Η αποτυχία της Άγκυρας να επιδείξει ισχύ στην Ξάνθη με αφορμή τη δίκη των κατηγορουμένων μειονοτικών που προπηλάκισαν τον μουφτή Κομοτηνής το 2024 και οι μελετημένες διπλωματικές κινήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας αποδεικνύουν ότι η διπλωματία και η πολιτική της Άγκυρας έχουν όρια και είναι αντιμετωπίσιμες.
Απομένει να πάρει μάθημα αποτροπής και στο πεδίο. Αλλά αυτό προϋποθέτει ότι η Αθήνα θα εγκαταλείψει το φοβικό σύνδρομο που την διακατέχει.
Η Τουρκία έχει συνηθίσει να εμφανίζει την πολιτική της στην περιοχή ως αδιάκοπη πορεία επιβολής. Στη Θράκη επιχειρεί να εμφανίζεται ως προστάτης και καθοδηγητής της μουσουλμανικής μειονότητας. Στην Κύπρο εμφανίζεται ως δύναμη που καθορίζει τις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου. Όμως οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Δεν πάνε όλα ρόδινα για την Άγκυρα.
Στη Θράκη, η απόπειρα επίδειξης ισχύος του τουρκικού Προξενείου στην Κομοτηνή, με αφορμή τη δίκη για τον προπηλακισμό του νόμιμου μουφτή, δεν είχε το αποτέλεσμα που πιθανώς επιδίωκαν οι οργανωτές της. Η κινητοποίηση ανθρώπων του προξενικού μηχανισμού, η παρουσία παραγόντων από την Τουρκία και η κάλυψη από τουρκικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν έναν σαφή στόχο: να σταλεί μήνυμα ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να ελέγχει το κλίμα στη μειονότητα.
Μόνο που αυτή τη φορά το μήνυμα δεν πέρασε αναπάντητο. Απέναντι στη συγκέντρωση υπέρ των κατηγορουμένων εμφανίστηκε μια άλλη παρουσία, εξίσου σημαντική και πολιτικά πολύ πιο αποκαλυπτική: μουσουλμάνοι πολίτες της Θράκης που αντιτάχθηκαν στις μεθοδεύσεις του Προξενείου. Αυτό είναι το στοιχείο που πρέπει να κρατήσει η Αθήνα. Δεν πρόκειται για μια σύγκρουση χριστιανών και μουσουλμάνων. Πρόκειται για σύγκρουση ανάμεσα σε πολίτες που θέλουν να ζήσουν ελεύθερα, δημοκρατικά και ειρηνικά, και σε έναν μηχανισμό που προσπαθεί να τους μετατρέψει σε εργαλείο ξένης πολιτικής.
Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό πρόβλημα για την Άγκυρα. Όσο και αν επενδύει σε δίκτυα, συλλόγους, ψευδοθεσμούς, παρασκηνιακές πιέσεις και εκλογικούς σχεδιασμούς, μέσα στη μειονότητα φαίνεται ότι διαμορφώνεται μια κρίσιμη μάζα που δεν θέλει να ζει υπό επιτήρηση.
Δεν θέλει ούτε εκβιασμούς ούτε φόβο ούτε καθοδήγηση από προξενικά γραφεία. Θέλει κανονικότητα. Και η κανονικότητα αυτή μπορεί να γίνει το ισχυρότερο όπλο της ελληνικής πολιτείας, αν η Αθήνα πάψει να αδρανεί.
Το ίδιο διάστημα, η Τουρκία βλέπει και την Κύπρο να κινείται διπλωματικά με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Η αμυντική συμφωνία Γαλλίας και Κυπριακής Δημοκρατίας δεν είναι ένα απλό διμερές έγγραφο. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη μεταβολή ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Λευκωσία ενισχύει τη σχέση της με το Παρίσι, εμβαθύνει τη συνεργασία της με την Ελλάδα και το Ισραήλ, λειτουργεί ως κόμβος περιφερειακής ασφάλειας και ανοίγει διαύλους ακόμη και σε χώρες της Κεντρικής Ασίας, τις οποίες η Τουρκία θεωρούσε σχεδόν αυτονόητο πεδίο επιρροής της.
Η επίσκεψη Χριστοδουλίδη στο Καζακστάν και η τιμητική διάκριση που του απονεμήθηκε στην Αστάνα είχαν ισχυρό συμβολισμό. Για την Άγκυρα, που επένδυσε στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών και προσπάθησε να εντάξει εκεί το ψευδοκράτος ως παρατηρητή, η εικόνα ενός Κύπριου προέδρου να γίνεται δεκτός με τιμές στην καρδιά της Κεντρικής Ασίας είναι διπλωματικά ενοχλητική.
Έτσι, η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε δύο παράλληλες δυσκολίες. Στη Θράκη, η προξενική επιρροή δεν είναι πλέον αδιαμφισβήτητη. Στην Κύπρο, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μένει αμυνόμενη, αλλά χτίζει δίκτυα ισχύος, ασφάλειας και διεθνούς νομιμοποίησης. Η Άγκυρα απειλεί, προειδοποιεί και προσπαθεί να εμφανιστεί κυρίαρχη του παιχνιδιού. Όμως οι κινήσεις της δείχνουν περισσότερο ανησυχία παρά αυτοπεποίθηση.
Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν πρέπει να υποτιμήσουν τον τουρκικό αναθεωρητισμό. Αλλά δεν πρέπει και να τον υπερτιμήσουν.
Η Τουρκία πιέζει, επειδή αισθάνεται ότι σε κρίσιμα μέτωπα χάνει έδαφος. Και αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα των τελευταίων ημερών: η Άγκυρα εξακολουθεί να είναι επικίνδυνη, αλλά δεν είναι παντοδύναμη.
