Η Ελλάδα, παρά τις προειδοποιήσεις μας με άρθρα και δημόσιες παρεμβάσεις, που ξεκίνησαν από τις αρχές του 2019, επέτρεψε στην κυβέρνηση μιας διαλυμένης χώρας, χωρίς πολεμικό ναυτικό και αεροπορία, να τολμήσει να υπογράψει, στις 27 Νοεμβρίου 2019, το κατάπτυστο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τότε προτείναμε να οριοθετήσει πρώτη η Ελλάδα με την Κύπρο την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα και να αφήσουμε την Τουρκία να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις.
Κάναμε το ακριβώς αντίθετο και τώρα εμείς είμαστε που τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις.
Τότε μάλιστα απελάσαμε τον πρέσβη της Λιβύης, Μοχάμεντ αλ-Μενφί, ο οποίος, παρεμπιπτόντως, είναι και φιλέλληνας και σήμερα είναι πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, αντί να απελάσουμε τον πρέσβη της Τουρκίας, αφού η Τουρκία ήταν ο ιθύνων νους και όχι η Λιβύη. Δηλαδή, χτυπήσαμε το… σαμάρι και όχι τον γάιδαρο (και τι γάιδαρο), όπως λέει ο λαός μας.
Και αυτό που εισπράττει η διεθνής κοινότητα είναι ότι, αντί η Ελλάδα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, όπως σαφώς το ορίζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, στην ουσία «προσαρμόστηκε» στις απειλές της Τουρκίας και δεν το έπραξε. Ενώ, από την άλλη πλευρά, η Τουρκία οριοθέτησε εξοφθάλμως παράνομα την υφαλοκρηπίδα της με τη Λιβύη, χωρίς η Ελλάδα να μπορέσει να το αποτρέψει.
Τώρα έρχεται μια άλλη καταστροφή για την Ελλάδα, πολύ μεγαλύτερη από το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο όμως η Τουρκία το επιβάλλει είτε με την απειλή των όπλων στο πεδίο, όπως έκανε στις 22 Ιουλίου 2024, είτε με ρηματική διακοίνωση, την οποία απαιτεί να της αποσταλεί για τις έρευνες του πλοίου που θα ποντίσει το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και την οποία θα βαφτίσουμε «ενημέρωση». Πάντως, και στις δύο περιπτώσεις το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι η Τουρκία επιτυγχάνει τον στόχο της επί του πεδίου.
Η άλλη καταστροφή έχει όνομα: πρόκειται για το «Νόμο περί Ναυτικής Δικαιοδοσίας», όπως αναμένεται να ονομάσει η Τουρκία το νομοσχέδιο που θα φέρει μετά την ψήφιση του εθνικού προϋπολογισμού, πιθανόν εντός Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου, με στόχο την ψήφισή του έως το τέλος του έτους. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία δεν θα ονομάσει τη νομοθετική πρωτοβουλία «Νόμο της Γαλάζιας Παράνοιας», για να μην προκαλέσει την ελληνική κοινή γνώμη, επιλογή που πιθανόν να έγινε κατόπιν συνεννόησης με «κύκλους της Αθήνας». Γι’ αυτό ο Χακάν Φιντάν, από τις Βρυξέλλες, μας ενημέρωσε ότι δεν υπάρχει νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Γιατί θα έχει άλλο όνομα.
Γι’ αυτό ο υποναύαρχος ε.α. Γιανκί Μπαγτζίογλου, ο οποίος είναι σκιώδης υπουργός Άμυνας και αντιπρόεδρος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP), μιλώντας στην εφημερίδα Aydınlık, είπε ότι «η έννοια της Γαλάζιας Πατρίδας, η οποία σχεδόν αποφεύγεται να συζητηθεί στις μέρες μας, πρέπει να προστατευθεί με νόμο, διπλωματία και κρατικές πολιτικές».
Σύμφωνα με πληροφορίες που αναφέρει ότι έλαβε η εν λόγω εφημερίδα, στόχος είναι να παρουσιαστεί στη Βουλή έως το τέλος του έτους η «Πρόταση Νόμου περί Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας», γνωστή ως «Νόμος περί Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία θα θεσπίσει νομικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στις θάλασσες.
Έχει γίνει γνωστό ότι το προσχέδιο, που διαμορφώθηκε από την κοινή εργασία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του Υπουργείου Εξωτερικών, των συμβουλίων προεδρικής πολιτικής και ακαδημαϊκών κύκλων, είναι τεχνικά έτοιμο. Υποστηρίζεται ότι ο Νόμος για τη Γαλάζια Παράνοια θα τεθεί στην ημερήσια διάταξη μετά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό του 2027.
Πηγές από το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), δηλώνοντας ότι σχεδιάζουν να φέρουν την πρόταση στο Κοινοβούλιο έως το τέλος του έτους, ανέφεραν: «Οι τεχνικές προετοιμασίες έχουν ολοκληρωθεί. Είναι στις ημερήσιες διατάξεις μας μετά τον προϋπολογισμό. Μπορεί να συνταχθεί γύρω στον Νοέμβριο. Μπορεί να έρθει στο Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο».
Με αυτόν το νόμο, οι παράλογες και παράνομες διεκδικήσεις που παρουσιάζονται ως «νόμιμα δικαιώματα της Τουρκίας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο» θα τεθούν σε ισχυρή και συστηματική βάση εντός του εσωτερικού της δικαίου. Αυτά τα «δικαιώματα και τα συμφέροντα στις θάλασσες» θα πλαισιωθούν για πρώτη φορά με μια ολοκληρωμένη εσωτερική νομική ρύθμιση.
Ο βασικός κανονισμός της Τουρκίας σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας περιοριζόταν στο Νόμο περί Χωρικών Υδάτων του 1982. Τώρα, σύμφωνα και πάλι με πληροφορίες που επικαλείται η τουρκική εφημερίδα, το προσχέδιο ορίζει εκτενώς τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων κυρίως των τουρκικών εσωτερικών υδάτων, των τουρκικών χωρικών υδάτων, της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, της τουρκικής συνορεύουσας ζώνης, της τουρκικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και άλλων θαλάσσιων περιοχών.
Το προσχέδιο αναφέρεται επίσης ρητά στη Σύμβαση του Μοντρέ για τα Στενά. Επιβεβαιώνει τα υφιστάμενα δικαιώματα στον Βόσπορο, τα Δαρδανέλια και τη Θάλασσα του Μαρμαρά, τα οποία έχουν ήδη καθεστώς βάσει της Σύμβασης του Μοντρέ.
Στο προσχέδιο αντικατοπτρίζονται το «όραμα» και η αποφασιστικότητα της Τουρκίας για την ενίσχυση του status quo που η ίδια επιθυμεί να εγκαθιδρύσει στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.
Επίσης, στο προσχέδιο η Τουρκία λαμβάνει ρητή εξουσία στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της για τους υδρογονάνθρακες, τα ορυκτά, τους βιολογικούς πόρους, τα θαλάσσια ρεύματα, τις παλίρροιες και τις υπεράκτιες ενεργειακές δραστηριότητες που βασίζονται στην αιολική και ηλιακή ενέργεια.
Ο απόστρατος υποναύαρχος ανέφερε ότι «η Τουρκία έχει ετοιμάσει τον δικό της χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και τον έχει υποβάλει στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO. Ωστόσο, αυτό το βήμα πρέπει να υποστηρίζεται από μια ολοκληρωμένη νομική ρύθμιση».
Σύμφωνα με την εφημερίδα, πιο ευαίσθητο είναι το ζήτημα των νησίδων και των βραχονησίδων που η τουρκική πλευρά εντάσσει στη συζήτηση περί «γκρίζων ζωνών». Η πρόθεση να συμπεριληφθούν σχετικοί νομικοί ορισμοί στο νέο πλαίσιο επαναφέρει μία από τις βασικές εστίες έντασης στο Αιγαίο, καθώς η Ελλάδα απορρίπτει τις τουρκικές αμφισβητήσεις της κυριαρχίας της επί ελληνικών νησιών και νησίδων.
Όπως γίνεται αντιληπτό, ο εν λόγω νόμος, όποια ονομασία και αν λάβει, θα αποτελέσει τη σημαντικότερη εξέλιξη στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από την ίδρυση της Τουρκίας το 1923 και εντεύθεν.
Η Ελλάδα πρέπει να χρησιμοποιήσει τώρα το μοναδικό «όπλο» που διαθέτει για να αποτρέψει όχι μόνο την ψήφισή του, αλλά και την ίδια τη συζήτησή του στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η οποία θα αφαιρέσει μεγάλες θαλάσσιες περιοχές από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, αφού αυτές θα αποτελούν πλέον μέρος της εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας.
Το αν θα το κάνει η κυβέρνηση είναι δική της απόφαση. Εμείς λέμε ότι η επέκταση είναι το μόνο «όπλο» που μπορεί να προστατεύσει την Ελλάδα από έναν επώδυνο ακρωτηριασμό ανατολικά του 25ου και του 28ου μεσημβρινού.
