποχή, όπου η «συνταγή» δεν είναι πλέον ίδια για όλες τις γυναίκες. Η πρόσφατη οδηγία του American College of Physicians, που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine, επικεντρώνεται στις ασυμπτωματικές γυναίκες μέσου κινδύνου και προτείνει μια προσέγγιση βασισμένη στη σωστή στάθμιση οφέλους και πιθανής βλάβης. Όπως επισημαίνουν οι καθηγητές του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Θάνος Δημόπουλος και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, το κλειδί βρίσκεται στην ηλικιακή κατηγοριοποίηση:
- 40 έως 49 ετών: Δεν προτείνεται καθολική έναρξη ελέγχου. Η απόφαση είναι εξατομικευμένη. Η γυναίκα πρέπει να ενημερώνεται για τον κίνδυνο ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων και υπερδιάγνωσης (ανίχνευση όγκων που δεν θα απειλούσαν τη ζωή). Αν η γυναίκα το επιθυμεί, ο έλεγχος γίνεται με μαστογραφία ανά διετία.
- 50 έως 74 ετών: Η οδηγία είναι σαφής: Μαστογραφία ανά διετία. Σε αυτές τις ηλικίες, τα οφέλη (μείωση θνησιμότητας) υπερτερούν σαφώς των κινδύνων. Ο ετήσιος έλεγχος απορρίπτεται ως ρουτίνα, καθώς αυξάνει τις άσκοπες παρεμβάσεις χωρίς επιπλέον κέρδος.
- 75 ετών και άνω: Συστήνεται η συζήτηση για διακοπή του ελέγχου, ειδικά αν το προσδόκιμο ζωής είναι μικρότερο από πέντε έτη. Οι βλάβες από περιττές βιοψίες σε αυτή την ηλικία συχνά ξεπερνούν το προσδοκώμενο όφελος.
Πυκνοί μαστοί και συμπληρωματικές εξετάσεις
Για γυναίκες με αυξημένη πυκνότητα μαστών (κατηγορίες C ή D κατά BI-RADS):
- Ψηφιακή Τομοσύνθεση: Εξετάζεται ως συμπληρωματική επιλογή καθώς εντοπίζει περισσότερους καρκίνους χωρίς να αυξάνει σημαντικά τα ψευδώς θετικά.
- Υπερηχογράφημα & Μαγνητική (MRI): Δεν συστήνονται ως ρουτίνα για γυναίκες μέσου κινδύνου, καθώς οδηγούν σε πολλές ανακλήσεις και βιοψίες χωρίς να υπάρχουν επαρκή δεδομένα ότι μειώνουν τη θνησιμότητα σε αυτή τη συγκεκριμένη ομάδα.
Η νέα οδηγία μετατοπίζει το ενδιαφέρον από τον «αυτόματο» έλεγχο στην ανθρώπινη προσέγγιση.
