Πέρα από τις συναντήσεις, τις δράσεις και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις, το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων αποτέλεσε και ένα βήμα έκφρασης για τη νέα γενιά του ποντιακού ελληνισμού. Από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου, στην Παναγία Σουμελά του Βερμίου, νέοι και νέες από ποντιακά σωματεία της Ελλάδας και της διασποράς συναντήθηκαν, συζήτησαν και κατέθεσαν τις θέσεις τους για ζητήματα που αφορούν τόσο την ιστορική μνήμη όσο και το μέλλον της ποντιακής ταυτότητας.
Το αποτύπωμα αυτής της συνάντησης βρίσκεται στο ψήφισμα που υιοθετήθηκε ομόφωνα και περιλαμβάνει συγκεκριμένες θέσεις και διεκδικήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, με τη νέα γενιά να ζητά την εντατικοποίηση των προσπαθειών για τη διεθνοποίηση του ζητήματος και την αξιοποίηση των διπλωματικών και επιστημονικών δυνατοτήτων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη γυναίκα και στον διαχρονικό της ρόλο στη διατήρηση της γλώσσας, της παράδοσης και της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Παράλληλα, το ψήφισμα θέτει ως ζητούμενο την ισότιμη συμμετοχή της σε κάθε τομέα της κοινωνικής, επαγγελματικής, επιστημονικής, πολιτιστικής και δημόσιας ζωής.
Η νέα εποχή της τεχνολογίας δεν απουσιάζει από τις θέσεις της ποντιακής νεολαίας. Τα ψηφιακά μέσα και η τεχνητή νοημοσύνη αναγνωρίζονται ως εργαλεία που μπορούν να συμβάλουν στη διάσωση, την τεκμηρίωση και την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς, με την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται με επιστημονική συνέπεια και σεβασμό στην ιστορική αλήθεια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην εκπαίδευση. Οι νέοι και οι νέες ζητούν από το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων να ενταχθεί η ιστορία του Εύξεινου Πόντου στη σχολική εκπαίδευση, με ειδικές αναφορές στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας και στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.
Το ψήφισμα του 28ου Συναπαντήματος αποτυπώνει έτσι μια νεολαία που δεν περιορίζεται στη διατήρηση της μνήμης, αλλά επιδιώκει να έχει ενεργό λόγο και ρόλο στο παρόν και το μέλλον. Με σημείο αναφοράς την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά, η νέα γενιά του ποντιακού ελληνισμού καταθέτει τις δικές της προτάσεις και διεκδικήσεις, επιδιώκοντας η φωνή της να ακουστεί πέρα από τα όρια των ποντιακών σωματείων.
Το ψήφισμα
«Εμείς, οι νέες και οι νέοι εκπρόσωποι ποντιακών σωματείων από κάθε γωνιά της Ελλάδας και της διασποράς, ανταμώσαμε για 28η συνεχόμενη χρονιά στον ιερό αυτό τόπο, στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική μας προσήλωση στην ιστορική μνήμη, την πολιτιστική μας κληρονομιά και την ενεργή συμμετοχή στα ζητήματα που διαμορφώνουν το παρόν και το μέλλον του ποντιακού ελληνισμού.
Το 28ο Συναπάντημα που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου 2026, αποτέλεσε για ακόμη μία χρονιά έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, μέσα από εισηγήσεις, βιωματικά εργαστήρια, πολιτιστικές δράσεις και δημιουργικές συναντήσεις. Με σεβασμό στην ιστορία και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, συζητήσαμε ζητήματα που αφορούν τη συλλογική μας ταυτότητα, τον ρόλο της νέας γενιάς και τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.
Ομόφωνα καταλήξαμε στα εξής:
Διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου
Η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί αδιαπραγμάτευτο στόχο και ιστορική υποχρέωση απέναντι στη μνήμη των 353.000 θυμάτων, αλλά και απέναντι στις παγκόσμιες αρχές της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αναγνώριση μιας γενοκτονίας δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αποτελεί προϋπόθεση για την αποτροπή αντίστοιχων εγκλημάτων στο μέλλον.
Ως νέα γενιά συνεχίζουμε να διεκδικούμε τη διεθνοποίηση του ζητήματος, ζητώντας τη διαρκή ένταξή του στις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, την αξιοποίηση όλων των διπλωματικών και ακαδημαϊκών εργαλείων και την ενίσχυση της συνεργασίας με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τις οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ιστορική αλήθεια δεν υπόκειται σε διαπραγμάτευση ούτε στη λήθη.
Ο διαχρονικός και πολυδιάστατος ρόλος της γυναίκας
Η γυναίκα υπήρξε διαχρονικά θεματοφύλακας της οικογένειας, της γλώσσας, της παράδοσης και της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Μέσα από τις πιο δύσκολες ιστορικές περιόδους διατήρησε ζωντανή την πολιτιστική μας ταυτότητα, μεταφέροντας στις επόμενες γενιές τις αξίες, τα ήθη και τις παραδόσεις του τόπου μας.
Σήμερα, αναγνωρίζουμε και αναδεικνύουμε τον πολυδιάστατο ρόλο της γυναίκας σε κάθε έκφανση της κοινωνικής, επιστημονικής, επαγγελματικής, πολιτιστικής και δημόσιας ζωής. Υποστηρίζουμε την ισότιμη συμμετοχή της σε όλους τους χώρους λήψης αποφάσεων, τόσο στα ποντιακά σωματεία όσο και στην ευρύτερη κοινωνία, θεωρώντας ότι η πρόοδος, η δημιουργία και η διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς προϋποθέτουν τη συμμετοχή όλων, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.
Ψηφιακά μέσα και τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Οι νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέες δυνατότητες για τη διατήρηση, την τεκμηρίωση και τη διάδοση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ψηφιοποίηση αρχείων, η καταγραφή προφορικών μαρτυριών, η ανάδειξη της ποντιακής διαλέκτου, η αξιοποίηση διαδραστικών εκπαιδευτικών εφαρμογών και η δημιουργία σύγχρονου ψηφιακού περιεχομένου μπορούν να φέρουν την παράδοσή μας πιο κοντά στις νέες γενιές και στη διεθνή κοινότητα.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη βιωματική μετάδοση της παράδοσης, μπορεί όμως να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διαφύλαξη και την προβολή της, όταν χρησιμοποιείται με επιστημονική τεκμηρίωση, σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και προσήλωση στην αυθεντικότητα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Τιμούμε το παρελθόν, υπηρετούμε το παρόν και οικοδομούμε με ευθύνη το μέλλον.
Η ιστορία του Εύξεινου Πόντου στην εκπαίδευση
Η τρισχιλιόχρονη ιστορία του Εύξεινου Πόντου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής διαδρομής του ελληνισμού και της εθνικής μας συλλογικής μνήμης. Η ουσιαστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη διδασκαλία της στις νεότερες γενιές συμβάλλει στην κατανόηση της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, στην καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ως νέοι και νέες, ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων την ένταξη της ιστορίας του Εύξεινου Πόντου στη σχολική εκπαίδευση. Ειδικότερα, ζητούμε την ένταξη της ιστορίας της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας στα κεφάλαια της βυζαντινής ιστορίας της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και τη διδασκαλία της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, μαζί με το ιστορικό πλαίσιο και τα γεγονότα που συνδέονται με αυτήν, στα κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η ιστορική γνώση αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής παιδείας και εγγύηση για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και την αποτροπή της λήθης.
Ευχαριστούμε την Παντάνασσα του Πόντου την Κυρία Θεοτόκο τη Σουμελιώτισσα γιατί μας υποδέχθηκε και μας αξίωσε να φέρουμε να φέρουμε εις πέρας για εικοστή όγδοη χρονιά με επιτυχία τον θεσμό του Συναπαντήματος Νεολαίας στα υψώματα του φιλόξενου Βερμίου».
