Για το ποντιακό ταφικό έθιμο δεν χρειάζεται να αναφέρουμε πολλά εδώ.* Έχουν γραφτεί και προβληθεί πολλά τις προηγούμενες μέρες, κυρίως χάρη στις προσπάθειες της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων, που με το καθιερωμένο «Παμποντιακόν πανοΰρ – Τη Θωμά ’ς σα Σούρμενα» έχει καταφέρει να το βγάλει από τα στενά όρια της ποντιακής κοινότητας και να το εντάξει στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Εδώ θα πούμε μόνο για τη γαστρονομική διάσταση του εθίμου, καθώς κάθε τάφος μεταμορφώνεται σε έναν μικρό μπουφέ με γεύσεις λιγότερο ή περισσότερο παραδοσιακές.
Σίγουρα τα πιροσκί έχουν κάθε χρόνο την τιμητική τους, χειροποίητα ή «του κουτιού», και ακολουθούν τα ντολμαδάκια (με μαυρολάχανα ή αμπελόφυλλα) και οι κάθε λογής πίτες και πιτάκια – λογικό, καθώς το ζητούμενο είναι να μπορεί το φαγητό να καταναλωθεί χωρίς σκεύη (θα το λέγαμε και ποντιακό finger food).
Αν κάτι μας κέντρισε όμως φέτος το ενδιαφέρον (και τους γευστικούς κάλυκες, που λένε οι επαΐοντες), είναι τα εξαιρετικά ποντιακά κεφτεδάκια που μας πρόσφερε η κυρία Μαρίνα.
Αφού περάσαμε ένα σύντομο τεστ γευσιγνωσίας (του τύπου «μάντεψε τα υλικά»), μας εξομολογήθηκε ότι τη συνταγή την βρήκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, όπου την καταχώρισε η Νένα Ισμυρνόγλου (γνωστή για τις μικρασιατικές ρίζες της, που απλώνονται στη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη και την Καππαδοκία), με τον τίτλο «Ουν κεφτέ (κεφτέδες με πλιγούρι, γεμιστοί με κουκουνάρι)»:
ΥΛΙΚΑ (για 2 μερίδες)
| 500 γρ. κιμάς μοσχαρίσιος, κατά προτίμηση από σπάλα |
| 200 γρ. πλιγούρι ψιλό |
| 1 μέτριο ξερό κρεμμύδι, χοντροτριμμένο |
| 1 αυγό, κατά προτίμηση βιολογικό |
| τα φύλλα από ⅓ μάτσο μαϊντανό, ψιλοκομμένα |
| ½ κ.γ. κύμινο σε σκόνη |
| ½ κ.γ. κόλιανδρο σε σκόνη |
| 100 γρ. κουκουνάρι, καβουρδισμένο χωρίς λιπαρή ουσία σε αντικολλητικό τηγάνι, για περίπου 2-3’ |
| αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι |
| ελαιόλαδο για το τηγάνισμα (αρκετό ώστε να καλύπτει το ¼ του σκεύους) |
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
- Βάζουμε το πλιγούρι σε ένα βαθύ μπολ. Τo καλύπτουμε με χλιαρό νερό και το αφήνουμε για περίπου 60’ να «μουλιάσει». Στη συνέχεια, το στραγγίζουμε σε ένα σουρωτήρι και το πιέζουμε με τις παλάμες μας, ώστε να φύγουν όλα τα υγρά.
- Σε ένα άλλο βαθύ μπολ βάζουμε τον μοσχαρίσιο κιμά, το καλά στραγγισμένο πλιγούρι, το κρεμμύδι, το αυγό, τον μαϊντανό, το κύμινο, τον κόλιανδρο και αλατοπίπερο, και ζυμώνουμε με τα χέρια μας ώστε να έχουμε ένα ομοιογενές και αφράτο μίγμα.
- Πλάθουμε μικρά μπαλάκια, στο μέγεθος καρυδιού.
- Τα πιέζουμε με τις παλάμες να ανοίξουν σε μικρούς δίσκους και τα γεμίζουμε με περίπου ½ κ.γ. κουκουνάρι.
- Κλείνουμε τη ζύμη καλά ώστε να εγκλωβιστεί το κουκουνάρι, και την πλάθουμε σε μικρούς, μακρόστενους κεφτέδες.
- Ρίχνουμε σε ένα τηγάνι με βαρύ πάτο τόσο ελαιόλαδο, ώστε να καλύψει περίπου το ¼ του σκεύους, και το αφήνουμε να ζεσταθεί καλά, σε μέτρια φωτιά.
- Τηγανίζουμε τους κεφτέδες σε δόσεις, για περίπου 2-3’ από κάθε πλευρά, μέχρι να αποκτήσουν σκούρο καφετί χρώμα.
- Τους βγάζουμε με τρυπητή κουτάλα και τους αφήνουμε σε απορροφητικό χαρτί κουζίνας, να στραγγίξουν από το περιττό λάδι.
- Συνοδεύουμε τους κεφτέδες με γιαούρτι.
