pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

«Λεηλατούν, πυρπολούν, σκοτώνουν ψυχρά» – Η σφαγή της Φώκαιας το 1914, ο οργανωμένος διωγμός των Ελλήνων

Η μαρτυρία του Φελίξ Σαρτιό για τις δύο ημέρες του Ιουνίου που σημάδεψαν την Ιστορία

12/06/2022 - 2:48μμ
(Σύνθεση εικόνας: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

(Σύνθεση εικόνας: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

«Ουρλιαχτά ακούγονται, αλαλιασμένοι άνθρωποι φεύγουν τρέχοντας με τα ρούχα σκισμένα και το πρόσωπο ματωμένο, ενώ οι πληγωμένοι σέρνονται στο κατώφλι. Όσοι επιτιθέμενοι είχαν μπει με τη βία στα σπίτια βγαίνουν με τις αγκαλιές φορτωμένες μπόγους που τους στοιβάζουν βιαστικά σε μεγάλα κοφίνια πάνω στα ζώα τους. […] Το πλήθος ορμάει προς τις προκυμαίες αναζητώντας με το βλέμμα πλεούμενα για να φύγει. Όλα σχεδόν τα πλεούμενα έχουν εξαφανιστεί από την προηγούμενη. Φωνές φρίκης απαντούν στους πυροβολισμούς. Εγκαταλείπω την ιδέα να περιγράψω όλες τις σκηνές που διαδραματίζονται μπροστά μας».

Το ημερολόγιο γράφει Παρασκευή 12 Ιουνίου 1914.

Είναι 10 το πρωί και ο Γάλλος αρχαιολόγος και μηχανικός Φελίξ Σαρτιό (Félix Sartiaux) συμπληρώνει το ημερολόγιο ανασκαφής. Με άδεια της γαλλικής κυβέρνησης από το 1913 έκανε έρευνες στην Παλαιά Φώκαια της Μικράς Ασίας αναζητώντας την αρχαία μητρόπολη της Μασσαλίας, αποικία των Φωκαέων Μικρασιατών. Κάθεται δίπλα στο παράθυρό του χωρίς να γνωρίζει ότι αργότερα θα γίνει μάρτυρας ενός μεγάλου πογκρόμ κατά των Ελλήνων, του πρώτου που οργανώθηκε και εκτελέστηκε από τους Νεότουρκους.

Για χρόνια η σφαγή της Φώκαιας θα μείνει στο περιθώριo της Ιστορίας, επισκιασμένη από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρά τη μαρτυρία του Φελίξ Σαρτιό, παρά τις φωτογραφίες που τράβηξε (πλέον είναι «διάσημη» εκείνη με τους τσέτες φορτωμένους λάφυρα), παρά τις αναφορές που έστειλε στην Ευρώπη, το «έρχονται» που φώναζαν οι Έλληνες εκείνη τη μοιραία μέρα ήταν μια… υποσημείωση.

Τσέτες φορτωμένοι λάφυρα. Πίσω τους, Έλληνες της Φώκαιας έχουν συγκεντρωθεί μπροστά στο σπίτι του Σαρτιό

«Λεηλατούν, πυρπολούν, σκοτώνουν ψυχρά, χωρίς μίσος, κατά μια έννοια μεθοδικά. Επικεφαλής τους είναι δύο άτομα που πολλοί γνωρίζουν στην περιοχή ως ενεργά μέλη της τοπικής Επιτροπής “Ένωσις και Πρόοδος”. Εφαρμόζουν πρόγραμμα που τους έχουν σχεδιάσει στο όνομα των ανώτερων συμφερόντων της Αυτοκρατορίας και της θρησκείας. Η λεηλασία, οι προσωπικές εκδικήσεις, ο βιασμός είναι ο μισθός τους», περιγράφει ο αρχαιολόγος.

Μαζί με τους συνεργάτες του κατάφερε να φυγαδεύσει χιλιάδες Φωκαείς που κινδύνευαν να λιντσαριστούν. Απέτυχε, όμως, να ευαισθητοποιήσει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη.

Οι Γάλλοι έκρυψαν τα γυναικόπαιδα, τους ζήτησαν να ράψουν τρίχρωμα πανιά σκίζοντας γαλλικές σημαίες και σεντόνια και έβγαλαν τις σημαίες στα μπαλκόνια σαν ασπίδα. Την ίδια ώρα έφιπποι τσέτες με φιτίλια βουτηγμένα στο πετρέλαιο έκαιγαν σπίτια.

«Τι έγινε στα λαβυρινθώδη σοκάκια, όπου είναι κρυμμένος ο όγκος του πληθυσμού; Τι φρικαλεότητες να έγιναν στη σκιά, μακριά από το επικριτικό μας βλέμμα;», αναρωτιέται ο Φελίξ Σαρτιό. Στο ημερολόγιο του περιγράφει την απελπισία, τον απόλυτο πανικό, ανθρώπους να πνίγονται στη θάλασσα, άλλους να τους πυροβολούν πισώπλατα, γυναίκες να ρίχνονται πάνω στους Γάλλους και να τους ικετεύουν να βρουν τον άντρα ή τον πατέρα τους, τις κόρες τους που τις βίασαν ή τις απήγαγαν.

Σαρτιό: Στις 7 το βράδυ η καταστροφή είχε ολοκληρωθεί. Μετά βίας 24 ώρες. Δεν μπορώ να μη συγκινούμαι όταν σκέφτομαι ότι η ζωή της παλιάς μητρόπολης της Μασσαλίας έσβησε ανάμεσα στις πτυχώσεις της σημαίας μας!

Ο Γάλλος αναγνωρίζει Τούρκους χωρικούς της περιοχής που έλαβαν εντολές για ν’ αποδώσουν δικαιοσύνη. Βλέπει ντουφέκια Μαρτίνι και βραχύκανα μουσκέτα πυροβολικού. Διαπιστώνει ότι εκτός από τους τέσσερις χωροφύλακες που προστάτευαν τη γαλλική αποστολή κανένας άλλος, μέλος της τριανταμελούς φρουράς ή αξιωματικός, δεν έκανε κάτι για να εμποδίσει φόνο ή λεηλασία.

«Όλη τη μέρα του Σαββάτου 13 Ιουνίου μέχρι τις 7 περίπου το βράδυ εκτυλίσσονται ταυτόχρονα οι σκηνές των δύο μεγάλων πράξεων του δράματος: η οικτρή έξοδος και η αναίσχυντη λεηλασία», γράφει ο Φελίξ Σαρτιό.

Από τους περίπου 7.000 Έλληνες τις Φώκαιας με την πρώτη καραβιά έφυγαν περίπου 3.000 για τη Θεσσαλονίκη και με τη δεύτερη άλλοι 2.000 για τον Πειραιά. Πρόσφυγες από τα γύρω χωριά ενώθηκαν μαζί τους για να σώσουν τις ζωές τους. Ο ίδιος ο αρχαιολόγος τηλεγράφησε στη Σμύρνη ζητώντας και άλλα πλοία.

Οι Έλληνες της Φώκαιας και των γύρω περιοχών επιβιβάζονται σε πλοιάρια

«Έφυγαν χωρίς το παραμικρό, αφού τους άρπαξαν ό,τι είχαν και δεν είχαν. Μαζί τους πήραν μονάχα ό,τι ρούχα φορούσαν πάνω τους, αφού από ορισμένους άρπαξαν ακόμα και τα παπούτσια. Στην προκυμαία, όπου τους επιβιβάζουμε στα πλεούμενα, τους ταλαιπωρούν και πάλι αρπάζοντας, οι άπληστοι, από τις γυναίκες δέματα με κουρέλια και υποβάλλοντας σε σωματική έρευνα άντρες, γυναίκες και παιδιά για να τους πάρουν τα πουγκιά τους και ό,τι μικροαντικείμενα μπορεί να έκρυβαν πάνω τους», περιέγραφε.

Κατά τον ίδιο, μέχρι και τον Ιούλιο του 1914 οπότε και έφυγε από την Ανατολή, ο αριθμός των εκδιωγμένων ανερχόταν περίπου σε 125.000 και τα κέρδη απ’ όλη την επιχείρηση σε 5 εκατομμύρια. «Η σιωπή κράτησε πολύ. Είναι σημαντικό για την ιστορία, τη δικαιοσύνη, την ανθρωπότητα, για την ακεραιότητα της Γαλλίας στον κόσμο, είναι σημαντικό να ακουστεί η μαρτυρία μου», πίστευε ο Φελίξ Σαρτιό.

H μαρτυρία του, ωστόσο, μαζί με τα ντοκουμέντα ήρθαν και πάλι στο φως το 2005 χάρη στην έρευνα του Χάρη Γιακουμή. Ο ιστορικός φωτογραφίας ανακάλυψε στο Παρίσι το φωτογραφικό αρχείο και τα κείμενα του Γάλλου αρχαιολόγου σχετικά με τα γεγονότα που ο χρόνος και η ιστορία οδήγησαν στη λήθη.

Το 2008 εκδόθηκε το δίγλωσσο λεύκωμα με τίτλο Φώκαια 1913-1920. Η μαρτυρία του Φελίξ Σαρτιό (εκδότης: Ριζάρειο Ίδρυμα), ενώ το 2014 προβλήθηκε για πρώτη φορά το ντοκιμαντέρ Γεγονότα στη Φώκαια 1914 των Ανιές Σκλάβου και Στέλιου Τατάκη.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«Ακρίτες» Πολυκάστρου: Πλησιάζει η ώρα του ετήσιου χορού

16 λεπτά πριν
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί με χάρτη του «τουρκικού κόσμου», στις 17 Νοεμβρίου 2021 (φωτ.: X / MHP)

Το δέντρο και το δάσος

43 λεπτά πριν
(Φωτ.: www.abc.net.au)

Όλγα Μπλακ: Η 96χρονη Ελληνίδα της Μελβούρνης που δεν σταμάτησε ποτέ να χορεύει

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

Βουλή: Κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός 2027 – Ανάπτυξη 2,3%, ανεργία κάτω από 8% και χρέος στο 128,5%

2 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Ιωάννινα: Εγκληματική οργάνωση πίσω από την άγρια καταδίωξη στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Björn König / commons.wikimedia.org)

Πράσα γιαχνί: Μια νηστίσιμη έκπληξη στο πιάτο – Κατευθείαν από την αγιορείτικη κουζίνα

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV