Ένα άρτια μελετημένο σχέδιο για την εκκαθάριση της καταρρέουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους χριστιανικούς πληθυσμούς ήταν αυτό που εκτέλεσαν οι Νεότουρκοι στις αρχές του 20ού αιώνα, πρώτα στοχεύοντας τους Αρμένιους και στη συνέχεια τους Έλληνες και τους Ασσύριους.
Συμβολικά η αρχή της Γενοκτονίας των Αρμενίων, που είχε 1,5 εκατ. θύματα και πολλαπλάσιους εκτοπισμένους, τοποθετείται στις 24 Απριλίου 1915, οπότε η οθωμανική κυβέρνηση συνέλαβε και εκτέλεσε την ηγεσία της αρμενικής κοινότητας Κωνσταντινούπολης και εκατοντάδες διανοούμενους.
Τα όσα ακολούθησαν αποτέλεσαν οδηγό και για τη Γενοκτονία των Ελλήνων, αλλά και για τη Γενοκτονία των Ασσυρίων.
Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους φυλάσσεται επιστολή των Αρμενίων του Μπογαζλιάν (Boğazlıyan), η οποία είναι περιοχή της Κεντρικής Ανατολίας. Πρόκειται για μια έκκληση προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο μέσω της Ελληνικής Αρμοστείας στην Κωνσταντινούπολη, για τη σωτηρία από τις τουρκικές διώξεις. Έχει ημερομηνία 11 Μαρτίου 1920.
«Ακούσατε τους θρήνους των Αρμενίων οίτινες ευρέθησαν εστερημένοι της κοσμικής ευδαιμονίας και δικαιοσύνης. Πιστεύομεν εις την Βίβλον και τον Θεόν, αλλ’ ιερείς μας εφονεύθησαν, αι Εκκλησίαι μας κατεστράφηκαν και μετετράπησαν εις οίκους απωλείας», αναφέρεται στην επιστολή.
Περιγράφεται ένα κλίμα τρομοκρατίας που περιλαμβάνει αναγκαστικές στρατολογήσεις, σφαγές, οικειοποίηση περιουσιών, βασανιστήρια, φυλακίσεις και δίκες-παρωδία με ψεύτικες κατηγορίες και «θύματα» μουσουλμάνους της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό οι συντάκτες του κειμένου διερωτώνται εάν «αι πικραί καταδυναστεύσεις αυτών επιτρέπονται υπό του πεπολιτισμένου διεθνούς κόσμου».
Σημειώνεται δε ότι από τους Τούρκους δεν εξαρτάται μόνο η τύχη των 60.000 Αρμενίων, αλλά και των «υπερδισχιλίων Ελλήνων (ρουμ) ελθόντων εις Μπογαζλιάν ως εξορίστων από τα μέρη της Τραπεζούντας, Αμισού και Μπάφρας».
Η επιστολή ολοκληρώνεται με την εξής φράση: «Εάν δεν ληφθή εσπευσμένη μέριμνα προς υπεράσπισιν των δικαιωμάτων μας, τουλάχιστον ας υποδειχθή τόπος όπου να προσφύγωμεν».
Δείτε το ντοκουμέντο:
