Περισσότερα από 7.000 άτομα έχει φιλοξενήσει σε σχεδόν τριάντα χρόνια, από το 1989 που άνοιξε την αγκαλιά του για ηλικιωμένους ανθρώπους, ο Πανελλήνιος Ποντιακός Οίκος Ευγηρίας «Η Αναγέννηση». Στις υποδομές του, που βρίσκονται σε κτήμα 60 στρεμμάτων μεταξύ των χωριών Πολυδένδρι και Πέντε Βρύσες Λαγκαδά, άνθρωποι μοναχικοί, χωρίς οικονομικές δυνατότητες, άτομα με προβλήματα υγείας, αλλά και πολλοί νεοπρόσφυγες Πόντιοι από την πρώην Σοβιετική Ένωση βρήκαν δωρεάν καταφύγιο, ένα πιάτο φαΐ, έναν ζεστό χώρο για να κοιμηθούν και κυρίως πολλή αγάπη. Σήμερα, εκείνο το φως στις ζωές των ηλικιωμένων έχει σβήσει.
Τα οικονομικά προβλήματα και η αβελτηρία φορέων της πολιτείας οδήγησαν τον Οίκο Ευγηρίας σε μαρασμό, παρά το γεγονός ότι η διοίκησή του καταβάλλει (ατελέσφορες για την ώρα) προσπάθειες να τον αναγεννήσει.
Η ηλεκτροδότηση είναι κομμένη εδώ και τρεις μήνες, λόγω οφειλών αλλά και ρευματοκλοπής. Όλα τα κτήρια χρειάζονται επισκευές και συντήρηση, απαραίτητες είναι οι εργασίες στα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ενώ ακόμα και η εκκλησία του Οίκου πλημμυρίζει μετά από βροχόπτωση, εξαιτίας κατεστραμμένης στέγης.
Εδώ και πέντε χρόνια η «Αναγέννηση» βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού, σε εποχές μάλιστα που οι άνθρωποι –και δη οι ηλικιωμένοι– έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Την κατάστασή του διεκτραγωδεί μιλώντας στο pontos-news.gr η πρόεδρος του ΔΣ Ανθή Πορφυριάδου (φωτ. δεξιά): «Την τελευταία πενταετία ο Οίκος δεν έχει πάρει ούτε μία δραχμή και αναγκάζομαι εγώ να βάζω το χέρι στην τσέπη. Έχω δώσει μέχρι στιγμής 60.000 ευρώ. Έχω μαγειρέψει μόνη μου για τριάντα άτομα, έχω φροντίσει τον κήπο και αναγκάστηκα να… επιτάξω, για να βοηθήσει, όποιον μας επισκέφθηκε. Πηγαίνω στα χωριά και ζητάω καμιά ντομάτα, στην αγορά και παρακαλώ για λίγα τρόφιμα.
»Στο παρελθόν με βοήθησαν πάρα πολύ οι φίλοι μου και δεν αφήσαμε το ίδρυμα. Πλέον κάνουμε ό,τι μπορούμε, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό λόγω έλλειψης χρημάτων. Και πάλι, όμως, δεν θα αφήσω τον οίκο ευγηρίας. Για μένα αποτελεί έργο ζωής. Δεν είναι τα λεφτά, αλλά η ψυχή που έδωσα».
Από την εποχή που το ίδρυμα λειτουργούσε κανονικά: Τρόφιμοι του οίκου στον κεντρικό δρόμο του χωριού
Η Ανθή Πορφυριάδου, με καταγωγή από την Κερασούντα, επισκέφθηκε τον Οίκο Ευγηρίας στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ως πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης, και από τότε μέχρι σήμερα προσφέρει τις υπηρεσίες της.
«Ήμουν κοριτσάκι τότε. Είχα πολλή όρεξη κι έτρεχα πολύ για να βοηθήσω. Είχα πάντοτε ευαισθησία στους γέροντες, και γι’ αυτό ως γιατρός πήρα ειδικότητα πάνω στην Παθολογία-Γηριατρική.
»Δυστυχώς σήμερα οι άνθρωποι δεν νοιάζονται για τον γέροντά τους. Το δικό μας, το ποντιακό, η ζεστή σχέση που είχαμε με τους γέροντες, έχει χαθεί. Εγώ αυτό θέλω να κρατήσω ζωντανό, αλλά χρειαζόμαστε βοήθεια.
»Για παράδειγμα, αν ένα ζευγάρι νοικιάζει κάπου και δεν τα βγάζει πέρα οικονομικά, ας πάει να μείνει στις εγκαταστάσεις του οίκου δωρεάν, με τον όρο να φροντίζει αυτές και τον κήπο».
Η εγκατάλειψη εμφανής από τα πρώτα βήματα στο χώρο των εγκαταστάσεων…
Αλλαγή καταστατικού
Προκειμένου να επαναλειτουργήσει ο Οίκος, λέει η Ανθή Πορφυριάδου, απαιτείται αλλαγή καταστατικού. Σχεδιάζεται στο εξής να προσφέρεται φιλοξενία σε γέροντες με χαμηλά τροφία, ώστε να μην αλλοιωθεί ο φιλανθρωπικός του χαρακτήρας αλλά να υπάρχουν και κάποια έσοδα.
«Εκείνο που χρειαζόμαστε άμεσα είναι να έρθει κάποιος εύρωστος οικονομικά Πόντιος, να μας πει “πόσα θέλετε για την ανακαίνιση του χώρου”, και στη συνέχεια εμείς να τον ξεχρεώνουμε άτοκα».
Σήμερα η «Αναγέννηση» διαθέτει τέσσερα παραδοσιακά σπίτια, εκ των οποίων τα δύο για άτομα με ειδικές ανάγκες, με συνολικά δεκαέξι διαμερίσματα. Το καθένα έχει δωμάτιο, σαλοκουζίνα, τουαλέτα, ντουλάπα, δύο κρεβάτια και τηλεόραση. Στις εγκαταστάσεις περιλαμβάνονται άλλα τρία ξύλινα σπίτια, ιατρείο, εκκλησία, κιόσκι, αμφιθέατρο, ταβέρνα, Μουσείο Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού με διάφορα εκθέματα, κουζίνα με παραδοσιακό φούρνο, παιδική χαρά με μικρή πισίνα, περίπτερο και κήπο με δέντρα και λουλούδια.
Η ιστορία του Οίκου
Το 1975 πέντε Πόντιοι (ο Ευρυπίδης Φουληράς, ο Παύλος Ταφίδης, ο Θόδωρος Αμανατίδης, ο Λεωνίδας Αδαμίδης και ο Κώστας Αναστασιάδης) επισκέφθηκαν κάποιον δικό τους στο Γηροκομείο του «Αγίου Παντελεήμονα» στη Θεσσαλονίκη. Βλέποντας τις συνθήκες διαβίωσης κάποιων γερόντων που ήταν μόνοι και παραμελημένοι, αποφάσισαν να κάνουν κάτι ώστε να προσφέρουν φιλοξενία σε ηλικιωμένους.
Συγκέντρωσαν κάποια χρήματα από ίδιους πόρους αλλά και από φίλους, και κατέθεσαν αίτηση στη Νομαρχία Θεσσαλονίκης ώστε να τους παραχωρηθεί χώρος. Το αίτημά τους έγινε δεκτό και τους παραχωρήθηκαν τριάντα στρέμματα μεταξύ των χωριών Πολυδένδρι και Πέντε Βρύσες.
Έτσι άρχισε να δημιουργείται ο Πανελλήνιος Ποντιακός Οίκος Ευγηρίας «Η Αναγέννηση», στην έκταση της οποίας προστέθηκαν άλλα 35 στρέμματα το 1985.
«Προσωπικά έγινα ζήτουλας, αφού παρακαλούσα για λίγα τούβλα ή για λίγα κεραμίδια. Αλλά τελικά κάναμε έργο. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 ήρθαν οι πρώτοι Πόντιοι από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Φιλοξενήσαμε πάρα πολλούς και για πολύν καιρό. Τους δεχόμασταν ανά γκρουπ τουλάχιστον τριάντα ατόμων κι έμεναν περίπου 5-6 μήνες κάθε χρόνο. Δεν έχουμε φιλοξενήσει μόνο Πόντιους, αφού ποτέ δεν διαχωρίσαμε τους Έλληνες από την καταγωγή τους. Είχαμε κάποιους που έμειναν για λίγα βράδια, αλλά και άλλους που έμεναν μόνιμα, αφού δεν είχαν κανέναν ή είχαν μαλώσει με τους συγγενείς τους. Όμως τα πράγματα άλλαξαν ριζικά εδώ και πέντε χρόνια», καταλήγει με παράπονο η Ανθή Πορφυριάδου.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
