Με μια βαθιά συγκινητική αλλά και πολιτικά αιχμηρή ομιλία, ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης έδωσε το στίγμα της Ημέρας Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, συμπληρώνοντας 107 χρόνια από την ολοκλήρωση ενός προσχεδιασμένου εγκλήματος. Ξεκινώντας την τοποθέτησή του με τους εμβληματικούς στίχους του Γιώργου Σεφέρη για τη φρίκη της προσφυγιάς που «στάζει στον ύπνο», ο Νικήτας Κακλαμάνης κάλεσε το Κοινοβούλιο σε απόλυτη ενότητα, μετατρέποντας το εθνικό πένθος σε διπλωματικό και θεσμικό καθήκον.
Στην ομιλία του στην εκδήλωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος με τίτλο «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Μνήμη, Στρατηγική και Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης», ο ΠτΒ δεν περιορίστηκε στην απόδοση τιμής στις 353.000 ψυχές που θυσιάστηκαν, αλλά προχώρησε σε μια σκληρή ανατομία του «χειρουργικού» σχεδίου εξόντωσης που συνέλαβαν οι Νεότουρκοι ήδη από το 1911.
Παράλληλα, έθεσε προ των ευθυνών της τη διεθνή κοινότητα, καταγγέλλοντας την αντιφατική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία, αν και αναγνωρίζει τη Γενοκτονία των Αρμενίων, συνεχίζει να τηρεί σιωπή για τον Ποντιακό Ελληνισμό.
Αντιπαραβάλλοντας τη σιωπή αυτή με τα βήματα προόδου που γίνονται παγκοσμίως –από τις ΗΠΑ και τον Καναδά μέχρι τη Λατινική Αμερική–, υπογράμμισε ότι ο αγώνας για την ιστορική αλήθεια είναι ένας διαρκής δικαστικός και ηθικός αγώνας απέναντι στην άρνηση.
Η ομιλία του όμως είχε και μια σπουδαία είδηση για τον ποντιακό ελληνισμό, εκείνη της συζήτησης για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από την Αργεντινή.
Η ομιλία του Προέδρου της Βουλής
«η φρίκη δεν κουβεντιάζεται
γιατί είναι ζωντανή,
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει.
Στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος…»
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
με αυτούς τους λιγοστούς στίχους από τον «Τελευταίο Σταθμό» του Γιώργου Σεφέρη, σας καλώ σήμερα να τιμήσουμε ενωμένοι την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Αν και ο Σεφέρης έγραψε πολύ αργότερα -το 1944- αυτό το ποίημα, εντούτοις θεωρώ πως οι λέξεις του, όπως πάντα, αγκαλιάζουν τη μνήμη, τον πόνο και τη συντριβή τής προσφυγιάς, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου.
Φέτος συμπληρώνονται 107 χρόνια από τη μέρα που παίχτηκε η τελευταία πράξη της τραγωδίας του ποντιακού Ελληνισμού.
Διωγμοί, δολοφονίες, βασανιστήρια, καταναγκαστικά έργα, πυρπολήσεις, λεηλασίες και εκτοπισμοί… Αυτές ήταν μερικές από τις ανατριχιαστικές «μεθόδους» που εφαρμόστηκαν βάσει σχεδίου και με έναν αδιανόητο κυνισμό.
Τα 353.000 θύματά μας, από το 1914 μέχρι το 1923, αποτέλεσαν μόνο την κορυφή του παγόβουνου, στο πλαίσιο ενός γενικότερου, συστηματικού διωγμού των Ελλήνων, που ξεκίνησε ήδη από το 1911, με απόφαση των Νεότουρκων στο τρίτο συνέδριό τους στη Θεσσαλονίκη.
Ήταν τότε που αποφάσισαν πως «τα άγρια χόρτα, δηλαδή οι Χριστιανοί, έπρεπε να ξεριζωθούν»…
Βάσει ενός «χειρουργικού» σχεδίου εξόντωσης, ο αφανισμός τού ποντιακού Ελληνισμού αποτέλεσε ένα μόνο τμήμα της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής, που εφαρμόστηκε σε τρεις βασικές περιοχές: στη Μικρασία, στον Πόντο και στην Ανατολική Θράκη.
Με την καθοριστική συμβολή ξένων δυνάμεων και τού οθωμανικού στρατού κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προωθήθηκαν τα συμφέροντά στη Μέση Ανατολή, με την ανατριχιαστική επινόηση του «λευκού θανάτου» των ταγμάτων εργασίας για το σύνολο των ελληνοχριστιανικών πληθυσμών.
Πάνω στο βωμό της διεστραμμένης αυτής σύλληψης, θυσιάστηκαν 353.000 ψυχές.
Σήμερα -107 χρόνια μετά- το αίτημα για την αποκατάσταση της ιστορικής και ανθρωπιστικής αλήθειας είναι πιο επιτακτικό από ποτέ. Από το 1994, όταν αναγνωρίστηκε επισήμως η Γενοκτονία με τον Νόμο 2193, μέχρι τις σημερινές, αλλεπάλληλες διπλωματικές και πολιτικές κινήσεις της Ελλάδας, ο αγώνας για δικαίωση εντάθηκε με θεσμικές πιέσεις προς τη διεθνή κοινότητα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία.
Στη δική μας γειτονιά, η Ε.Ε., αν και έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων αδελφών μας, τηρεί -μέχρι σήμερα- μια παράξενη σιωπή στο ζήτημα τής αναγνώρισης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού και φυσικά αποφεύγει να πιέσει την Τουρκία για την αναγνώριση των γενοκτονιών που έχει διαπράξει διαχρονικά…
Αυτή η «παραφωνία» τής Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ακόμα πιο ηχηρή αν σκεφτεί κανείς πως η έγκυρη Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών έχει ήδη αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία του ποντιακού Ελληνισμού. Και μαζί με αυτή, τα κράτη όπως η Κύπρος μας, η Αρμενία, η Σουηδία και η Ολλανδία.
Και σήμερα εδώ έχω καλέσει τον Πρέσβη της Αργεντινής, καθώς πριν λίγες ημέρες συναντήθηκα μαζί του, ο οποίος με ενημέρωσε ότι στο Κοινοβούλιο της Αργεντινής συζητείται νομοσχέδιο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Αλλά και πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης και των αδελφών χωρών, συμπλέουν μαζί μας οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με 12 Πολιτείες, η Νότια Αυστραλία και η Νέα Νότια Ουαλία, αλλά και επιμέρους πόλεις και περιφέρειες του Καναδά, ο οποίος μέχρι σήμερα δεν έχει αναγνωρίσει επισήμως τη Γενοκτονία.
Κάποτε άλλοτε, το 1933 -πολύ πριν το Ολοκαύτωμα- ο Πολωνοεβραίος νομικός Ράφαελ Λέμκιν είχε βασιστεί στις σφαγές των Αρμενίων, για να φέρει στο φως τον ορισμό της Γενοκτονίας ως ένα σύνολο «συστηματικών διώξεων και μαζικών δολοφονιών πάνω σε ένα συντονισμένο σχέδιο διαφορετικών ενεργειών, που αποσκοπούν στην καταστροφή βασικών θεμελίων της ζωής εθνικών ομάδων, με απώτερο στόχο τον αφανισμό τους».
Πάνω σε αυτήν την έννοια, ο ΟΗΕ το 1948 αποδέχθηκε και υιοθέτησε τη διεθνή εφαρμογή του όρου ως πρωτογενές έγκλημα, καθιστώντας έτσι το επίσημο τουρκικό κράτος υπόλογο και έκθετο.
Υπό αυτή την οπτική και με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, το ζήτημα της Γενοκτονίας των ελληνοχριστιανικών πληθυσμών μας και δη του Πόντου, θα έπρεπε να ήταν ήδη λυμένο και για εμάς, καθιστώντας την Τουρκία κατηγορούμενη για τη διάπραξη γενοκτονιών.
Μετά από όλα αυτά λοιπόν, είναι επόμενο να συμφωνήσουμε πως όποιος κλείνει τα μάτια στην Ιστορία, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.
Και αξίζει να θυμόμαστε πως η σημερινή μέρα δεν είναι απλώς μια οδυνηρή επέτειος για ένα πολύτιμο εθνικό κεφάλαιο όπως ο ποντιακός Ελληνισμός, αλλά μια αφορμή για ενωτική δράση.
Τώρα είναι η ώρα για μια ακόμα εθνική προσπάθεια. Με σύνεση, συνεννόηση και συναίνεση. Γιατί όλοι μαζί οφείλουμε την αλήθεια και τη δικαίωση στις γενιές που έφυγαν και στις γενιές που έρχονται.
Γιατί το χρωστάμε στην Ιστορία και τη μνήμη. Γιατί το χρωστάμε σε εμάς και στο μέλλον μας.
Σας ευχαριστώ.
Πόπη Παπαγεωργίου
