Με στίχους από το «’Πάρθεν», τον ιστορικό ποντιακό θρήνο για την άλωση του ελληνισμού γενικότερα και αναφορές στη διαχρονική σημασία της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης συγκεκριμένα, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος τιμά τη συμπλήρωση 573 χρόνων από την πτώση της Βασιλεύουσας, στις 29 Μαΐου 1453.
Στο μήνυμά της, η ΠΟΕ υπενθυμίζει ότι η Άλωση της Κωνσταντινούπολης υπήρξε ένα γεγονός που «σόκαρε όλη την οικουμένη» και άλλαξε ουσιαστικά τη ροή της Ιστορίας, επηρεάζοντας καθοριστικά τις πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές εξελίξεις στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν.
Η ανακοίνωση ανοίγει με το:
«Ν’ αηλί εμάς και βάι εμάς, ’πάρθεν η Ρωμανία»,
για να καταλήξει στους επίσης εμβληματικούς στίχους:
«Η Ρωμανία αν ’πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο…».
Ο Βησσαρίων και η συμβολή των προσφύγων λογίων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις ιστορικές εξελίξεις που ακολούθησαν την Άλωση και στη συμβολή των βυζαντινών λογίων που κατέφυγαν στη Δύση.
Η ΠΟΕ επισημαίνει ότι ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο εκ Τραπεζούντας καρδινάλιος Βησσαρίων, ο οποίος το 1468 δώρισε στη Βενετία την πολύτιμη βιβλιοθήκη του, αποτελούμενη από σχεδόν 1.000 ελληνικά και λατινικά χειρόγραφα. Η συλλογή αυτή αποτέλεσε τον πυρήνα της περίφημης Μαρκιανής Βιβλιοθήκης, ενός από τα σημαντικότερα πνευματικά ιδρύματα της Ευρώπης.
Όπως τονίζεται στο μήνυμα, ενώ η Ανατολή βυθίστηκε σε μια μακρά περίοδο σκλαβιάς, η Δύση γνώρισε στους επόμενους αιώνες την Αναγέννηση και τον Ανθρωπισμό, εξελίξεις στις οποίες η συμβολή των Ελλήνων λογίων υπήρξε καθοριστική.
«Δεν φαίνεται να έχουμε διδαχθεί από την Ιστορία»
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος συνδέει την επέτειο με τους προβληματισμούς του σήμερα, σημειώνοντας ότι παρά το πέρασμα 573 ετών, «δεν φαίνεται να έχουμε διδαχθεί από την Ιστορία, ούτε να έχουμε παραδειγματισθεί από τη σωρεία λαθών που οδήγησαν νομοτελειακά στην πτώση της Βασιλεύουσας».
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της ελπίδας για ένα καλύτερο μέλλον.
Ως επίλογο στο μήνυμά της, η ΠΟΕ παραθέτει την ιστορική απάντηση του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου προς τον Μωάμεθ Β’ τον Πορθητή, όταν του ζητήθηκε να παραδώσει την Πόλη:
«Το να σου παραδώσω όμως την πόλη ούτε σε εμένα επαφίεται ούτε σε άλλον από τους κατοίκους της· διότι με κοινή απόφαση οι πάντες θα αποθάνουμε αυτοπροαίρετα και δε θα υπολογίσομε τη ζωή μας».
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, τα λόγια αυτά παραμένουν έως σήμερα «υπόδειγμα πατριωτισμού, παράδειγμα αλτρουισμού, εξαίσιο δείγμα ψυχικής και πνευματικής υπέρβασης, αλλά και πολιτικού ρεαλισμού».
Το μήνυμα κλείνει με τους στίχους που εδώ και αιώνες συνοδεύουν τη συλλογική μνήμη του ελληνισμού:
«Η Ρωμανία αν ’πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο…».
