pontosnews.gr
Τρίτη, 27/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ο Τεπεκιόης (Τραπεζούντος)

23/10/2014 - 6:00μμ
Ο Τεπεκιόης (Τραπεζούντος) - Cover Image
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Επήεν επήεν έτον έναν καράβ’ και κάπ’ επέγ’νεν. Αλλομίαν εέντον τρανόν φουρτούναν τη νύχτα κ’ επάτεψεν το καράβ’ κι όλ’ που έσαν απέσ’ εφουρκίγανε. Δυ’ νομάτ’ μαναχόν επρόφτασαν κ’ έρπαξαν έναν τρανόν σανίδ’ κ’ έσυραν ’ς τη θάλασσαν κ’ εκάτσαν απάν’ και τα φουτούνας επαίρ’ναν ατ’ς κ’ επέγ’νανε. Νύχτα έτον και ’κ’ έλεπαν που φέρ’ ατουνούς η θάλασσα. Αλλομίαν επασλάεψεν να μερών’ κ’ η θάλασσα πα ελιμανλάεψεν κι ατείν’ είδανε απομακρά βουνά κ’ εχάραν. Αλλομίαν εντώκαν κωπίν με τα χέρα ’τουν κι ας τα κάμποσα ώρας κ’ ύστερα εξήβαν έξ’.

Κ’ επεκεί ας την πείναν ελυγοθύμεσαν, είπανε «για ας πάμε τερούμε, λάχ’ κάτ’ ευρήκομε και τρώγομε». Επήγαν αδά, επήγαν ακεί, κανείναν ’κ’ έλεπανε, νε ανθρώπ’ς και νε οσπίτα. Όλων ύστερα επήγαν ηύρανε έναν τρανόν μαγαράν και είπαν «ας εμπαίνωμε αδαπέσ’, πέκιταμ κάτ’ ευρήκομε». Αλλομίαν εμπαίν’νε απέσ’ και ντο ελέ’πνε! Έναν τρανόν ζύμωτρον γομάτον λαπάν κι άλλ’ έναν κι άλλο τρανόν γομάτον γάλα. Ας την χαράν ατουν επέταξαν κ’ εσίμωσαν να τρώγ’νε. Αλλομίαν είπανε: «Κι αμ’ αν τρώγωμε κ’ έρται χολάσκεται τη μαγαράς ο σααπής; Πέκιταμ έν’ δράκος και χολάσκεται και τρώει μας. Έλα ας περ’μένωμε, λάχ’ έρται ήντσαν κι αν έν’». Αλλομίαν επερ’μέσσαν, επερ’μέσσαν, κανείς ’κ’ έρθεν κι ατείν ας την πείναν τ’ ομμάτα ’τουν ερρούξαν έξ’. «Έλα ας τρώγωμεν έννα ξα, είπαν, κ’ επεκεί περ’μένομε. Και κανείς αν έρται, παρακαλούμ’ ατον και τιδέν κ’ ευτάει μας. Ας τρώγωμε, είπαν, κ’ ήνταν θέλτς ας γίνεται. Όνταν θ’ αποθάνωμε ας σο λιμόν, καλλίον μι έν;». Αλλομίαν έφαγαν έναν ξα λαπάν κ’ έπιγαν κ’ έναν ξα γάλαν κ’ εχόρτασαν. Πόσον θα έτρωγαν; Εκείνα έσαν κοτζά ζύμωτρα. Κ’ επεκεί εκάτσαν και περ’μέν’νε τση μαγαράς το σααπήν.

‘Σ το βράδον απάν’ ελέπ’νε από μακρά είναν άνθρωπον απαδά ακειαπάν’ ψηλόν κ’ εσούρευεν έναν τρανόν σουρίν πρόβατα αποπαγκαικά ας τα βουνά κ’ έρχουτουν. Είχεν κι’ απάν’ ’ς σο κιφάλ’ν ατ’ μαναχόν έναν ατόσον ομμάτ’ κ’ έκλιθεν κα το κιφάλ’ν ατ’ κ’ εποίν’νεν αέτσ’ κ’ ετέρ’νεν. Έτον τεπεκιόης. Αλλομίαν έρθεν έρθεν κ’ εσίμωσεν ’ς τη μαγαράν κι ατείν’ ας το φόβον ατουν ετρόμαξαν. Ντο να ’φτάγ’νε οι μαυρ’! Εκείνος πα έρθεν να βάλλ’ ’ς τη μαγαράν τα πρόβατα κι άμον ντο είδεν ατουνούς εχάρεν. «Πως έτον κ’ ερρούξετε αδά ’ς σον τόπον;» είπεν ατ’ς. Εκείν’ παλ’ είπαν «αέτσ’ κι αέτσ’ έπαθαμε κ’ εψόφεσαμε ας την πείναν κ’ έφαγαμε έναν ξα γάλα κ’ έναν ξα λαπάν, μη χολάσκεσαι». Εκείνος αφορμήν εράευεν, εθύμωσεν και λέει ατ’ς. «Γιατί έτρωετε ας τ’ εμόν το φαείν; Αρ’ εγώ πα θα τρώω εσάς» και επιάσεν έσυρεν ατ’ς απέσ’ ’ς τη μαγαράν με τα πρόβατα κ’ ετζούπωσεν την πόρταν με έναν τρανόν πέτραν να μη επορούν κι’ ανοίγ’ν’ ατό. Αλλομίαν ερώτεσεν ατ’ς. «Ντο έν’ τ’ όνεμαν εσουν;». Ο είνας είπεν τ’ όνεμαν ατ’, άλλος κι’ άλλο δαβολισμένος είπεν. «Τ’ εμόν τ’ όνεμαν έν’ Κανείς».

Ύστερα έφαεν ο τεπεκιόης ’ς σο μίαν όλον το ζύμωτρον τη λαπάν κ’ ερρούφιξεν και όλον το γάλαν ’ς έναν νεφέσ’. Κ’ επεκεί έψεν τ’ άψιμον κ’ εσέγκεν εκεί έναν σούσ’ κι’ άμον ντο έξαψεν, επήρεν εκάρφωσεν ατο ’ς έναν πρόβατον κ’ ετσούχνιξεν ατο απαγκέσ’ ’ς ση βρούλαν και έχωσεν ατο ολόεν ’ς το στόμαν ατ’ κ’ εκούρτεσεν ατο. Ύστερα έξαμεν ξαν το σούσ’ κ’ επήεν εκάρφωσεν ατο ’ς τον είναν τον άθρωπον κ’ εκαβούρεψεν ατον έναν ξα απάν’ ’ς σο άψιμον κ’ έφαεν ατον ολόεν. Αλλομίαν έβαλεν ξαν το σουσ’ ’ς τ’ άψιμον να ξάφτ’ και τρώη και τον άλλον και είπεν «ας εξαπλούμαι έναν ξα κ’ επεκεί σ’κούμαι τρώγω κι’ ατόναν».

Ο άλλος ο μαύρος ας το φόβον ατ’ ετρόμαξεν κ’ έλεγεν απέσ’ ατ’. «Αούτος εμέν πα θα τρώη, ντο να ’φτάγω;». Ο τεπεκιόης εξαπλώθεν ν’ αναπέεται έναν ξα κ’ επήραν ατον τ’ ομμάτα ’τ’ κ’ επασλάεψεν να ρουχνίζ’. Εκείνος άμον ντο ετέρεσεν πως έρρουξεν και κοιμάται βαθέα, επήεν εξέγκεν το σούσ’ ας τ’ άψιμον κ’ εσίμωσεν αλαφρά αλαφρά και ξαμμένον σίτ’ έτον εκάρφωσεν ατο απέσ’ ’ς τ’ ομμάτ’ν ατ’ κ’ εστράβωσεν ατον. Ατός ελάγγεψεν κ’ εσ’κώθεν κ’ έτρεχεν αδά ακεί σίτ’ εκούιζεν ακεί ’ς τα κεσέδες απισκέσ’ ’ς τα πρόβατα και ’κ’ επιάσκουντουν. Αλλομίαν ο τεπεκιόης ετέρεσεν πως ’κι θα επορή να πιάν’ ατόν, εξήβεν έξ’ μερέαν κ’ επάτεσεν κ’ εσούριξεν. ’Σ το μίαν ντο τερείς εσύ! Ετοπλαεύταν εκαικά πέντε δέκα τεπεκιόζ’ κ’ ελέπ’ν ατόν στραβόν κι’ ορωτούν ατον. «Ντ’ έπαθες; τσ’ εστράβωσε σε;». Εκείνος πάλ’ είπεν «ο Κανείς εστράβωσε με!». Ατείν’ πα είπαν ανάμεσα τουν. «Αούτος κανείς ας το ’κ’ εστράβωσεν ατον, ο Θεός εστράβωσεν ατον, άιτε πάμε». Κ’ επήγαν εδήβαν. Ο τεπεκιόης ’κ’ εθέλεσεν άλλο τιδέν να λέη ατ’ς, εφοάτον γιάμ’ ευρήκ’νε τον άθρωπον και τρώγ’ν ατον εκείν’. Κι’ ας τ’ επήγαν εκείν’, εσήβεν ξαν απέσ’ ’ς τη μαγαράν κ’ εράεψεν εράεψεν, ξαν και ’κ’ επόρεσεν να πιάν’ ατοναν.

Αλλομίαν εμέρωσεν και τα πρόβατα ερχίνεσαν να ταράουντνα κ’ εκούιζαν μπε! μπε! Κι ο τεπεκιόης εγοίκ’σεν πως εμέρωσεν και είπεν. «Ατώρα σίτ’ εβγάλλω τα πρόβατα, στέκω απάν’ ’ς την πόρταν κι’ αν έρται να δαβαίν’, πιάν’ ατον κι’ αν ’κ’ έν’, τζουπώνω ξαν την πόρταν κ’ εμπαίνω απέσ’ και ατότε κολάγια πιάν’ ατον». Αλλομίαν ένοιξεν την πόρταν κ’ εστάθεν απάν’ κι’ απ’ έναν έναν πρόβατον ετέρ’νεν με τα χέρα ’τ’ κ’ εδέβαζεν. Εκείνος πα επήεν ’ς την πόρταν καικά με τα πρόβατα, κι’ άμον ντο είδεν έναν τρανόν κράρ εδαβαίν’νεν κ’ έστεκεν, εσήβεν αφκάτ’ αθε και ’ς τα τέσσερα απάν’ εξήβεν ας την πόρταν κι ο τεπεκιόης ’κ’ εγροίκ’σεν ατο κι’ άμον ντο εδήβεν, εδώκεν ατο φωτίαν, έφυεν κ’ εκατήβεν ’ς το γιαλόν. Ο τεπεκιόης ας τ’ εξέγκεν όλα τα πρόβατα, εράεψεν, και ’κ’ ηύρεν ατον. Και εκείνος άμον ντ’ εκατήβεν ’ς το γιαλόν, είδεν έναν καράβ’, εδαβαίν’νεν κ’ έστεκεν και ελάλεσεν με το χέρ’ν ατ’ και έρθαν επήραν ατον και επήεν εδήβεν.

Από το Σίμος Λιανίδης, Τα παραμύθια του ποντιακού λαού, έκδ. Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, Αθήνα 1962.

• Διατηρήθηκε η ορθογραφία και η σύνταξη του συγγραφέα.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μπορεί το Σταυρίν του Πόντου να «πνιγόταν» στο πράσινο αλλά όταν ο καιρός αγρίευε βρισκόταν αντιμέτωπο με ακραία καιρικά φαινόμενα που δεν... αστειεύονταν (πηγή: facebook.com/ayeser29/@eyup.ibisoglu)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο άνεμος λυσσομανά και τα ποτάμια στο Σταυρίν φουσκώνουν

11/01/2026 - 11:20πμ
Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Facebook/Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Κέρκυρας)

Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Κέρκυρας: Με ποντιακό παλμό και όλες τις παραδόσεις ο ετήσιος χορός της

4 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/STR)

Τραγωδία στα Τρίκαλα: Πού προσανατολίζονται οι έρευνες για τη φονική έκρηξη – Ολοκληρώθηκε η διαδικασία νεκροψίας-νεκροτομής των θυμάτων

5 ώρες πριν
(Φωτ.: greekherald.com.au)

Επίσκεψη του μητροπολίτη Φλωρίνης στον ιστορικό Ναό Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, στο Πρέστον της Μελβούρνης

5 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αρχείο)

Τουλάχιστον 21 νεκροί και εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες χωρίς ρεύμα από το πολικό ψύχος που σαρώνει τις ΗΠΑ

6 ώρες πριν
Τα παιδιά είναι πάντα οι πρωταγωνιστές της Γιορτής των Γραμμάτων – και δικαίως

Σωματείο & Ίδρυμα «Παναγία Σουμελά»: Για μια ακόμη χρονιά αναβίωσε η Γιορτή των Γραμμάτων – Μια παράδοση που μετρά 51 χρόνια

6 ώρες πριν
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Περάματος «Ο Πόντος»)

«Υγείαν, ευτυχίαν και καλήν χρονίαν» ευχήθηκαν οι Πόντιοι Περάματος στην εκδήλωση κοπής της βασιλόπιτας

7 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign