Η τεράστια χρονοτριβή στην απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας από αιτούμενους νεοπρόσφυγες Ποντίους από την πρώην Σοβιετική Ένωση, καθώς πολλές από τις αιτήσεις απορρίπτονται, η μη καταβολή της πενιχρής σύνταξης στους ηλικιωμένους που πλέον διαβιούν σε συνθήκες εξαθλίωσης, και η καλπάζουσα ανεργία στις τάξεις τους και ειδικά των νέων, αποτελούν σήμερα τα κυριότερα προβλήματα μεταξύ των νεοπροσφύγων Ποντίων από την πρώην ΕΣΣΔ.
Τα παρουσίασε στο pontos-news.gr ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελληνοποντίων Παλιννοστούντων (ΠΟΣΕΠ) από την πρώην ΕΣΣΔ, Σέργιος Καλπαζίδης.
«Φτύνουν αίμα» για την ιθαγένεια
Η προσπάθεια απόκτησης ιθαγένειας από νεοπρόσφυγες Ποντίους εμποδίζεται από έναν απίστευτο γραφειοκρατικό κυκεώνα, με την όλη διαδικασία να διαρκεί ακόμα και 7-8 χρόνια, χωρίς να είναι σίγουρο το αίσιο αποτέλεσμα.
«Το 2001 ψηφίστηκε ο νόμος 2790 για την αποκατάσταση των παλιννοστούντων στην ελληνική επικράτεια, και ήταν η πρώτη φορά που η ελληνική πολιτεία ασχολήθηκε με μας. Στην υλοποίησή του ωστόσο παρουσιάστηκαν διάφορα προβλήματα, τα οποία επισημάναμε στην τότε υπουργό Εσωτερικών, Βάσω Παπανδρέου. Εκείνη ενημέρωσε τον τότε πρωθυπουργό, Κώστα Σημίτη, ο οποίος μάλιστα μας δέχθηκε στο Μαξίμου στις 6 Μαρτίου του ίδιου χρόνου», λέει στο pontos-news.gr ο Σ. Καλπαζίδης, ξετυλίγοντας από την αρχή το κουβάρι του προβλήματος.
Από τότε και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, έγιναν πολλές τροποποιήσεις στον νόμο προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά το 2005 η ελληνική πολιτεία έκανε στροφή 180 μοιρών στη στάση της απέναντι στους νεοπρόσφυγες Ποντίους.
«Με διάφορες εγκυκλίους άρχισαν να γίνονται παρεμβάσεις στο νόμο προς την αρνητική κατεύθυνση. Καταργήθηκαν διατάξεις στη γενική νομοθεσία και διαστρεβλώθηκαν ερμηνείες του νόμου. Το αποτέλεσμα είναι πλέον η διαδικασία για την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας από Πόντιους της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, είτε στη χώρα μας είτε από προξενεία μας στο εξωτερικό, να διαρκεί ακόμα και 7-8 χρόνια», τονίζει ο Σ. Καλπαζίδης.
Σε αυτό το σημείο ο πρόεδρος της ομοσπονδίας κάνει αναφορά και στη στάση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, η οποία με διάφορες «γελοίες», όπως τις χαρακτηρίζει, προφάσεις απορρίπτει αιτήσεις για απόκτηση ιθαγένειας.
«Αν για παράδειγμα ο αιτών δεν γνωρίζει πολύ καλά ελληνικά, δεν ξέρει τον πρωθυπουργό της χώρας ή το όνομα του… αλόγου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση υποστηρίζει ότι δεν έχει ελληνική συνείδηση και του απορρίπτει την αίτηση.
»Έχουν καταγραφεί τραγελαφικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες από πέντε αδέλφια οι τέσσερις να παίρνουν ιθαγένεια και ο πέμπτος όχι. Ή να δίνεται ιθαγένεια σε παιδιά και όχι στους γονείς τους. Επίσης, αν κάποιος λείψει για δουλειά (προκειμένου να επιβιώσει η οικογένειά του) για περισσότερους από τρεις μήνες από τη χώρα, η αίτησή του επίσης απορρίπτεται. Το αποτέλεσμα είναι σήμερα να μην παίρνουν ελληνική ιθαγένεια περισσότεροι από 50 Έλληνες Πόντιοι της πρώην ΕΣΣΔ ετησίως.
»Ως ομοσπονδία κάναμε πολλές ενέργειες για να λυθεί το πρόβλημα, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Βρίσκονται σε αντίθεση και σε αντιπαράθεση μεταξύ τους εγκύκλιοι, οι οποίες ερμηνεύουν τις ίδιες διατάξεις της νομοθεσίας, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται πολλές οικογένειες Ελλήνων Ποντίων», σημειώνει ο Σέργιος Καλπαζίδης.
Συντάξεις
Στα όρια της εξαθλίωσης βρίσκονται σήμερα χιλιάδες ηλικιωμένοι νεοπρόσφυγες αφού εδώ και τρία χρόνια δεν παίρνουν την πενιχρή σύνταξη των 360 ευρώ που λάμβαναν από το ελληνικό κράτος, αν και σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος της χώρας δέχεται ως δίκαιο το αίτημα για επαναχορήγησή της.
Περιμένοντας τη λύση των προβλημάτων τους… (φωτ.: Ρωμανός Kοντογιαννίδης για το pontos-news.gr)
«Ο νόμος από τη δεκαετία του ’90 λέει ότι όσοι Πόντιοι παλιννοστούντες ηλικιωμένοι, με ταυτότητα και ελληνική ιθαγένεια, είναι πάνω από 65 ετών (τώρα το όριο έγινε 67) και δεν έχουν ένσημα στην Ελλάδα, θα πάρουν την ελάχιστη σύνταξη του ΟΓΑ, των 320 ευρώ καθαρά. Τον Νοέμβριο του 2012 ο νόμος 4093 έθεσε νέες προϋποθέσεις: να είναι νόμιμος κάτοικος της Ελλάδας επί 20ετία, να μην λαμβάνει σύνταξη από πηγή του εξωτερικού, αλλά και να μην δικαιούται σύνταξη στο εξωτερικό. Αυτές τις προϋποθέσεις τις πληροί μόνο ένας στους εκατό ηλικιωμένους! Άλλωστε όλοι γνωρίζουν ότι στη Σοβιετική Ένωση, ως κομμουνιστική χώρα, όλοι έπαιρναν σύνταξη», λέει στο pontos-news.gr ο Σ. Καλπαζίδης.
Έγιναν δύο μεγάλες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας –η μία με τη συμμετοχή 10.000 ατόμων, στη Θεσσαλονίκη– και απεστάλησαν στους υπευθύνους πολλές επιστολές, χωρίς ωστόσο να υπάρξει λύση.
«Πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου όλα τα κόμματα μας είπαν ότι το κόψιμο των συντάξεων είναι πολύ άδικο και η αδικία πρέπει να διορθωθεί. Η πρώτη κυβέρνηση Τσίπρα τον Ιούλιο ψήφισε το νόμο 4331, με τον οποίο η προϋπόθεση για να πάρει κάποιος σύνταξη έπεσε από τα 20 στα 10 χρόνια νόμιμης παραμονής στην Ελλάδα. Αυτό σήμαινε ότι το 75%-80% των ηλικιωμένων Ποντίων παλιννοστούντων θα μπορούσαν να πάρουν και πάλι σύνταξη άμεσα, από την 1η Οκτωβρίου, όπως έλεγε ο νόμος. Ωστόσο, τον Αύγουστο ο νόμος 4336 κατήργησε όλες τις συνταξιοδοτικές διατάξεις, άρα και αυτές που μας αφορούσαν».
Διαδήλωση έξω από το υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης
Οι νεοπρόσφυγες και η ανεργία
Στο 50%-60% φτάνει σήμερα το ποσοστό της ανεργίας μεταξύ των νεοπροσφύγων Ποντίων, σύμφωνα με τον Σ. Καλπαζίδη, ωστόσο στους νέους το ποσοστό είναι ακόμα υψηλότερο. Αποτέλεσμα είναι να έχουν φύγει για αναζήτηση καλύτερης τύχης στο εξωτερικό –είτε στις χώρες από τις οποίες ήρθαν στην Ελλάδα είτε σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης– περίπου οι μισοί από τους Πόντιους νεοπρόσφυγες!
«Θα φέρω ως παράδειγμα την οικογένειά μου. Εγώ και τα πέντε αδέλφια μου ήρθαμε στην Ελλάδα από την πρώην ΕΣΣΔ αλλά σήμερα εξακολουθώ να μένω εδώ μόνο εγώ. Οι άλλοι έφυγαν, για να βρουν δουλειά».
Η ομοσπονδία
Το 1996 ιδρύθηκε, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Ελληνοποντίων Παλιννοστούντων από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Μέλη της, με βάση το καταστατικό της, είναι μόνο σύλλογοι νεοπροσφύγων Ποντίων από την πρώην ΕΣΣΔ. Όταν ιδρύθηκε είχε μέλη της μόνο 12 σωματεία και σήμερα έχει 56, σε όλη τη χώρα, αλλά τα περισσότερα στη Θεσσαλονίκη και στη γύρω περιοχή. Με βάση το καταστατικό, για να υπάρχει αντιπροσωπευτική εκπροσώπηση, στο 15μελές ΔΣ της τα 13 άτομα εκλέγονται με σταυρό και τα δύο χωρίς σταυρό, αρκεί να προέρχονται από περιοχή νοτίως της Λάρισας.
Στόχοι της ομοσπονδίας, σύμφωνα με τον Σ. Καλπαζίδη, είναι η ένωση του χώρου των νεοπροσφύγων Ποντίων και η κατεύθυνση των δράσεων των συλλόγων-μελών της, η οργάνωση εκδηλώσεων γύρω από την ποντιακή διάλεκτο, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε νεοπρόσφυγες, η διατήρηση των ηθών και των εθίμων που έφεραν στην Ελλάδα από την πρώην ΕΣΣΔ κτλ.
«Δυστυχώς, πολλά από αυτά δεν έχουν προχωρήσει, διότι δεν έχουμε χρήματα. Ούτε γραφεία πλέον δεν μπορούμε να διατηρήσουμε. Τα κλείσαμε πριν από περίπου έξι χρόνια, αφού δεν είχαμε καθόλου χρήματα για υπαλλήλους, δικηγόρους κτλ.
Η οικονομική κρίση έχει χτυπήσει πολύ έντονα τους Πόντιους παλιννοστούντες», καταλήγει ο πρόεδρος της ομοσπονδίας.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
