Τι είναι στην πραγματικότητα η πλασμαφαίρεση, σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται και πόσο ασφαλής είναι;
Σαφείς απαντήσεις δίνει η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης, με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες γύρω από τη συγκεκριμένη θεραπευτική μέθοδο.
Η Κλινική, στην ειδική Μονάδα της οποίας πραγματοποιείται θεραπευτική πλασμαφαίρεση εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια, υπογραμμίζει ότι δεν πρόκειται για μια απλή ή αυθημερόν ιατρική πράξη, αλλά για εξειδικευμένη θεραπεία που εφαρμόζεται σε σοβαρές παθήσεις και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής πλασμαφαίρεσης, το αίμα του ασθενούς περνά από ένα εξωσωματικό κύκλωμα και διαχωρίζεται σε πλάσμα και έμμορφα στοιχεία, δηλαδή ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια.
Το πλάσμα απομακρύνεται προκειμένου να απομακρυνθούν μαζί του παθολογικές ουσίες, όπως αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα και ορισμένες πρωτεΐνες, και αντικαθίσταται συνήθως με φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα ή διάλυμα αλβουμίνης. Τα υπόλοιπα στοιχεία του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή.
Η μέθοδος χρησιμοποιείται σε σοβαρές νεφρικές, αιματολογικές, νευρολογικές και ανοσολογικές παθήσεις, καθώς και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μεταμοσχεύσεων.
Η Α’ Νεφρολογική Κλινική είναι κατηγορηματική:
• Δεν γίνεται για κοσμητικούς λόγους ή για λόγους «ευεξίας».
• Δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία αντίστοιχη με αιμοληψία.
• Δεν πραγματοποιείται σε εξωτερικά ιατρεία ή Κέντρα Υγείας.
• Δεν είναι κατά κανόνα θεραπεία στην οποία ο ασθενής προσέρχεται και αποχωρεί αυθημερόν.
• Δεν είναι μέθοδος χωρίς κινδύνους και πιθανές επιπλοκές.
Πού και από ποιους πρέπει να γίνεται
Σύμφωνα με την Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ, στην Ελλάδα η θεραπευτική πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται σε οργανωμένα τριτοβάθμια νοσοκομεία, τα οποία διαθέτουν τον απαιτούμενο εξοπλισμό και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.
Συνήθως διενεργείται σε Μονάδες Τεχνητού Νεφρού και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε εξειδικευμένες Αιματολογικές Μονάδες ή Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Η Κλινική επισημαίνει ακόμη ότι δεν πρόκειται για πράξη που μπορεί να πραγματοποιείται με ευθύνη οποιουδήποτε γιατρού ή νοσηλευτή. Η απόφαση λαμβάνεται από εξειδικευμένους γιατρούς, ενώ η συνταγογράφηση, η προετοιμασία και η επίβλεψη της θεραπείας γίνονται από ειδικούς νεφρολόγους τριτοβάθμιων νοσοκομείων.
Απαιτείται επίσης κατάλληλη αγγειακή προσπέλαση, κατά κανόνα μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα, ο οποίος τοποθετείται από εξειδικευμένους γιατρούς.
Η θεραπεία, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν ολοκληρώνεται σε μία μόνο συνεδρία, αλλά μπορεί να επαναλαμβάνεται για ημέρες ή εβδομάδες, ανάλογα με τη νόσο και την κατάσταση του ασθενούς.
Ποιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Α’ Νεφρολογική Κλινική και στους κινδύνους της διαδικασίας.
Κατά τη διάρκειά της ή μετά την ολοκλήρωσή της μπορούν να παρουσιαστούν:
• Υπόταση.
• Διαταραχές των ηλεκτρολυτών, κυρίως υπασβεστιαιμία.
• Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας.
• Αλλεργικές ή ακόμη και αναφυλακτικές αντιδράσεις.
• Διαταραχές των παραγόντων πήξης.
• Αιμορραγική διάθεση και αιμορραγία.
Ακριβώς γι’ αυτό, όπως τονίζει η Κλινική, η θεραπεία απαιτεί συνεχή και στενή παρακολούθηση του ασθενούς σε ειδικά οργανωμένη μονάδα.
«Ιδιαίτερη προσοχή» στις διαφημίσεις
Συνοψίζοντας, η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ χαρακτηρίζει την πλασμαφαίρεση εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση που πρέπει να πραγματοποιείται μόνο όταν υπάρχει σαφής και τεκμηριωμένη ιατρική ένδειξη, βάσει εξατομικευμένου θεραπευτικού πρωτοκόλλου.
Καλεί παράλληλα το κοινό και τους ασθενείς να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί απέναντι σε διαφημίσεις ή επαγγελματίες που εμφανίζονται να προσφέρουν πλασμαφαίρεση εκτός των αυστηρά καθορισμένων συνθηκών.
