Ο μεσοπρόθεσμος και ο μακροπρόθεσμος εθνικός σχεδιασμός της Τουρκίας διαμορφώθηκαν με βάση τις εξής τρεις χρονολογίες: 1923, 1453 και 1071.
Η πρώτη είναι η χρονολογία ίδρυσης της Τουρκικής Δημοκρατίας. Από τις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα, το κράτος και η κυβέρνηση Ερντογάν υιοθέτησαν το σχέδιο «Όραμα 2023» (Vision 2023), το οποίο καθόρισε το σύνολο των στρατηγικών και οικονομικών στόχων που έθεσε η Τουρκία με ορίζοντα το 2023, έτος συμπλήρωσης 100 ετών από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Οι κύριοι στόχοι του σχεδίου, που ήταν η ένταξη της Τουρκίας στις 10 μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, ο διπλασιασμός του ΑΕΠ στα 2 τρισ. δολάρια, η αύξηση των εξαγωγών στα 500 δισ. δολάρια και η μείωση της ανεργίας κάτω από το 5%, δεν επιτεύχθηκαν, αν και υπήρξε πρόοδος στους παραπάνω τομείς.
Επίσης, ανάμεσα στους στόχους ήταν έργα υποδομών, όπως το νέο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, το Κανάλι της Κωνσταντινούπολης, σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας και αυτοκινητόδρομοι. Οι στόχοι αυτοί επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό, με εξαίρεση το Κανάλι της Κωνσταντινούπολης.
Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, το «Όραμα 2023» είχε θέσει ως στόχους την ενίσχυση του περιφερειακού και διεθνούς ρόλου της Τουρκίας, την περιφερειακή συνεργασία και την πλήρωση των κριτηρίων ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι στόχοι αυτοί επιτεύχθηκαν εν μέρει.
Καθώς πλησίαζε η ολοκλήρωση του σχεδίου «Όραμα 2023», με βάση τα αποτελέσματα και τις αστοχίες που παρατηρήθηκαν, το κράτος και η κυβέρνηση επεξεργάστηκαν ένα νέο, μακροπρόθεσμο αυτή τη φορά, σχέδιο: αυτό του λεγόμενου «Αιώνα της Τουρκίας». Αποτελεί το κεντρικό πολιτικό, αναπτυξιακό και γεωπολιτικό όραμα του Ερντογάν και του κυβερνώντος κόμματος AKP και παρουσιάστηκε επίσημα στις 28 Οκτωβρίου 2022, ενόψει της ολοκλήρωσης του σχεδίου «Όραμα 2023».
Οι βασικοί άξονες του σχεδίου έχουν ως στόχο να αναδείξουν την Τουρκία σε περιφερειακή υπερδύναμη, σε κόμβο εμπορίου, ενέργειας και δεδομένων ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση και σε κεντρικό πόλο του λεγόμενου «τουρκικού κόσμου», μέσω του «Οργανισμού Τουρκικών Κρατών».
Ανάμεσα στους στόχους αυτού του μακρόπνοου και μακροπρόθεσμου σχεδίου είναι η ανάπτυξη της αμυντικής αλλά και της λοιπής βιομηχανίας, η ανάπτυξη της υψηλής τεχνολογίας και η επίτευξη ενεργειακής αυτονομίας μέσω γεωτρήσεων σε φιλικές μουσουλμανικές χώρες (Σομαλία, Λιβύη) και μέσω της ανάπτυξης τριών πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, στόχοι είναι η δημογραφική ανάκαμψη της χώρας και η δημιουργία ενός «νέου τύπου Τούρκου», μέσω ριζικών αλλαγών στα προγράμματα σπουδών και της καλλιέργειας εθνικιστικού και συντηρητικού-θρησκευτικού προσανατολισμού. Στα προγράμματα αυτά εντάσσονται θεματικές όπως η «Γαλάζια Πατρίδα» και το «ψευδοκράτος», καθώς και η ιστορική αφήγηση της Άγκυρας, με έμφαση στο «μεγαλείο» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Στο σχέδιο του λεγόμενου «Αιώνα της Τουρκίας» εντάσσονται τα σχέδια «Όραμα 2053» και «Όραμα 2071».
Το «Όραμα 2053» εντάσσεται στο σχέδιο του «Αιώνα της Τουρκίας» και αποτελεί το μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης, οικονομικού μετασχηματισμού και γεωπολιτικής ενίσχυσης της χώρας. Το έτος 2053 έχει επιλεγεί λόγω του υψηλού ιστορικού συμβολισμού του, αφού σηματοδοτεί τη συμπλήρωση 600 ετών από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) από τους Οθωμανούς.
Το σχέδιο έχει υψηλούς στόχους στους τομείς της τεχνολογίας και του βιομηχανικού εκσυγχρονισμού της χώρας. Προβλέπει την ανάπτυξη της βιομηχανίας σε τέτοιο βαθμό ώστε η Τουρκία να κατατάσσεται στις πέντε κορυφαίες χώρες παγκοσμίως στις εξαγωγές αμυντικού υλικού και διαστημικής τεχνολογίας, καθώς και την είσοδο της χώρας στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως στον χρηματοπιστωτικό και τραπεζικό τομέα. Ο Ερντογάν θέτει ως στόχο την εδραίωση της Τουρκίας ως αυτόνομης περιφερειακής και παγκόσμιας δύναμης, με υπολογίσιμη στρατιωτική αλλά και ήπια ισχύ, που θα της επιτρέπει να έχει καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις.
Τέλος, έχουμε το «Όραμα 2071», που αποτελεί το τελευταίο στάδιο του τριπλού χρονοδιαγράμματος των ιστορικών οροσήμων (2023, 2053 και 2071), με το 2071 να έχει επιλεγεί λόγω της συμπλήρωσης 1.000 χρόνων από τη Μάχη του Μαντζικέρτ (1071).
Το «όραμα» αυτό ανατρέπει την κεμαλική ιδεολογία, με βάση την οποία η ιστορία της Τουρκίας ξεκινούσε το 1923, με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, και επιχειρεί να συνδέσει τη σύγχρονη τουρκική πολιτική με τη σελτζουκική και οθωμανική ιστορία, προβάλλοντας την εικόνα μιας ισχυρής, αυτόνομης δύναμης με παγκόσμια εμβέλεια.
Με το «Όραμα 2071» τίθεται ως στόχος να αναχθεί η Τουρκία σε κεντρικό γεωστρατηγικό παίκτη και περιφερειακή ή παγκόσμια δύναμη, με έμφαση στη σύνδεση με τον «τουρκικό κόσμο». Παράλληλα, σε αναλύσεις που περιγράφουν το μακροπρόθεσμο πλαίσιο ανάπτυξης αναφέρεται η επιδίωξη για μακροχρόνια οικονομική ισχύ, προηγμένες τεχνολογίες (όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η καθαρή ενέργεια) και ενεργή παγκόσμια διπλωματία.
Αυτός είναι ο μακρόπνοος και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός της Τουρκίας, στοιχείο του οποίου είναι και το δόγμα της «Γαλάζιας Παράνοιας», που αναμένεται να εισαχθεί για συζήτηση στις αρμόδιες επιτροπές της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
Το άρθρο έχει ως στόχο να ενημερωθούν οι αναγνώστες μας για τους σχεδιασμούς της Τουρκίας και να εντάξουν σε αυτούς το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Παράνοιας», για να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα τις επιδιώξεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Όλα όσα αναπτύξαμε παραπάνω είναι το δάσος. Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου είναι το δένδρο.
Για να βλέπουμε το δένδρο, αλλά να βλέπουμε και το δάσος.

















