Λίγες μέρες πριν από το μεγάλο Αντάμωμαν της Ένωσης Ποντιακής Νεολαίας Αττικής, το pontos-news.gr επισκέφθηκε τον Κώστα Παπαδόπουλο, έναν από τους λυράρηδες που θα παίξουν στο γλέντι, συνοδεύοντας τον τραγουδιστή Γιάννη Κουρτίδη. Συναντήσαμε τον 23χρονο λυράρη σε έναν δικό του ιδιαίτερα διαμορφωμένο χώρο, εκεί όπου αφιερώνει πλέον αρκετό χρόνο για τη μελέτη του πάνω στη λύρα αλλά και τη διδασκαλία της σε μαθητές, στον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, στον Ασπρόπυργο Αττικής.
Η καταγωγή των προγόνων του είναι από το Γουρούχ της Κερασούντας και την Ορντού (Κοτύωρα). Οι παππούδες και γιαγιάδες του ήρθαν εξόριστοι από τη Ρωσία στην Ελλάδα.
Τι κι αν έχει προσπαθήσει να μάθει φλογέρα, βιολί και αρμόνιο, η λύρα που τον συνεπήρε, όπως λέει, «είναι ένα από τα πιο γλυκά όργανα που υπάρχουν στον κόσμο». Την συγκρίνει με το βιολί –που έχει μεγαλύτερες εκτάσεις και δυνατότητες από αυτήν–, και συμπληρώνει ότι «τη γλυκάδα της ποντιακής λύρας δεν την βγάζει κανένα όργανο».
Με παππού λυράρη, ξεκίνησε να παίζει λύρα σε ηλικία 12 ετών μετά από παρότρυνση του πατέρα του. «Πριν ξεκινήσω δεν ήξερα τι είναι ποντιακά, τι είναι Πόντιος», μας λέει. «Μετά μπορώ να πω το αγάπησα αυτό που έκανα. Και ακούγοντας τα τραγούδια με συγκινούσαν. Μετά δεν άκουγα τίποτε άλλο!». Πιο πριν, τα ακούσματα του νεαρού καλλιτέχνη ήταν ξενόφερτα. Δεν υπήρχε η ελληνική μουσική, πόσο μάλλον τα ποντιακά.
«Εμπειρία για κάθε λυράρη, η ενασχόλησή του με τα πολιτιστικά σωματεία. Θα βγει ωφελημένος».
Στο Σύλλογο Ποντίων Ασπροπύργου «Οι Ακρίτες του Πόντου» έκανε τα πρώτα του βήματα, υπό την καθοδήγηση του καταξιωμένου Πόντιου λυράρη Γιώργου Ατματσίδη. Σιγά-σιγά ενσωματώθηκε και στα χορευτικά τμήματα του Συλλόγου. «Αν δεν ήμουν στο Σύλλογο των “Ακριτών” με τα χορευτικά, δεν θα ήμουν τόσο καλός όσο είμαι τώρα», μας αναφέρει. Σήμερα συνεργάζεται με το Σύλλογο Ποντίων Ελευσίνας «Νέα Τραπεζούντα», επίσης ως λυράρης.
Όταν η τεχνολογία συναντά την εκμάθηση της ποντιακής λύρας
Του ζητήσαμε να μας ξεχωρίσει κάποιους λυράρηδες και να τους κατατάξει εάν θέλει ακόμη και σε δικές του κατηγορίες. Είναι πάρα πολλοί, και δεν μπορεί να ξεχωρίσει κανέναν. «Για μένα όλοι είναι δάσκαλοι, όλοι έχουν κάτι να μου δώσουν», μας αναφέρει.
Αν και δηλώνει λάτρης της παράδοσης, αυτό δεν τον εμποδίζει να αναπτύξει το ταλέντο του μέσα από σύγχρονες αντιλήψεις. Στόχος του, να τον αγαπήσει ο κόσμος για τη μουσική που παίζει. «Σίγουρα δεν θα με αγαπήσει όλος ο κόσμος», μας λέει γνωρίζοντας ότι η δική του καλλιτεχνική προσέγγιση ίσως να είναι ξένη για κάποιους. Όμως, «είμαστε στο 2016 και όλα εξελίσσονται».
Την αγάπη του και την… τρέλα του για την ποντιακή μουσική μάς την δείχνει εξιστορώντας μας ένα στιγμιότυπο από τη ζωή του: Στη δουλειά του, μια φορά, ξαφνικά στα μισά της μέρας ζήτησε από τον προϊστάμενό του να πάρει άδεια διότι δεν αισθανόταν καλά. Όμως, δεν ήταν αληθής ο λόγος υγείας που επικαλέστηκε. Στην πραγματικότητα του ήρθε μια πιεστική έμπνευση. Έφυγε, πήγε σπίτι, έπαιξε το σκοπό και αργότερα τον ηχογράφησε σε στούντιο.
«Η μουσική που βγάζουμε είναι κομμάτι του χαρακτήρα μας».
Στάθης Νικολαΐδης, Δημήτρης Καρασαββίδης, Γιώργος Δημητριάδης, Αλέξης Παρχαρίδης είναι κάποια από τα μεγάλα ονόματα του ποντιακού πενταγράμμου με τα οποία έχει συνεργαστεί. Όπως μας λέει ο ίδιος, «πάντα είχα άγχος να παίζω με μεγάλα ονόματα».
Ξεχωριστές στιγμές της καριέρας του ήταν όταν στα 16 του πήγε να παίξει λύρα στη Σουηδία (όπως και ένα χρόνο αργότερα), και η συνεργασία του με τον Χρήστο Χολίδη και το σχήμα του στο κέντρο στο οποίο τραγουδούσε πέρυσι. «Με τίμησε πολύ ο δάσκαλός μου έτσι, και πιστεύω τον τίμησα κι εγώ», λέει για την πρόταση του δάσκαλού του, Γιώργου Ατματσίδη, να παίξει αυτός με τον καλλιτέχνη του ελληνικού πενταγράμμου. Έτυχε δε και σε μουχαπέτια με τον Χρήστο Χολίδη!
Ολοκληρώνοντας τη συνέντευξη, ο Κώστας μάς αναφέρει τι είναι γι’ αυτόν αυτά που πρέπει να διαθέτει κάποιος για να μάθει λύρα: «συνείδηση και χρόνος μελέτης». Όσο για τα εδάφη των προγόνων του, ήδη είναι στο πρόγραμμα να τα επισκεφθεί.
Κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο: Βασίλης Καρυοφυλλίδης.
