Η επιδημία του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό δεν έχει απλώς ξεφύγει από τις αρχικές προβλέψεις. Εξαπλώνεται ταχύτερα από κάθε προηγούμενη έξαρση της νόσου, αφήνοντας πίσω της εκατοντάδες νεκρούς και αλυσίδες μετάδοσης που οι υγειονομικές Αρχές αδυνατούν ακόμη να εντοπίσουν.
Μέσα σε μόλις δύο μήνες, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τις 2.000, ενώ 796 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι πρόκειται ήδη για την τρίτη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί παγκοσμίως – και για εκείνη που αναπτύσσεται με τον ταχύτερο ρυθμό. «Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών εξαπλώνεται ταχύτερα σε σύγκριση με τις προηγούμενες επιδημίες», δήλωσε από τη Γενεύη ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.
The Ebola outbreak in the Democratic Republic of the Congo is escalating, putting countless lives at risk. Urgent action is needed now more than ever.
Every moment counts: timely resources will empower frontline teams and ensure affected communities receive the care and… pic.twitter.com/wGztcReGRD
— Africa CDC (@AfricaCDC) July 12, 2026
Η επιδημία κηρύχθηκε επισήμως στις 17 Μαΐου 2026 και αποτελεί τη 17η έξαρση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό από τότε που ο ιός αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά, το 1976. Προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo και έχει ως βασική εστία την επαρχία Ιτούρι, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.
Η ταχύτητα εξάπλωσης αποτυπώνεται στη σύγκριση με τη φονικότερη επιδημία που έχει γνωρίσει το Κονγκό, την περίοδο 2018-2020.
Τότε χρειάστηκαν περισσότεροι από δέκα μήνες για να ξεπεραστεί το όριο των 2.000 επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Η σημερινή επιδημία έφτασε στο ίδιο σημείο μέσα σε περίπου δύο μήνες.
Η έξαρση του 2018-2020 είχε προκαλέσει σχεδόν 2.300 θανάτους, σε περίπου 3.500 καταγεγραμμένα περιστατικά.
Οι αόρατες αλυσίδες μετάδοσης
Η μεγαλύτερη ανησυχία του ΠΟΥ επικεντρώνεται στην επαρχία Ιτούρι, όπου καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος των νέων μολύνσεων.
Πάνω από το 80% των νέων κρουσμάτων εντοπίζεται σε ανθρώπους που δεν περιλαμβάνονταν στους καταλόγους γνωστών επαφών ασθενών. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικές αλυσίδες μετάδοσης παραμένουν αόρατες για τις ομάδες επιτήρησης, με τον ιό να κυκλοφορεί στις κοινότητες προτού εντοπιστούν και απομονωθούν οι ασθενείς.
Ουσιαστικά, οι υγειονομικές Αρχές ανακαλύπτουν μεγάλο μέρος των περιστατικών αφού η μετάδοση έχει ήδη συνεχιστεί, γεγονός που δυσκολεύει δραματικά την ιχνηλάτηση και τον περιορισμό της επιδημίας.
Δύο στους τρεις πεθαίνουν χωρίς να φτάσουν σε νοσοκομείο
Ακόμη πιο σκληρή είναι η εικόνα που δίνουν τα στοιχεία για τους θανάτους. Περίπου τα δύο τρίτα καταγράφονται μέσα στις κοινότητες, σε ανθρώπους που δεν πρόλαβαν ή δεν επιχείρησαν ποτέ να φτάσουν σε υγειονομική μονάδα.
Η καθυστερημένη αναζήτηση περίθαλψης, η δυσπιστία απέναντι στις υγειονομικές ομάδες, η ανασφάλεια στην περιοχή και οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών επιτρέπουν στον ιό να εξαπλώνεται ταχύτερα από την απόκριση των Αρχών.
Σε καταυλισμούς εκτοπισμένων έχουν ήδη καταγραφεί θάνατοι ανθρώπων με συμπτώματα συμβατά με τον Έμπολα, χωρίς να είναι πάντα δυνατή η εργαστηριακή επιβεβαίωση, καθώς οικογένειες αρνούνται σε ορισμένες περιπτώσεις τις εξετάσεις ή τις διαδικασίες ασφαλούς ταφής.
Χωρίς εγκεκριμένο εμβόλιο για το συγκεκριμένο στέλεχος
Η αντιμετώπιση της επιδημίας περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι προκαλείται από το σχετικά σπάνιο στέλεχος Bundibugyo.
Σε αντίθεση με το στέλεχος Zaire, για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια και θεραπείες, δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία για τη συγκεκριμένη παραλλαγή του ιού.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχουν ξεκινήσει κλινικές δοκιμές πειραματικών θεραπειών, όμως η επιδημία συνεχίζει να διευρύνεται όσο οι επιστημονικές και υγειονομικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η επιδημία τρέχει, η χρηματοδότηση μένει πίσω
Την ώρα που τα κρούσματα αυξάνονται, ο ΠΟΥ έχει εξασφαλίσει λιγότερο από το μισό της χρηματοδότησης που θεωρεί αναγκαία για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Ο Οργανισμός εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός των ασθενών μπορεί να είναι τουλάχιστον διπλάσιος από τον επίσημο απολογισμό, καθώς πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές και κοινότητες με περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.
Η επιδημία έχει ήδη περάσει και τα σύνορα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, με κρούσματα να έχουν επιβεβαιωθεί στη γειτονική Ουγκάντα. Η χώρα έχει περιορίσει μέχρι στιγμής τη δική της έξαρση, όμως παραμένει σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής όσο η μετάδοση συνεχίζεται στην άλλη πλευρά των συνόρων.
Τα περισσότερα εργαλεία που έκαναν τις προηγούμενες επιδημίες ευκολότερα διαχειρίσιμες είτε δεν είναι ακόμη διαθέσιμα είτε δεν φτάνουν εγκαίρως στους ανθρώπους που τα χρειάζονται. Και όσο οι ασθενείς πεθαίνουν στα σπίτια τους και τα νέα κρούσματα εμφανίζονται έξω από τις γνωστές αλυσίδες μετάδοσης, ο Έμπολα προηγείται σταθερά της προσπάθειας να ανακοπεί.
