Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της απουσίας σωματικής άσκησης αποτελεί τη σημαντικότερη ευκαιρία για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγείας τις επόμενες δεκαετίες. Νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του διεθνούς ιατρικού περιοδικού The Lancet εξέτασε 17 μείζονες απειλές για την ανθρωπότητα έως το τέλος του 21ου αιώνα –μεταξύ των οποίων η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά– καταλήγοντας σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Νίκος Κομούτος, σε 154 από τις 204 χώρες που μελετήθηκαν, η καταπολέμηση του υπερβολικού βάρους και της καθιστικής ζωής μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη στους πληθυσμούς από την αντιμετώπιση οποιασδήποτε άλλης από τις υπόλοιπες 16 απειλές ξεχωριστά.
Το 60% των ενηλίκων υπέρβαροι έως το 2050
Οι εκτιμήσεις των ερευνητών είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Εάν διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις, μέχρι το 2050:
- Περίπου το 60% των ενηλίκων παγκοσμίως θα είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.
- Σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους θα αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα.
Παράλληλα, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ακόμη και η ευρεία χρήση των νέων φαρμακευτικών θεραπειών κατά της παχυσαρκίας δεν αρκεί από μόνη της για να επιφέρει ουσιαστική αλλαγή σε επίπεδο συνολικού πληθυσμού.
Ανησυχητικά τα στοιχεία για τα παιδιά στην Ελλάδα
Η χώρα μας καταγράφει ιδιαίτερα αρνητικές επιδόσεις, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, τόσο στα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας όσο και στους δείκτες παχυσαρκίας.
Μελέτη του 2025 σε 3.357 Έλληνες μαθητές (11-15 ετών, με δεδομένα 2017-2018) έδειξε ότι το 83,9% δεν συμπλήρωνε 60 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης καθημερινά, ενώ το 90,2% ξεπερνούσε τις δύο ώρες ημερήσιας χρήσης οθόνης.
Σύμφωνα με έρευνα HBSC του ΠΟΥ (2021-2022), η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες όπου μόλις 1 στα 10 κορίτσια (ή λιγότερο) γυμνάζεται τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα (έναντι διεθνούς μέσου όρου 15% για τα κορίτσια και 25% για τα αγόρια).
Τα νεότερα στοιχεία της έκθεσης COSI του ΠΟΥ (2025) κατατάσσουν την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.
Στην ηλικία των 7 ετών, το 18% των παιδιών είναι παχύσαρκα, ενώ συνολικά το 37% είναι υπέρβαρα.
Η κίνηση στην παιδική ηλικία θεμέλιο για την υπόλοιπη ζωή
Η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από τα πρώτα χρόνια της ζωής σφραγίζει την εξέλιξη της υγείας του ατόμου, σημειώνει ο Νίκος Κομούτος.
Ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η σωματική δραστηριότητα στις ηλικίες 3 και 6 ετών προβλέπει τα επίπεδα άσκησης στη νεότητα και την πρώτη ενηλικίωση.
Παράλληλα, τα χρόνια της εφηβείας είναι καθοριστικά για τη δημιουργία της οστικής μάζας, του μυϊκού ιστού και της καρδιακής αντοχής. Η καλή αερόβια ικανότητα και η μυϊκή δύναμη στα παιδιά συνδέονται άμεσα με μειωμένο κίνδυνο εμφανίσεως καρδιομεταβολικών νοσημάτων και παχυσαρκίας αργότερα στη ζωή.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, κρίνεται αναγκαία η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για καθημερινή άσκηση εντός του σχολικού ωραρίου, η εξασφάλιση πρόσβασης στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία με τρόπο που να προσφέρει ευχαρίστηση στα παιδιά, καθώς και ο δραστικός περιορισμός του χρόνου που αφιερώνεται στις οθόνες.
