Τις μεσημβρινές ώρες της 12ης Νοεμβρίου, το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» εξήλθε από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, στη θαλάσσια περιοχή νότια της Καρπάθου και νοτιοανατολικά της Κάσου.
Μόλις το πλοίο εξήλθε από τα χωρικά ύδατα και έπλεε σε διεθνή ύδατα, στην περιοχή της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας που έχουν οριοθετηθεί με τη συμφωνία με την Αίγυπτο, ο κυβερνήτης της τουρκικής φρεγάτας TCG «Gökova», η οποία παρακολουθεί από σχετική απόσταση το γαλλικό πλοίο, ανέγνωσε μέσω του καναλιού 16 του VHF μήνυμα στο οποίο επαναλαμβάνονταν οι θέσεις της Άγκυρας, όπως είχαν διατυπωθεί στην τελευταία τουρκική NAVTEX: ότι δηλαδή το «Abeille Marengo» βρίσκεται εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας και εντός της δικαιοδοσίας των τουρκικών Αρχών.
Αμέσως ακολούθησε η απάντηση του κυβερνήτη της φρεγάτας «Λήμνος» –που επίσης βρίσκεται στην περιοχή–, μέσω του ίδιου καναλιού. Ο κυβερνήτης τόνισε ότι το πλοίο εκτελεί εργασίες όπως αυτές γνωστοποιήθηκαν με την έκδοση της ελληνικής NAVTEX.
Να σημειώσουμε ότι η διαδικασία «ξεκλείδωσε», έπειτα από «πάγωμα» σχεδόν δυόμισι ετών, με την επίδοση γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Η Τουρκία την αποδέχτηκε, καθώς η τουρκική πλευρά θεώρησε ότι πληρούσε τους όρους που είχε θέσει ο Φιντάν.
Να θυμίσουμε ακόμα ότι στις 22 Ιουλίου 2024 η Τουρκία είχε στείλει πέντε πολεμικά πλοία, τα οποία σταμάτησαν την πορεία του υπό ιταλική σημαία ερευνητικού πλοίου «Ievoli Relume» στα διεθνή ύδατα, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορούσε να εισέλθει σε περιοχή «τουρκικής δικαιοδοσίας», εννοώντας την περιοχή που καλύπτεται από το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τότε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι το ιταλικό πλοίο εργάστηκε στην περιοχή κατόπιν «συντονισμού» και ευχαρίστησε δημόσια τόσο τις ελληνικές όσο και τις ιταλικές Αρχές για «σεβασμό» στη λεγόμενη τουρκική θαλάσσια δικαιοδοσία και για συνεργασία.
Από την άλλη, πηγές του ελληνικού ΥΠΕΘΑ είχαν τονίσει πως οι ελληνικές δυνάμεις δεν αναγνώρισαν ούτε σέβονται αξιώσεις επί της ελληνικής ή της νομίμως οριοθετημένης ζώνης, πράττοντας σύμφωνα με όσα προβλέπει και επιβάλλει το Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Πάντως, το σίγουρο είναι ότι, μετά το επεισόδιο της Κάσου, τον Νοέμβριο του 2024, τουρκικά πολεμικά πλοία παρεμπόδισαν νέα απόπειρα εξόδου του «Ievoli Relume» και έκτοτε το έργο παρέμεινε «παγωμένο».
Το έργο «ξεκλείδωσε» έπειτα από σχεδόν δυόμισι χρόνια, με μια ρηματική διακοίνωση που επέδωσε η Γαλλία στην Τουρκία. Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Τουρκία είχε απαιτήσει και εξασφαλίσει ανάλογες διαδικασίες και γραπτά αιτήματα από τις Μπαχάμες και τη Σαουδική Αραβία για έρευνες στην ίδια διαδρομή, με σκοπό την πόντιση καλωδίου οπτικών ινών από το πλοίο «Kobi Ruegg».
Το ζήτημα που δεν φαίνεται να προβληματίζει κανέναν στην ελληνική πλευρά είναι τι ήταν αυτό που έκανε την τουρκική πλευρά να αποδεχτεί το «ξεπάγωμα» του έργου. Απειλήθηκε από κάποια δύναμη ή το επίσημο έγγραφο που έλαβε από τη Γαλλία εξυπηρετεί τους πολιτικούς της στόχους στην εν λόγω περιοχή;
Έλαβα επιστολή από συνταξιούχο δικαστή, στην οποία διατυπώνεται μια απάντηση στο ζήτημα αυτό και στο κατά πόσο η συγκεκριμένη «ενημέρωση» είναι ανώδυνη ή επικίνδυνη για τα εθνικά μας συμφέροντα.
Ακολουθούν χαρακτηριστικά αποσπάσματα της επιστολής:
«Κ. Καλεντερίδη,
»Παρακολουθώ ανελλιπώς τις εκπομπές σας στο YouTube και έχω εκτιμήσει την ευθύτητα και την υπευθυνότητα με την οποία προσεγγίζετε την επικαιρότητα, σε σχέση πάντα με τα εθνικά μας θέματα. Τελευταία, όμως, επιτρέψατε (όπως άλλωστε και όλοι οι Έλληνες –αν αυτό σας παρηγορεί–) να σας παραπλανήσει ο κ. υπουργός μας επί των Εξωτερικών, πείθοντάς σας ότι η “ενημέρωση” της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου δεν έχει έννομες συνέπειες ή, τουλάχιστον, ότι αυτές δεν είναι σημαντικές.
»Και τούτο κατέστη εφικτό διότι τεχνηέντως κατηύθυναν και εσάς, όπως και όλους τους λοιπούς αξιόπιστους σχολιαστές στο διαδίκτυο, προς τις απόψεις κάποιων διεθνολόγων και προσώπων με παρεμφερείς ειδικότητες, οι οποίοι εμφανίζονταν δημόσια και εντόπιζαν λανθασμένα τις συνέπειες της “ενημέρωσης” της Τουρκίας μόνο στη δημιουργία του κινδύνου να απαιτεί παρόμοια ενημέρωση και για κάθε άλλη συναφή δραστηριότητα στο μέλλον.
»Αν είχαν ερωτηθεί οι πραγματικοί γνώστες του διεθνούς δικαίου και της ερμηνείας του, θα σας είχαν, κατά την άποψή μου, απαντήσει εξαρχής ότι η “ενημέρωση” της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου, όπως κι αν την ονομάσουμε, ενέχει ευθεία αναγνώριση και ρητή παραδοχή εκ μέρους της Γαλλίας και, δι’ αυτής, της Ελλάδας ότι η Τουρκία είναι “παράκτιο” κράτος σε σχέση με τη διαδρομή του καλωδίου, ήτοι ότι το καλώδιο διέρχεται μέσα από την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της, όπως ακριβώς η πρώτη αποτυπώνεται στο χάρτη του τουρκολιβυκού μνημονίου και η δεύτερη οριοθετείται με τις κατατεθειμένες στον ΟΗΕ συντεταγμένες.
»Παρ’ όλα αυτά, εμείς, διά της Γαλλίας, προβήκαμε στη μη απαιτούμενη ενημέρωση της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου. Η ενέργεια αυτή δεν δικαιολογείται στο πλαίσιο των απαιτήσεων του διεθνούς δικαίου και, εκτιμώμενη νομικά, καταδεικνύει αδιαμφισβήτητα ότι αναγνωρίζουμε ρητά και αμετάκλητα πως η υφαλοκρηπίδα στα όρια των έξι μιλίων από την Κάσο, αλλά και σε όλη τη διαδρομή του καλωδίου, ανήκει αποκλειστικά στην Τουρκία.
»Δεν αλλάζουν τα πράγματα επειδή την “ενημέρωση” της Τουρκίας την έκανε η Γαλλία με ρηματική διακοίνωση, αφού εμείς είμαστε κατ’ ουσίαν οι εντολείς και πραγματικοί κύριοι, έστω και εν μέρει, του έργου, και εκείνη ενεργεί ως εκπρόσωπός μας και για λογαριασμό μας. (Οι διάφορες εταιρείες είναι προστηθείσες στην εκτέλεση του έργου και για κάθε ενέργεια ή παράλειψή τους ευθύνεται και η Ελλάδα.) Άλλωστε, εμείς, αποδεδειγμένα (καθ’ ομολογία μας), γνωρίζαμε τις ενέργειες της Γαλλίας, τις εγκρίναμε και διαμορφώσαμε το περιεχόμενο του σχετικού εγγράφου με τις διαφωνίες και τις συμφωνίες μας ως προς τη διατύπωσή του.
»Διαφέρουν τα πράγματα μόνο αν αναφέρεται ρητά στο έγγραφο της ενημέρωσης ότι δεν αναγνωρίζονται με αυτό οποιαδήποτε θαλάσσια δικαιώματα (υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ) της Τουρκίας στην περιοχή της πόντισης του καλωδίου. Από την αναφορά, όμως, του πρωθυπουργού μας μόνο στο ότι δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία, καθώς και από την ικανοποίηση και τα χαμόγελα του κ. Φιντάν, συνάγω με απόλυτη βεβαιότητα ότι τέτοια ρήτρα δεν υπάρχει στο εν λόγω έγγραφο.
»Για να διορθώσουμε την ανεπανόρθωτη ζημία σε βάρος μας, θα πρέπει άμεσα να επιδώσουμε τόσο στη Γαλλία όσο και στην Τουρκία έγγραφο διαμαρτυρίας με όμοια (ρηματική) διακοίνωση.
»Είναι λάθος σας να υποστηρίζετε (έστω και αιτιολογημένα) ότι δεν καταλογίζετε τα παραπάνω γεγονότα ως “ήττα” της Ελλάδας. Δυστυχώς, πρόκειται για ταπεινωτική ήττα, πολύ μεγαλύτερη από αυτή της Μικρασιατικής Καταστροφής.
»Και αυτό γιατί, προκειμένου να διέλθουμε μέσα από ελληνική επικράτεια και δη από την υφαλοκρηπίδα μας μεταξύ των νησιών μας, ενημερώσαμε την Τουρκία και, άρα, ζητήσαμε τη συναίνεση ή την άδειά της (είναι ακριβώς το ίδιο). (Οποιοδήποτε έγγραφο ενημέρωσης ενέχει το σιωπηρό αίτημα για τη συναίνεση – έγκριση των ενεργειών που περιγράφονται σε αυτό, διαφορετικά δεν δικαιολογείται ο σκοπός που εξυπηρετεί. Η συναίνεση, δε, εκ μέρους του ενημερωθέντος μπορεί να δοθεί ακόμη και σιωπηρά, π.χ. με τη μη παρεμπόδιση του έργου.)
»Εν κατακλείδι, ενώ μέχρι και το έτος 2023 δεν υπήρχε κανένα νομικό έρεισμα που να βοηθά την Τουρκία και να επιτρέπει στους δικαστές οποιουδήποτε διεθνούς δικαστηρίου να της αναγνωρίσουν δικαιώματα επί της διεκδικούμενης θαλάσσιας περιοχής του τουρκολιβυκού μνημονίου, σήμερα, μετά από όλες τις προαναφερόμενες πράξεις και παραλείψεις μας και, ιδίως, μετά την τελευταία ενέργειά μας “να ενημερώσουμε” την Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου, έστω και μέσω της Γαλλίας, της προσφέρουμε πλέον ολοκληρωμένη τη νομική βάση και τα επιχειρήματα εκείνα που θα την οδηγήσουν να προσφύγει στα δικαστήρια αυτά με τη βεβαιότητα ότι θα δικαιωθεί πλήρως.
»Αντιθέτως, η Ελλάδα, που μέχρι τότε ήταν βέβαιο ότι θα είχε επιτυχή δικαστική έκβαση, είναι υποχρεωμένη πλέον να τρέχει για να αποκρούσει τις βάσιμες ως προς τη συμπεριφορά της αιτιάσεις της Τουρκίας, χωρίς μάλιστα να υπάρχουν επιχειρήματα που να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα.
»Παρακαλώ και πάλι να μην δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία της ταυτότητάς μου».
