Κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού με ακροστιχίδα: «του ταπεινού Ρωμανού ποίημα».
Ελεύθερη απόδοση στη σύγχρονη μορφή της γλώσσας μας από τον Θεόφιλο Πουταχίδη.
Προοίμιο Ι
Καθώς μπροστά του έσκυβε των όλων ο Δεσπότης και με τα χέρια Του έπιανε και του ένιβε τα πόδια, ο Ιούδας
σαν τον κλέφτη, ακόνιζε τη γλώσσα του ‒ τη δόλια, τη φαρμακερή που έκρυβε ως τώρα·
ο Ιούδας ο παράνομος, Χριστέ μου και Θεέ μου!
Από μια τέτοια απανθρωπιά, Κύριε,
λύτρωσέ τους, όλους που είναι μέσα εδώ ‒στης Θεοτόκου το Ναό‒ κι όλοι μαζί Σού ψέλνουν:
«Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
»τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν».
Προοίμιο ΙΙ
Πατέρα Επουράνιε, Φιλόστοργε, Φιλάνθρωπε,
έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
Οίκοι
α’. Ποιος είναι που το άκουσε και δεν έχει μουδιάσει; Ποιος είναι που το έχει δει και δεν έχει τρομάξει;
Να αγαπιέται ο Ιησούς, με αγκαλιές και με φιλί, μα τούτο να ’χει δόλο!
Να ξεπουλιέται ο Χριστός κι η αιτία να ’ναι ο φθόνος· να τ’ αποδέχεται ο Θεός κρατούμενος να γίνει!
Ποια γη, στ’ αλήθεια, γίνεται ν’ αντέξει τέτοιο θράσος;
Ποια θάλασσα μπορεί να δει τέτοιο ανοσιούργημα και να το υποφέρει;
Πώς ο ουρανός βαστήχτηκε, κι ο αιθέρας πώς κρατήθηκε κι ο κόσμος πώς στηρίχτηκε κι ανάποδα δεν γύρισε
τότε που συμφωνήσανε, τότε που ξεπουλήσαν και που προδώσαν τον Κριτή όλης της οικουμένης;
Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
β’. Όταν μηχανευότανε με δόλο στο μυαλό του, όταν το σχέδιο έφτιαχνε του φόνου του δικού Σου,
αυτός, που ενώ αγαπήθηκε, στο τέλος Σ’ απαρνήθηκε,
αυτός, που ενώ τον κάλεσες κοντά Σου, σ’ εγκατέλειψε· αυτός, που ενώ τον έστεψες μ’ απόστολου στεφάνι, ύστερα σε ενέπαιξε,
τότε Εσύ τι έκανες, Φιλεύσπλαχνε, Μακρόθυμε;
Στον άδικο αυτόν φονιά, θέλοντας να του δείξεις πως η φιλανθρωπία Σου είναι καθόλα ανείπωτη,
πήρες και έβαλες νερό μέσα σε μια λεκάνη και το κεφάλι Σου έσκυψες κι έγινες δούλος δούλων.
Ο Ιούδας τότε άπλωσε κι αυτός εκεί τα πόδια, για να τα πλύνεις, Λυτρωτή.
Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
γ’. Με το νερό τα ξέπλενες εκείνα εκεί τα πόδια που με βιασύνη έτρεξαν να παν να Σε προδώσουν,
και με τροφή πνευματική στο Μυστικό Σου Δείπνο εξέθρεψες τον μαθητή
που βρέθηκε να είναι εχθρός της ευσπλαχνίας Σου και απογυμνωμένος από την ευλογία Σου.
Ήταν φτωχός, τον ύψωσες με τα χαρίσματά Σου,
ήταν αξιοθρήνητος και με τα δώρα Σου έγινε μεγάλος και τρανός· τον πλούτισες και του άνοιξες της ευτυχίας την πόρτα.
Ένας του λόγος έφτανε δαιμόνια να υποτάξει κι απ’ τα πολλά τα βάσανα τον άλλον ν’ απαλλάξει.
Κι απ’ όλα αυτά προτίμησε ν’ αποσχιστεί τελείως και ούτε καν λυπήθηκε· ψυχρός και ασυγκίνητος απόμεινε ο φονιάς.
Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
δ’. Ποιος είδε κάποιον κάποτε τα πόδια να του πλένουν κι αυτός να θέλει αμέσως ν’ ανταποδώσει με κλοτσιές;
Ποιος άκουσε ποτέ μαθές για ζώο που έχει θαλπωρή και κάθε μια φροντίδα,
να αδημονεί πότε θα ’ρθει η ώρα να γκρεμίσει κάτω τον αναβάτη του;
Τον έπλυνε, τον τάισε ο Κύριος, μα εκείνος
έτρεχε ασυγκράτητος και έτριζε με λύσσα τα δόντια του ο άτιμος σαν το αγριογούρουνο που ορμάει μανιασμένο.
Πλήρης ήταν η στάνη, μα τούτος ο σκληρόκαρδος κοιτάει να φύγει μακριά απ’ το καλό τ’ αφεντικό, από τον αλογάρη·
του γύρισε την πλάτη του και έτσι την ετοίμασε, όντως, για να ’ρθει ο Σατανάς και να τον καβαλήσει.
Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
ε’. Άδικε εσύ και άκαρδε, σκληρέ κι ανυποχώρητε, ω, πειρατή, προδότη, μηχανορράφε φοβερέ,
τι άραγε συνέβη κι έτσι Τον απαρνήθηκες;
Τι είναι αυτό που είδες και σ’ έκανε το θέαμα τα λογικά να χάσεις; Τι έπαθες και γέμισες τόσο πολύ με μίσος;
Φίλο Του δεν σε ονόμασε;
Δεν σ’ έλεγε αδερφό Του, παρόλο που το ήξερε ότι έχεις δόλο μέσα σου;
Τα χρήματα που φτάνανε στα χέρια τους και είχαν ένα κοινό κομπόδεμα, σε σένα τα εμπιστεύτηκε.
Κι όμως, όλα αυτά τα πράγματα τ’ αγνόησες τελείως και ξάφνου μία μέρα στα ξαφνικά αποφάσισες απέναντί Του να σταθείς με τέτοια αχαριστία.
Έλεος, Κύριε, έλεος! Γίνε για εμάς Πολυέλεος·
τους πάντες Συ ανέχεσαι, τους πάντες αναμένεις κοντά Σου άμποτε να ’ρθουν.
