Ο Πούλον ση Δημήτρ’ αφέντη το μαγαζίν: Μια λίρα ζήτησε αλλά ο Φωστήρτς…

Αν και αποτυπώθηκε ως ένας «τρελούτσικος» τύπος από την Αργυρούπολη του Πόντου, ο Πούλον κατάφερε να κερδίσει μια θέση στην ιστορία της πατρίδας μέσα από τα κείμενα του δικηγόρου Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου, συγγραφέα του βιβλίου Οράματα και μνήμες από την Αργυρούπολη.

Ο δίμετρος Πούλον είχε βαφτιστεί Παναγιώτης και η ζωή του άλλαξε μετά από μια ερωτική απογοήτευση.

Έκτοτε ήταν ένας από εκείνους τους περίεργους τύπους που ζουν σε πολλές κοινωνίες και ενώ για τον πολύ κόσμο είναι «αόρατοι» συχνά γράφουν… ιστορία.

Ο Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος έχει καταγράψει στο βιβλίο του πολλά από τα χαριτώμενα που έκανε ή έλεγε ο Πούλον. Ακολουθεί ένα από αυτά…

≈

Σην Κιμισχανάν έναν ημέραν, απές σην αγοράν, είπαν τον Πούλον:

Αβραμίδης ο Μουχαήλτς έντρισεν την θυγατέραν ατ σον Φωστήρ, σ’ ένα πολλά ζεγκίν Ιμερέτεν.

Αέτς όπως λέτεν αν εν, ας, σην λίραν αφκά κι θα πέρ’ ατον είπεν ο Πούλον. Πού εν ατώρα; ερώτεσεν ατς. Εκείνος –είπαν ατόν– κάθεται σην Τραπεζούνταν και ες’ το τρανόν την Πάγκαν τη Τραπεζούντας.

Ε όνταν θα έρτε δώστ’ εμέ χαπάρ λέγει ο Πούλον.

Μετά κάμποσα μήνας έρθεν σην Κιμισχανάν ο Φωστήρτς να παραθερίζ.

Ο Πούλον κάθαν ημέραν ευρίουτον σην αγοράν, ας σ’ έναν το μαγαζίν έδεχναν ατον και σ’ άλλο έμπαινεν. Κάποιος είπαν ατον:

– Πούλον έρθεν ο Φωστήρτς ας σην Τραπεζούνταν.
– Κοι πού να ευρίκατον ερώτεσεν ο Πούλον.
– Ση Δημήτρη εφέντη τ’ Αποστολίδη το μαγαζίν θα ευρίξ’ ατον.

Ο Πούλον σα δύο λεφτά ευρέθεν σο μαγαζίν τη Δημήτρη αφέντη. Εσέβεν απές και επήγεν εστάθεν σον Φωστήρ εμπροστά και λέγει ατον:

– Εσύ είσαι ο ζεγκίντς ο γαμπρόν τ’ Αβραμίδη τίναν λέγνε; Εγώ είμαι ο Πούλον, έναν λίραν θα δις αφκά κι πέρωσε.

Ο Φωστήρτς κ’ έξερεν ντο άνθρωπος έτον ατός κ’ εσύρθεν σο γιάν. Ατότε λέγει ατόν Αποστολίδης: Δώσατον κάτ’ κι’ ας πάγει γιατί εν πολλά αρσούζ και τον Πούλον πα λέει –πολλά ψαλαφάς. – Ε ας δι έναν μετζητιέν είπεν ο Πούλον, άλλο τίδεν έσε τεν να λέτεν; εγώ αγληγορώ θα πάγω έχω δουλείας.

Δώσ’ ατον πέντε γρόσια είπεν Αποστολίδης τον Φωστήρ κι ας πάγει διαβαίν. Εξέγκεν και ο Φωστήρτς να δι’ ατόν πέντε γρόσια.

Ο Πούλον εσούφρωσε τα κατσίατ, ετέρεσεν παραπάν κι θα επορή να πέρ, έρπαξεν τα πέντε γρόσια ας χέριατ, ετέρεσεν τοι δυς πα γιάνια-γιάνια, από παν ους αφκά και είπεν ατς:

– Εσείς πα πέντε γοροσίων αθρώπ είστιν. Εγώ πα εθάρεσα κάποιους θα ευρίκω κ’ εξέβεν ας σο μαγαζίν.

Αποστολίδης κι’ ο Φωστήρτς ελιγόθαν ας σα γέλια.

Κων. Α. Παπαδόπουλος

•Πηγή: Κωνσταντίνος Α. Παπαδόπουλος, Οράματα και μνήμες από την Αργυρούπολη, σ. 15-16, Θεσσαλονίκη, 1971.
•Στο κείμενο διατηρήθηκε η ορθογραφία του συντάκτη.