Την πλήρη απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου επαναλαμβάνει η Ελλάδα με επιστολή προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι η κύρωσή του από τη λιβυκή Βουλή δεν μπορεί να του προσδώσει νομική ισχύ ούτε να επηρεάσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η επιστολή φέρει ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2026 και υπογράφεται από τη μόνιμη αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβη Αγλαΐα Μπαλτά.
Κυκλοφόρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, με αριθμό A/81/455 και ημερομηνία διανομής την 23η Οκτωβρίου.
Η αναφορά στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα
Στον πυρήνα της ελληνικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η θέση ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, ώστε να έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα.
Η Αθήνα επισημαίνει ότι το μνημόνιο του 2019 παρακάμπτει την παρουσία ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, καθώς και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων. Χαρακτηρίζει, συνεπώς, την οριοθέτηση «κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας», αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Σύμφωνα με την ελληνική επιστολή, η πρόσφατη φερόμενη κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν θεραπεύει τον παράνομο χαρακτήρα του μνημονίου. Η ίδια ένσταση αφορά κάθε πράξη εφαρμογής του, περιλαμβανομένου του νομοσχεδίου κύρωσης, αλλά και κάθε ενέργεια που στηρίζεται στις συντεταγμένες του.
Οι υδρογονάνθρακες και η επιφύλαξη δικαιωμάτων
Η παρέμβαση επεκτείνεται στο μνημόνιο συνεργασίας για τους υδρογονάνθρακες, που υπέγραψαν η Τουρκία και η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Λιβύης στις 3 Οκτωβρίου 2022.
Η Ελλάδα επαναλαμβάνει την αντίθεσή της στη συγκεκριμένη συμφωνία, στον βαθμό που εφαρμόζει την οριοθέτηση του 2019 ή στηρίζεται σε αυτήν. Παράλληλα, τονίζει ότι ενέργειες εφαρμογής της που θίγουν τα κυριαρχικά δικαιώματα ή τη δικαιοδοσία της παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, επιφυλασσόμενη των δικαιωμάτων της.
Τι απαντά στις διεκδικήσεις της Λιβύης
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις λιβυκές αξιώσεις για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο, όπως αποτυπώθηκαν στη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025, μαζί με συντεταγμένες και χάρτη.
Η Αθήνα τις απορρίπτει ως «ατεκμηρίωτες και νομικά αβάσιμες», παραπέμποντας στην ελληνική διακοίνωση της 3ης Σεπτεμβρίου 2025. Υπογραμμίζει ότι η κύρωση του μνημονίου δεν μεταβάλλει ούτε τα δικαιώματα της Ελλάδας ούτε τις θέσεις της απέναντι στις λιβυκές διεκδικήσεις.
Η επιστολή καταλήγει επαναβεβαιώνοντας την προσήλωση της χώρας στην ειρηνική επίλυση των ζητημάτων θαλάσσιας οριοθέτησης, με καλή πίστη και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ως παραδείγματα αυτής της προσέγγισης επικαλείται τις συμφωνίες με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
