Πέμπτη απόγευμα, και στην Εύξεινο Λέσχη Αλμωπίας ξεκινούν οι πρώτες πρόβες της χρονιάς. Αφού τελειώσει ο αγιασμός, μικροί και μεγάλοι χορευτές λαμβάνουν θέση και περιμένουν να ακούσουν το νταούλι και τη λύρα για να αρχίσουν το χορό. Η μουσική ξεκινά, και μαζί της αρχίζει το ταξίδι στον Πόντο, στην μνήμη μας και στην παράδοσή μας…
Οδηγοί στο ταξίδι οι οργανοπαίχτες, που μέσα από τους μελωδικούς τους ήχους και την ψυχή τους, γίνονται και οδηγοί στα βήματα του χορού.
Δύο άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και εμπειριών, με ενωτικό σύνδεσμο όμως την αγάπη για την παράδοση και την ποντιακή τους καταγωγή, μας ανοίγουν την καρδιά τους και μας μιλούν για την προσφορά τους στο σύλλογο, το κίνητρό τους για την ενασχόλησή τους με την ποντιακή μουσική, αλλά και τη συνεργασία τους. Ο Χρήστος Παναγιωτίδης με το νταούλι και ο Παύλος Ματζερίδης με τη λύρα είναι οι πρωταγωνιστές.
Ο Χρήστος Παναγιωτίδης, γέννημα της Αριδαίας (1954), με προγόνους που κατάγονται από την Τοκάτη του Πόντου και την Καισάρεια, αναφέρει ότι από τότε που μικρός του άρεσε να παίζει νταούλι. Είχε ποντιακά ακούσματα ιδιαίτερα όταν ζούσε στα 15 του στη Γερμανία, και το μουσικό αυτί το κληρονόμησε από τη γιαγιά του, που έπαιζε και εκείνη κρουστό όργανο, το ντέφι.
Ο Χρήστος Παναγιωτίδης (πρώτος αριστερά) με μέλη της Ευξείνου Λέσχης Αλμωπίας στα γυρίσματα βιντεοκλίπ
για το ετήσιο Πανοΰρ’ του συλλόγου (φωτ.: jimavridis.com)
Eίναι αυτοδίδακτος και παίζει μόνο με παραδοσιακό νταούλι, το οποίο κατασκευάζεται με τον ανάλογο τρόπο στη Γουμένισσα. Δεν έχει κρατήσει, όπως μας τονίζει, νταούλι σύγχρονα φτιαγμένο, γιατί αυτός έμαθε τη μουσική μέσα από τα ακούσματα της οικογένειάς του, ενώ άρχισε τις δημόσιες εμφανίσεις στα 49 του χρόνια. Στην Εύξεινο Λέσχη συνοδεύει το χορευτικό εδώ και πολλά χρόνια.
Η συμπόρευση των νέων με τους μεγαλύτερους μουσικούς είναι πολύ θετική γι’ αυτόν, κάτι που αποδεικνύεται από την καλή φιλία και συνεργασία του με τον νεότερο Παύλο Ματζερίδη.
Ο Χρήστος Παναγιωτίδης μας μιλά για τη ζωντανή παράδοση και συμβουλεύει: «Όλοι οι νέοι πρέπει να προσπαθήσουν να κρατήσουν την παράδοση και να την συνεχίσουν. Να μην παραποιούνε την παράδοση. Περιμένω να έρθει η μέρα να πάω στην πρόβα για παίξω νταούλι. Πολλές φορές έχω παίξει μουσική αφιλοκερδώς. Όταν παίζω νιώθω πιο νέος, γιατί είμαι μέσα στους νέους. Για μένα όλες οι στιγμές που έχω παίξει μουσική ήταν σημαντικές, αλλά όταν πήγαμε με τη Λέσχη στα Σούρμενα και έπαιξα για πρώτη φορά μπροστά σε 5.000 κόσμο, ένιωσα περηφάνια! Συμβουλεύω τον Παύλο [Ματζερίδη] να μην ξεφύγει καμιά φορά από την παράδοση!».
Ο Παύλος Ματζερίδης, γεννημένος το 1992, ζει με την οικογένεια του στο Νεοχώρι Αριδαίας – ένα σχεδόν αμιγώς ποντιακό χωριό. Οι πρόγονοί του κατάγονται από το Απές και από την Χηλή της Μικράς Ασίας. Ο Παύλος είχε ακούσματα από μικρό παιδί στο χωριό, στα γλέντια και στο καφενείο. Ο θείος του έπαιζε κι εκείνος τη λύρα. Όμως κινητήρια δύναμη στο να ασχοληθεί με την παράδοση στάθηκε η γιαγιά του, που του πρόσφερε τις αξίες και τις παραδόσεις του Πόντου. Άλλωστε, αυτή η γιαγιά έγινε η αιτία και η αφορμή να ασχοληθεί ο Παύλος με την ποντιακή μουσική, αφού του έκανε δώρο την πρώτη του λύρα! Ο πρώτος μουσικοδιδάσκαλος του Παύλου ήταν ο Γεώργιος Σοφιανίδης.
Παύλος Ματζερίδης: Όταν παίζω τη λύρα, πρέπει να κυριαρχεί μέσα μου η παράδοση. Παροτρύνω κάθε νέο να ασχοληθεί με την παραδοσιακή μουσική, όποια και αν είναι η καταγωγή του, και να είναι ταπεινός!
Στην ερώτηση ποια είναι η εμφάνιση που θυμάται πιο έντονα με τη λύρα του, απαντά: «Η πρώτη μου εμφάνιση ως μαθητής».
Ποντιακά παραδοσιακά μουσικά όργανα (φωτ.: Βαλεντίνα Ουσταμπασίδου)
Ο Παύλος δείχνει να έχει εμπιστοσύνη στην συνέχιση της παραδοσιακής μουσικής από τους νέους, καθώς βλέπει πως υπάρχουν και θα υπάρξουν νέοι που θα την υπηρετήσουν. Ο ίδιος προσφέρει σε αυτήν τη συνέχιση με την καρδιά του, και παρά το νεαρό της ηλικίας του, παραδίδει δωρεάν μαθήματα ποντιακής λύρας για να βοηθήσει τα νέα παιδιά να γνωρίσουν την παράδοση.
«Έτσι νιώθω ότι ξεπληρώνω το χρέος μου στους παλαιότερους, όσο βέβαια αυτό είναι δυνατό».
Μετά από αυτήν τη συζήτηση έφυγα γεμάτη αισιοδοξία που υπάρχουν απλοί άνθρωποι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, όπως είναι η μικρή Αριδαία, οι οποίοι συνεχίζουν τον πολιτισμό και την παράδοση του Πόντου. Με αποχαιρέτησαν με την φράση: «Είμαστε περήφανοι για την ποντιακή καταγωγή μας». Το ίδιο κι εγώ, ήθελα να τους πω, αφού ο Πόντος συνεχίζει να υπάρχει σε καρδιές μικρών και μεγάλων.
Μαρία Προκοπίδου
