Στους Αμερικανούς οικονομολόγους Ρόμπερτ Χολ (Robert E. Hall) και Μάικλ Γούντφορντ (Michael Woodford) απονέμεται το Νόμπελ Οικονομίας 2026, «για τις μικροοικονομικές βάσεις της μακροοικονομικής σταθεροποίησης», όπως ανακοίνωσε σήμερα η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών.
Πίσω από την τεχνική διατύπωση βρίσκεται ένα πρακτικό ερώτημα: πώς μπορούν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες να περιορίζουν τις οικονομικές διακυμάνσεις, αποτρέποντας παρατεταμένες υφέσεις, υψηλή ανεργία ή ανεξέλεγκτο πληθωρισμό;
Οι δύο ερευνητές ανέπτυξαν το θεωρητικό υπόβαθρο μοντέλων που χρησιμοποιούνται σήμερα για τον σχεδιασμό της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά και για την εκτίμηση των συνεπειών μιας ενεργειακής κρίσης ή μιας απότομης αλλαγής στην κατανάλωση.
BREAKING NEWS
The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2026 Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel to Robert E. Hall and Michael Woodford “for microeconomic foundations of macroeconomic stabilisation.”#NobelPrize https://t.co/2i7ktB1Q2b
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 12, 2026
Από τους συνολικούς δείκτες στις καθημερινές αποφάσεις
Η πολιτική σταθεροποίησης περιλαμβάνει παρεμβάσεις όπως η αλλαγή των επιτοκίων, των φόρων και των δημόσιων δαπανών, με στόχο να ενισχυθεί μια οικονομία που υποχωρεί ή να περιοριστεί η υπερθέρμανσή της.
Τα παραδοσιακά κεϋνσιανά μοντέλα βασίζονταν σε στατιστικές σχέσεις μεταξύ συνολικών μεγεθών, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση και ο πληθωρισμός. Οι πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, όμως, ανέδειξαν τα όριά τους: η ανεργία και ο πληθωρισμός αυξάνονταν ταυτόχρονα.
Η συμβολή των φετινών βραβευμένων ήταν να στηρίξουν την ανάλυση στις αποφάσεις των επιμέρους νοικοκυριών και επιχειρήσεων, λαμβάνοντας υπόψη και τις προσδοκίες τους για το μέλλον.
Χολ: Το εισόδημα του αύριο επηρεάζει την κατανάλωση σήμερα
Ο Χολ έδειξε ότι, για να κατανοήσουμε την κατανάλωση, πρέπει να εξετάσουμε τι περιμένουν τα νοικοκυριά για τα μελλοντικά τους εισοδήματα, πέρα από όσα κερδίζουν σήμερα.
Robert E. Hall’s and Michael Woodford’s research has generated a paradigm shift in stabilisation policy. New Keynesian models, a result of their research, allow us to explain and quantify how stabilisation policy affects business cycles and are now used by central banks and finance ministries around the world.
Since the laureates’ works were published, the models have been developed and refined; this process can be expected to continue as our economies keep changing. The models can easily be adapted to the varying circumstances encountered by households and businesses.
The laureates’ research has made it possible to manage major macroeconomic crises far more effectively than before. It has been hugely beneficial during the pandemic and the energy crises of recent years, which have not had such long-term consequences for growth and inflation as in the critical periods of the 1970s. We have not become mired in a catastrophic economic depression like that of the 1930s. Recessions and episodes of high inflation have not disappeared, but they are less long-lasting.
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 12, 2026
Σε εργασία του το 1978, διατύπωσε μια καθοριστική ιδέα: υπό τις προϋποθέσεις του υποδείγματός του, οι μεταβολές της κατανάλωσης δεν μπορούν να προβλεφθούν εκ των προτέρων, επειδή εξαρτώνται από νέες, απρόβλεπτες πληροφορίες που αλλάζουν τις εκτιμήσεις για το μέλλον.
Η έρευνα αυτή έδωσε ένα σημείο αναφοράς για τη μελέτη της συμπεριφοράς των καταναλωτών. Βοήθησε επίσης να αναλυθούν οι διαφορές ανάμεσα στα νοικοκυριά που μπορούν να αποταμιεύουν ή να δανείζονται και σε εκείνα που ζουν με το τρέχον εισόδημά τους.
Η διάκριση έχει σημασία για την οικονομική πολιτική, καθώς ένα επίδομα ή μια φορολογική αλλαγή μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά την κατανάλωση κάθε ομάδας.
Γούντφορντ: Η σημασία των επιτοκίων και των προσδοκιών
Ο Γούντφορντ συνέθεσε αυτές τις ιδέες σε ένα ολοκληρωμένο νέο κεϋνσιανό υπόδειγμα, το οποίο παρουσίασε στο βιβλίο του Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy, το 2003.
Το υπόδειγμα λειτουργεί ως εργαλείο για ερωτήματα όπως πόσο επηρεάζονται η παραγωγή και ο πληθωρισμός όταν αλλάζουν τα επιτόκια. Συνυπολογίζει ότι οι επιχειρήσεις δεν προσαρμόζουν αμέσως τις τιμές τους σε κάθε μεταβολή του κόστους ή της ζήτησης.
2026 economic sciences laureate Michael Woodford’s economic model has made it possible to respond to supply shocks more effectively.
Various types of shocks can disrupt the balance between supply and demand. A negative supply shock could be a commodity shortage, while a positive supply shock could be a technological breakthrough that makes the production of large volumes cheaper and easier. A positive demand shock could be good news about the future that increases households’ consumption, and a negative one the opposite news. If the balance is disrupted, it can be reset using a stabilisation policy that reduces demand (to the left) or increases it (to the right).
#NobelPrize
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 12, 2026
Το έργο του ανέδειξε επίσης τη σημασία της επικοινωνίας των κεντρικών τραπεζών. Οι ανακοινώσεις για τη μελλοντική πορεία της πολιτικής τους μπορούν να επηρεάζουν τις προσδοκίες και τις σημερινές αποφάσεις για δαπάνες και επενδύσεις.
Αυτή είναι η λογική της λεγόμενης «καθοδήγησης προσδοκιών» –του forward guidance–, που καθιστά την αξιοπιστία και τη διαφάνεια σημαντικά εργαλεία της νομισματικής πολιτικής.
Ποιοι είναι οι δύο βραβευμένοι
Ο Ρόμπερτ Χολ, γεννημένος το 1943, είναι ομότιμος καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Έλαβε το διδακτορικό του από το MIT το 1967 και έχει ασχοληθεί με την κατανάλωση, την απασχόληση και τις οικονομικές διακυμάνσεις.
Ο Μάικλ Γούντφορντ, γεννημένος το 1955, είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Έλαβε το διδακτορικό του από το MIT το 1983, με κύρια ερευνητικά πεδία τη μακροοικονομική θεωρία και τη νομισματική πολιτική.
Learn more about the 2026 prize in economic sciences:
Press release: https://t.co/oEBwLMzuJc
Popular information: https://t.co/qJ2bmdHw9K
Advanced information: https://t.co/bOXJoIL43v#NobelPrize https://t.co/kuOew2doSl
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 12, 2026
Οι δύο οικονομολόγοι θα μοιραστούν εξίσου 12 εκατ. σουηδικές κορόνες. Το βραβείο θεσπίστηκε από την κεντρική τράπεζα της Σουηδίας το 1968, στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ, και απονεμήθηκε πρώτη φορά το 1969. Η τελετή απονομής πραγματοποιείται στις 10 Δεκεμβρίου.
