Η 13η Οκτωβρίου είναι διεθνώς αφιερωμένη στις γυναίκες που ζουν με μεταστατικό καρκίνο του μαστού, στο πλαίσιο του Pink October. Πρόκειται για μια ημέρα που φέρνει στο προσκήνιο τις ιδιαίτερες ανάγκες των ασθενών, αναδεικνύοντας παράλληλα τη θεαματική πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στην ογκολογία. Όπως επισημαίνουν η δρ Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και ο καθηγητής Θάνος Δημόπουλος (Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), η πρόγνωση της νόσου έχει μεταβληθεί ριζικά.
Η βαθύτερη κατανόηση της βιολογίας του όγκου και η ανάπτυξη στοχευμένων φαρμάκων επιτρέπουν πλέον τον μακροχρόνιο έλεγχο της νόσου, διατηρώντας παράλληλα μια καλή ποιότητα ζωής για τις ασθενείς.
Εξατομικευμένη θεραπεία βάσει μοριακού προφίλ
Σήμερα, η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής οδού δεν εξαρτάται μόνο από την έκταση της εξάπλωσης, αλλά κυρίως από τα βιολογικά και μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου. Βιοδείκτες όπως οι ορμονικοί υποδοχείς, η έκφραση των HER2 και PD-L1, καθώς και μεταβολές στα γονίδια ESR1, PIK3CA και BRCA1/2, καθορίζουν τη θεραπευτική στρατηγική. Επιπροσθέτως η μοριακή ανάλυση του όγκου και η εξέταση του κυκλοφορούντος καρκινικού DNA στο αίμα παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τις επόμενες θεραπευτικές κινήσεις.
Στον ορμονοευαίσθητο, HER2-αρνητικό καρκίνο του μαστού, ο συνδυασμός αναστολέων CDK4/6 με ενδοκρινική θεραπεία έχει αλλάξει τη φυσική πορεία της νόσου.
Νεότερες στοχευμένες θεραπείες προσφέρουν λύσεις ακόμη και όταν εμφανίζεται αντοχή στις αρχικές αγωγές.
Η επανάσταση των συζευγμένων αντισωμάτων-φαρμάκων (ADCs)
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αποτελούν τα συζευγμένα αντισώματα – φάρμακα (Antibody-Drug Conjugates – ADCs).
Αυτή η νέα γενιά θεραπειών συνδυάζει την εκλεκτική στόχευση των καρκινικών κυττάρων με τη μεταφορά ενός ισχυρού κυτταροτοξικού παράγοντα directly στον όγκο.
Τα ADCs έχουν ήδη μεταμορφώσει τη θεραπευτική προσέγγιση στη HER2-θετική και HER2-low νόσο, καθώς και στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού. Στη HER2-θετική νόσο, οι νεότερες anti-HER2 θεραπείες προσφέρουν σημαντική παράταση επιβίωσης, ακόμα και σε περιπτώσεις με εγκεφαλικές μεταστάσεις, ενώ στον τριπλά αρνητικό καρκίνο η ανοσοθεραπεία και τα ADCs δημιουργούν πρωτόγνωρες δυνατότητες.
Κομβικός ο ρόλος της έρευνας
Καθώς ο καρκίνος μπορεί να μεταβάλλεται και να αναπτύσσει μηχανισμούς αντίστασης, η επαναξιολόγηση της βιολογίας του μέσω νέας βιοψίας ή μοριακού ελέγχου κρίνεται απαραίτητη.
Καθοριστική συμβολή σε όλες τις εξελίξεις έχει η κλινική έρευνα. Όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί του ΕΚΠΑ, η συμμετοχή σε διεθνείς κλινικές μελέτες δεν αποτελεί λύση ανάγκης, αλλά μια επιπλέον θεραπευτική επιλογή που συνδέει τις σημερινές αγωγές με τις θεραπείες του μέλλοντος.
Ο αντικειμενικός στόχος στη μεταστατική νόσο παραμένει ο μακροχρόνιος έλεγχος, η παράταση της επιβίωσης και η διατήρηση της ποιότητας ζωής, προσφέροντας στις γυναίκες περισσότερο χρόνο με προοπτική.
