pontosnews.gr
Κυριακή, 22/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Το πνεύμα του Μακρυγιάννη

3/03/2020 - 9:03πμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο λογοτέχνης Δημήτρης Φωτιάδης ασχολήθηκε αρκετά με την ιστοριογραφία της Επανάστασης του ’21. Το 1979, σε εισαγωγικό σχόλιό του σε έκδοση των Απομνημονευμάτων του Μακρυγιάννη, γράφει: «Αν υπήρχε στον τόπο μας κράτος, που θα νοιαζόταν για αληθινή εθνική παιδεία, θα έπρεπε να έχει τ’ Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη στα σχολειά μας, σαν το κύριο νεοελληνικό ανάγνωσμα». Και τότε που το ’γραφε αυτό ο Φωτιάδης, αλλά και σήμερα, είμαστε στον ίδιο παρονομαστή: Δεν υπάρχει κράτος που νοιάζεται για αληθινή εθνική παιδεία.

Το κράτος μας, άκρως προβληματικό κι αναποτελεσματικό όπως είναι, αντιλαμβάνεται την παιδεία αλλιώς.

Σίγουρα όχι ως αληθινά εθνική∙ αληθινή κι εθνική. Η διττή αστοχία, μάλιστα, ίσως να είναι αναπόδραστα αμφίδρομη, αν πιστέψει κανείς την ρήση του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού: «Το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές».

Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι σχολαστικό το ζήτημα∙ να γίνουν σώνει και καλά, δηλαδή, τα γραπτά του στρατηγού «το κύριο νεοελληνικό ανάγνωσμα» στο σχολείο. Δεν είναι θέμα προγράμματος σπουδών, αλλά μάλλον θέμα ουσίας – και μάλιστα ζωτικό. Η παιδεία και στο σχολείο κι έξω από αυτό θα έπρεπε να εμφορείται από το πνεύμα του Μακρυγιάννη∙ να χτίζει και να προκόβει πάνω σ’ αυτή την παράδοση.

Αυτή η αντίληψη συνάδει με τις θέσεις του μεγάλου μας ποιητή Γιώργου Σεφέρη, ήδη δημοσιευμένες από το 1937 σε άρθρο του με τίτλο «Ελληνική Γλώσσα» στο περιοδικό Τα Νέα Γράμματα. Κατά τον νομπελίστα ποιητή μας, η γλώσσα μας –κι επομένως η λογοτεχνία που μορφώνει μικρούς και μεγάλους–, για να είναι γόνιμη πρέπει να αντλεί από την πεμπτουσία της παράδοσής μας. Κυρίως από τα δημοτικά κείμενα και τα τραγούδια κι από σπουδαία γραπτά όπως αυτά του Μακρυγιάννη.

Θέλει όμως προσοχή! Το στοιχείο αυτό δεν είναι κάτι εξωτερικό και στείρο, δεν αφορά μιμητισμούς σχημάτων και τεχνοτροπίες. Είναι ψυχή.

Είναι πνεύμα που αν το πιστεύουμε θα μας διαπνέει μυστικά και διακριτικά. Όπως γράφει ο Σεφέρης: αν είναι να μιμηθούμε την αυθεντικότητα των κειμένων της λαϊκής γλωσσικής μας παράδοσης, αυτό θα πρέπει να γίνει «όχι εξωτερικά καθώς έγινε κάποτε ως την κατάχρηση, αλλά στην εσωτερική του λειτουργία». Πάντως, όπως υποστηρίζει, σε αυτά «τα κείμενα θα πρέπει πάντα να γυρίζουμε∙ είναι ο γνώμονας και η βάση».

Έχει όμως άραγε αντίκρισμα η πρόταση κι η ελπίδα του Σεφέρη για την παιδεία, την πεζογραφία και την ποίησή μας σήμερα; Αυτή ή ίδια πρόταση είναι που τόσο γλαφυρά επικαιροποιείται κι αναλύεται και στο θαυμάσιο έργο του Ζήσιμου Λορεντζάτου Το τετράδιο του Στρατηγού Μακρυγιάννη (εκδ. Δόμος, 1984). Η απάντηση, βέβαια, είναι «όχι». Κυριάρχησαν και εν πολλοίς εξουσιάζουν το χώρο της λογοτεχνίας και της λεγόμενης διανόησης αυτοί που όχι απλώς αφίστανται του πνεύματος του Μακρυγιάννη, αλλά κατ’ ουσίαν το εχθρεύονται και το πολεμούν.

Μιλάω για κάτι κακούς ή μέτριους, αλλά μέχρις αηδίας υπερτιμημένους, «λογιότατους… μισομαθείς και άθρησκους», όπως τους χαρακτηρίζει κι ο Μακρυγιάννης. Αξίζει κανείς να διαβάσει το περιστατικό στο Οράματα και Θάματα, για να δει πώς βάζει κάτι τέτοιους στη θέση τους ο στρατηγός. Αξίζει να διαβάσει και το τι σέρνει στους όμοιους τους κι ο Λορεντζάτος στο βιβλίο του που ανέφερα πιο πάνω. Αλλά δεν είναι μόνον αυτοί – οι άθρησκοι.

Συνεργοί τους είναι και κάτι φαρισαίοι εξουσιαστές, κατ’ επίφαση θεοσεβούμενοι, αλλά στην πραγματικότητα θεομπαίχτες.

Γι’ αυτούς, ταιριάζει αυτό που γράφει ο Άγιος Ρωμανός ο μελωδός που είναι μια από τις δυνατότερες ποιητικές γραφίδες όλων των εποχών. Στον ύμνο του «Εις την Πέμπτην της Ε΄ εβδομάδος των νηστειών» βάζει τον εξαποδώ να επευφημεί τους υποκριτές φαρισαίους λέγοντάς τους: «μόνον εν τω στόματι μισείτε με∙ και χαίρω εν τούτω τω σχήματι∙ πολλούς γαρ εκ τούτου συναρπάζετε».

Τι όμορφα που δομεί το Άγιο Πνεύμα την ελληνορθόδοξή μας παράδοση! Όπου θέλει πνέει, ελεύθερο ανάμεσα στους δημιουργούς. Τους εμπνέει διαχρονικά και δημιουργεί τόπους κοινούς στο έργο τους που αγγίζουν τις ψυχές και τις συγκινούν δυνατά. Οι διάλογοι με τον Άδη και τους νεκρούς μέσα στον ποιητικό λόγο, για ν’ αναφέρουμε ένα μικρό παράδειγμα, περνούν από τον Όμηρο, τον Λουκιανό και τον Άγιο Ρωμανό τον Μελωδό, στα δημοτικά μας τραγούδια και στο ρεμπέτικο.

Ένα απάνθισμα ωραίων στοιχείων της διαχρονίας του ελληνικού πνεύματος συγκεφαλαιώνει με τα πεπραγμένα, τους αγώνες, τη νοοτροπία, την πίστη του και τα γραπτά του ο Μακρυγιάννης. Δεν βλέπετε το ίδιο πνεύμα μέσα στο έργο των Παπαδιαμάντη, Μιχαηλίδη, Κόντογλου, Σεφέρη, Ελύτη, Ρίτσου, Γκάτσου και Μόντη; Δεν είναι αν διάβασαν τον Μακρυγιάννη κι επηρεάστηκαν∙ μιλάω για κάτι πολύ βαθύτερο και σχεδόν μεταφυσικό.

Ένα πράγμα που περισσότερο το νιώθεις στην καρδιά, παρά τ’ αντιλαμβάνεσαι διανοητικώς.

Καλύτερα είναι να δώσω κάποια σύγχρονα παραδείγματα, από τα λίγα εμφανή στις μέρες μας. Δείτε, ας πούμε, τον απίστευτο στίχο του Φίλιππου Γράψα στο τραγούδι «Αϊ-Γιώργης». Επίσης, τον στίχο του καλλιτέχνη της χιπ-χοπ Αρτέμη Φανουργιάκη στο τραγούδι «Ο μαρμαρωμένος». Τέτοια ψάξτε να βρείτε, για να πέσει λίγη βροχούλα μες στις ψυχές σας αδέρφια. Ότι μ’ αυτή την ξεραΐλα των ψευδολόγιων, ψευδολόγων αποδομητών, δεν πάει άλλο.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί με χάρτη του «τουρκικού κόσμου», στις 17 Νοεμβρίου 2021 (φωτ.: X / MHP)
ΓΝΩΜΕΣ

Το δέντρο και το δάσος

20/11/2026 - 3:43μμ
Αγιογραφία στην οποία απεικονίζεται ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό (φωτ.: imd.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Β’)

17/11/2026 - 9:20πμ
To «Abeille Marengo» (αριστερά) στο λιμάνι του Ηρακλείου. Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι παγίδες της «ενημέρωσης»

15/11/2026 - 3:53μμ
Ο Μισέλ Ουελμπέκ στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Λουιζιάνα των ΗΠΑ (φωτ.: Facebook / Michel Houellebecq)
ΓΝΩΜΕΣ

Η υπόθεση Ουελμπέκ: Όταν η ελευθερία της έκφρασης συναντά τα όρια του νόμου

14/11/2026 - 10:41πμ
(Φωτ.: geetha.mil.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Πέρα απ’ το καλώδιο

13/11/2026 - 3:42μμ
Ψηφιδωτό στη Μονή του Οσίου Λουκά στον Ελικώνα (11ος αι.)
ΓΝΩΜΕΣ

Στον Νιπτήρα (Μέρος Α’)

10/11/2026 - 9:27πμ
(Φωτ.: filmfestival.gr)
ΓΝΩΜΕΣ

Φεστιβάλ Κινηματογράφου: Η Θεσσαλονίκη και το μέλλον του θεσμού

7/11/2026 - 9:46πμ
Λεπτομέρεια από πίνακα του Κρητικού ζωγράφου Φιλόθεου Σκούφου (πηγή: Icon painters - Greece. /commons.wikimedia.org)
ΓΝΩΜΕΣ

Στους αγίους Σαράντα Μάρτυρες ΙΙ (Μέρος Γ’)

3/11/2026 - 9:54πμ
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπροστά από χάρτη που δείχνει τη «Γαλάζια πατρίδα», το δόγμα της τουρκικής πολιτικής για κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο (φωτ.: Twitter / RTErdogan)
ΓΝΩΜΕΣ

Πιέζεται ο Ερντογάν για τη «Γαλάζια Παράνοια»

1/11/2026 - 3:50μμ
Ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνει ομιλία από το μπαλκόνι του Blue Room στον Λευκό Οίκο, 27 Μαρτίου 2026 (φωτ.: White House / Daniel Torok)
ΓΝΩΜΕΣ

Οι ενδιάμεσες εκλογές και τα όρια του τραμπισμού

31/10/2026 - 10:13πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Από την εκδήλωση για τον Άγιο Νεκτάριο στο Orange Grove, στις 15 Νοεμβρίου (φωτ.: Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Γιοχάνεσμπουργκ)

Γιοχάνεσμπουργκ: Οι Ελληνίδες που στηρίζουν το Νομίκειο γηροκομείο

7 ώρες πριν
Κοχλιακά εμφυτεύματα και ανατομικό μοντέλο του αυτιού στο Oregon Health & Science University (φωτ.: OHSU / Christine Torres Hicks)

Ακοή: Το εσωτερικό αυτί λειτουργεί πιο σύνθετα απ’ όσο νομίζαμε

8 ώρες πριν
(Φωτ.: Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο)

Thessaloniki Millennium Team Cadet European Cup 2026: Τρία μετάλλια για την Ελλάδα

8 ώρες πριν
Η οδός Αθηνάς με τα μαγαζάκια των προσφύγων, το 1929 (φωτ.: ΓΑΚ / Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη)

Προσφυγική Αθήνα: «Κανείς δεν μας θυμήθηκε» – Η ζωή στις παράγκες επτά χρόνια μετά το 1922

8 ώρες πριν
Φωτογραφία αρχείου από επιχείρηση κατάσβεσης σε βιομηχανική περιοχή του Μπαχρέιν, στις 9 Μαρτίου 2026 (φωτ.: Υπουργείο Εσωτερικών Μπαχρέιν)

Μπαχρέιν: Φωτιά από ιρανικό πλήγμα – Νέα κλιμάκωση στον Κόλπο

9 ώρες πριν
Έλεγχος οχήματος στο πλαίσιο των διεθνών δράσεων για κλεμμένα αυτοκίνητα (φωτ.: ΕΛΑΣ)

Κλεμμένα ΙΧ σε κοντέινερ για το Ισραήλ – «Λαβράκια» άνω των 5 εκατ. ευρώ

9 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV