Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο Δεκαπενταύγουστος θα περάσει χωρίς Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, στο ιστορικό μοναστήρι του Πόντου. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανακοίνωσε ότι οι τουρκικές Αρχές χορήγησαν άδεια μόνο για την τέλεση αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας στις 23 Αυγούστου, κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου – τα λεγόμενα Εννιάμερα.
Η απόφαση δεν αιφνιδίασε το Φανάρι. Όπως συνέβη και το 2024 και το 2025, δεν επιτράπηκε η τέλεση της Λειτουργίας στις 15 Αυγούστου – ουσιαστικά διακόπτεται μια παράδοση που είχε αποκατασταθεί το 2010, όταν δόθηκε για πρώτη φορά άδεια έπειτα από δεκαετίες σιωπής.
Το επιχείρημα που προβάλλεται τα τελευταία χρόνια από εθνικιστικούς κύκλους στην Τουρκία είναι ότι η 15η Αυγούστου συμπίπτει με την επέτειο της Άλωσης της Τραπεζούντας το 1461 και, συνεπώς, η «νίκη των Οθωμανών προγόνων» δεν θα πρέπει να επισκιάζεται από μια χριστιανική θρησκευτική τελετή.
Η επιλογή των Εννιαμέρων ως συμβιβαστικής λύσης επιτρέπει μεν τη συνέχιση της λατρευτικής παρουσίας στη Σουμελά, αλλά έχει αλλάξει αισθητά την εικόνα του προσκυνήματος. Τόσο το 2024 όσο και το 2025 οι πιστοί ήταν σημαντικά λιγότεροι, ενώ μέχρι την τελευταία στιγμή επικρατούσε αβεβαιότητα για το αν θα δοθεί τελικά άδεια.
Ούτε φέτος μάλιστα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα ταξιδέψει στη Σουμελά, καθώς θα προεξάρχει την ίδια ημέρα, στις 23 Αυγούστου, στη Θεία Λειτουργία που θα τελεστεί στα ερείπια της Μονής Παναγίας Φανερωμένης στην Αρτάκη της Κυζίκου. Στην Παναγία Σουμελά θα τελεστεί αρχιερατική θεία λειτουργία χωρίς την παρουσία του.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά την ολοκλήρωση μιας νέας φάσης των εργασιών αποκατάστασης στο μοναστηριακό συγκρότημα.
Η Μονή της Παναγίας Σουμελά, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του ποντιακού ελληνισμού, προσελκύει κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες. Να σημειωθεί ότι το 2025, για πρώτη φορά στην ιστορία της ξεπέρασε το φράγμα των 500.000 εισιτηρίων σε ένα έτος, φτάνοντας συγκεκριμένα τους 514.596 επισκέπτες – αύξηση 16% σε σχέση με το 2024.
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς το τελευταίο διάστημα επανήλθαν στο προσκήνιο πληροφορίες ότι η Τουρκία επιδιώκει την ένταξη στον μόνιμο Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες στον προσωρινό κατάλογο του οργανισμού και δεν αποκλείεται οι εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη να συνδέονται και με την προσπάθεια διαμόρφωσης ενός πληρέστερου φακέλου υποψηφιότητας.
