pontosnews.gr
Πέμπτη, 22/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Δ. Μακρίδη, Π. Παπαδόπουλου: «Δεκέμβριο του ’22 φύγαμε· οχτώ μέρες πριν από τα Χριστούγεννα φτάσαμε στην Ελλάδα»

Το χωριό τους σκόρπισε λόγω της εξορίας. Αρκετά χρόνια μετά, ορισμένοι το επισκέφθηκαν για να βρουν την εκκλησία κατεστραμμένη και Τούρκους να μένουν στα σπίτια τους

17/12/2025 - 4:58μμ
Φωτογραφία άγνωστου δημιουργού, που αποδίδεται στον ξεριζωμό του 1922 (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Φωτογραφία άγνωστου δημιουργού, που αποδίδεται στον ξεριζωμό του 1922 (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ο Δημήτριος Μακρίδης και ο Παύλος Παπαδόπουλος ζούσαν στον οικισμό Γααλάν (Καγιαλάν του Κιρίκ, kaya: βράχος, alan: πλάτωμα, ανοικτός χώρος), ο οποίος βρισκόταν 4 χλμ ανατολικά της Κερασούντας και 41 χλμ βόρεια του Σεdίν Καραχισάρ. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Κολωνείας. Ο ελληνικός πληθυσμός του ανερχόταν στους 450 κατοίκους, που προέρχονταν κυρίως από την περιοχή της Αργυρούπολης και μιλούσαν ποντιακά.

Συντηρούσαν δύο εκκλησίες, η μεγαλύτερη αφιερωμένη στην Παναγία και μια μικρότερη, αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία, καθώς και πεντατάξιο δημοτικό σχολείο.

Η οικονομία του οικισμού βασιζόταν στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η παραγωγή ωστόσο δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού και πολλοί κάτοικοι έπαιρναν τον δρόμο της ξενιτιάς για τη γειτονική Ρωσία.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Στα 1912 είχαμε τους Βαλκανικούς Πολέμους. Νίκησαν οι Έλληνες. Εμείς το χαρήκαμε εκεί· κρυφά όμως, ο ένας με τον άλλον. Δεν μπορούσαμε να εκδηλωθούμε, οι Τούρκοι μάς έβλεπαν με μισό μάτι. Μας μισούσαν. Μας είχαν κι εμάς μαζί τους στον πόλεμο τότε, μαζί τους πολεμούσαμε την Ελλάδα. Εχθροί της Ελλάδας φαινομενικά, την βοηθούσαμε όσο μπορούσαμε. Δεν πολεμούσαμε με όρεξη.

Γι’ αυτό μετά το ’12 μας αφόπλισαν. Φοβήθηκαν μήπως τα γυρίσομε επάνω τους.

Στα 1914, στον Παγκόσμιο πόλεμο, μας έστελναν στα αμελέ ταμπουρού. Η ζωή μας στα τάγματα ήταν μαύρη. Λιγοστό ψωμί, δουλειά πολλή και σκληρή. Λίγοι γλίτωσαν απ’ αυτούς που πήγαν. Πέθαναν τότε ο Γεώργιος Χριστοφορίδης, ο Νικόλαος Αναστασιάδης, ο Γεώργιος Σαββίδης και άλλοι. Ήσαν πολλοί, αλλά δεν τους θυμούμαι.

Στα 1917 έπεσε μεγάλη πείνα. Ο Ερυθρός Σταυρός έφερε και μας μοίρασε δέματα. Πίσω τους περνούσαν οι Τούρκοι και τα μάζευαν. Μας τα έπαιρναν. Είχαμε την πείνα γιατί από τα 1914, την αρχή του Ευρωπαϊκού πολέμου, οι Τούρκοι μάζεψαν τα καλαμπόκια. Τότε, στα 1914-15, οι κάτοικοι της Κερασούντας μάς τα έφερναν ως την Κουλάκκαγια. Από ‘κεί μετά τα έπαιρναν τα χωριά της Κουλάκκαγιας και το Γααλάν μαζί και τα πήγαιναν στη Νικόπολη. Τα κουβαλούσαμε στην πλάτη μας.

Στα 1919 ήρθε ο Τοπάλ Οσμάν από την Κερασούντα πάνω στα χωριά μας. Πήγε στο Ανεάτ και σκότωσε τρία άτομα: Αναστάσιο Κατιρτζιλίδη, Αδάμ Κριτσιλίδη, Αμανάτιο Κριτσιλίδη. Τους κατηγόρησαν για «Ελεύθερο Πόντο» και τους σκότωσαν. Σκότωσαν και από το Γιατμούζ τον Σάββα Μακρίδη. Γύρισε ο Τοπάλ Οσμάν και απ’ όλα τα χωριά μας μάζεψε και πήρε όλα τα έπιπλα, όλο τον ρουχισμό μας.

Στα 1916 έκαμαν εξορία τα χωριά της Κερασούντας και την Τρίπολη με τα χωριά της. Απ’ όσους πήγαν εξορία, ζήτημα αν γύρισαν οι μισοί. Όλοι οι άλλοι πέθαναν από κακουχίες και αρρώστιες.

Στα 1920 πήγαν εξορία και από το Γααλάν κάμποσες οικογένειες. Δεν πήγε όλο το χωριό. Πήγαν: Ιωάννης Μακρίδης, Παπαχρήστος Τελλίδης, Γεώργιος Παπαδόπουλος και ο Χατζησάββας. Αυτόν το σκότωσαν. Μαζί μ’ αυτούς που ήσαν από το Γαγιαλάν έστειλαν και τον Χατζίκα από το Σουλού. Όλοι οι άλλοι από το ’19 ως το ’22 ζούσαμε στα βουνά και στα δάση.

Πρώτα πρώτα η Κερασούντα έμαθε πως θα γίνει ανταλλαγή. Από ‘κει ήρθε και σε μας η είδηση. Δεν το πιστεύαμε. Νομίζαμε πως ήταν κόλπο για να μας ρίξουν στη θάλασσα. Μας έδωσαν διαταγή να ετοιμαστούμε. Πουλήσαμε τα ζώα μας. Τζάμπα τα έφαγαν, όπως και όλη την περιουσία μας. Υποπτευόμασταν και ήμασταν βουβοί από τον φόβο μας. Χαρήκαμε όταν βεβαιωθήκαμε πως ήμασταν πράγματι για την Ελλάδα.

Δεκέμβριο του ’22 φύγαμε· οχτώ μέρες πριν από τα Χριστούγεννα φτάσαμε στην Ελλάδα.

Ως την Κερασούντα κατέβηκε όλο το χωριό μαζί. Από ‘κεί όμως φεύγαμε καθένας όπως μπορούσε. Ήμασταν εκατόν πενήντα οικογένειες, ήρθαμε οι εκατό· οι άλλοι χάθηκαν. Είκοσι οικογένειες βγήκαμε μαζί στο Μεσολόγγι. Μείναμε και οι είκοσι εκεί ως τα ’29. Μετά ήρθαμε στην Κατερίνη. […]

Το χωριό μας σήμερα στον Πόντο. Στο Γααλάν κάθονται σήμερα Τούρκοι από τα γύρω χωριά. Στο δικό μου το σπίτι κάθεται ο Τούρκος Τρικμένογλου Χατζημεμέτ από το τούρκικο χωριό Χαπάν. Μερικά από τα σπίτια μας καταστράφηκαν, κυρίως τα ακατοίκητα. Άλλα σώζονται. Την εκκλησία τη χάλασαν. Το σχολείο διατηρείται. Σχολείο τους το έχουν και οι Τούρκοι που κατοίκησαν στο χωριό. Οι μύλοι μας σώζονται. Δουλεύουν σήμερα για τους Τούρκους. Οι γέφυρες που είχαμε τότε στο ποτάμι σώζονται. Δεν τα μάθαμε από αλληλογραφία. Πήγαν επί τόπου δικοί μας και τα είδαν. Οι Τούρκοι τους δέχτηκαν καλά. Τους φιλοξένησαν…

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμ. Ι’, Μαρτυρίες από τον Δυτικό Παράλιο Πόντο και την Παφλαγονία. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».

Διαβάστε περισσότερες μαρτυρίες στην ενότητα «Γενοκτονία» του pontosnews.gr.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα με παζάρι φρούτων στη Σαμψούντα (φωτ.: picryl.com)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ελευθέριου Παπαδόπουλου: Σκάβαμε λάκκους βαθιούς σαν πηγάδια και μπαίναμε μέσα όταν ακούγαμε ότι έρχονται Τούρκοι

15/01/2026 - 8:01μμ
Ευθύμιος Ζήλων και Γερμανός Καραβαγγέλης (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ευθύμιος Αγριτέλης προς Γερμανό Καραβαγγέλη: «Η Κερασούς πνέει τα λοίσθια υπό της πτέρνας του κακούργου»

13/01/2026 - 5:16μμ
Οικογενειακή φωτογραφία σε προσφυγικό βιβλιάριο, από την έκθεση «ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ», που δημιουργήθηκε με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Συνθήκη της Λοζάνης (φωτ. αρχείου: Έλλη Τσολάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Στυλιανού Γαντζίδη: Κρεμμύδι και ψωμί να τρώμε, καλύτερα να ζούμε στην Ελλάδα, παρά στην Τουρκία

8/01/2026 - 10:52μμ
Χριστιανοί και μουσουλμάνοι κάτοικοι της Αξού, αρχές 20ού αι. (φωτ.: ανώνυμου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Δημήτρη Μισαηλίδη: Τρεις μήνες μείναμε εκεί σε τσαντίρια. Πολύς κόσμος πέθανε. Πολλά μνήματα αφήσαμε εκεί

6/01/2026 - 9:38μμ
Άλλη μία εμβληματική φωτογραφία του Armin Wegner από τη Γενοκτονία των Αρμενίων, η οποία ωστόσο στο πέρασμα του χρόνου ταυτίστηκε με όλα τα τραγικά γεγονότα της περιόδου εκείνης, όλες τις γενοκτονίες που διέπραξαν οι κεμαλικοί
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ανατολής Ερμείδου: Αϊ-Βασιλείου παραμονή εμένα, χήρα με τέσσερα παιδιά, με βγάλανε στο δρόμο

31/12/2025 - 6:32μμ
Πιστοποιητικό της Ένωσης Ποντίων Καλλιθέας με ημερομηνία 29 Αυγούστου 1923, του Πόντιου πρόσφυγα Παναγιώτη Ασατίδη από την Τραπεζούντα (φωτ.: facebook/Trabzondan Esintiler)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Νικόλαου Παπαδόπουλου: Χριστούγεννα στο δρόμο! Αξιοθρήνητος ο κόσμος

25/12/2025 - 9:46μμ
Λεπτομέρεια από το άγαλμα της Ελισάβετ Βάλβη «Η Πόντια μάνα», που κοσμεί την πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη (φωτ.-εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τα Χριστούγεννα της Ναζλούς Κυριακοπούλου, το 1922

25/12/2025 - 9:32πμ
Καλύβες στα βουνά της Κερασούντας (φωτ.: «Η Έξοδος», τόμος Ι, εφημερίδα «Καθημερινή»)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Μαρούλας Φυτοπούλου: Τα βάσανα που υποφέραμε να μην τα θυμάται ο άνθρωπος γιατί μπορεί και να τρελαθεί

24/12/2025 - 8:38μμ
Η αίθουσα όπου συνεδριάζουν οι βουλευτές και οι βουλεύτριες της Κυπριακής Δημοκρατίας (φωτ.: Facebook / Βουλή των Αντιπροσώπων - House of Representatives)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Η Κύπρος αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ασσυρίων – Εκκρεμότητα παραμένει για την Ελλάδα

23/12/2025 - 9:24μμ
Επτά γυναίκες, επτά ιστορίες, μια ματιά στη Γενοκτονία των Ποντίων. Τα πρόσωπα που εικονίζονται είναι στον πυρήνα της αφήγησης της Θεοδώρας Ιωαννίδου (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Λεηλατημένες ζωές και σιωπηλές μνήμες: Η Γενοκτονία των Ποντίων μέσα από τις γυναίκες

21/12/2025 - 10:03πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα πόλο: Αήττητη στα ημιτελικά η Ελλάδα

6 ώρες πριν
Οι υφυπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας Χάρης Θεοχάρης και Mehmet Kemal Bozay (φωτ.: Υπουργείο Εξωτερικών)

Ελλάδα-Τουρκία: Στην Αθήνα έγινε ο 9ος γύρος συνομιλιών για το Κοινό Σχέδιο Δράσης στο πλαίσιο της «Θετικής Ατζέντας»

7 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέλιος Στεφάνου)

EuroCup: Διασύρθηκε από την Τουρκ Τέλεκομ ο Πανιώνιος

7 ώρες πριν
(Φωτ.: Μιχάλης Καραγιάννης/EUROKINISSI)

Η κακοκαιρία συνεχίζει να σαρώνει τη χώρα – Νεκρή γυναίκα στην Άνω Γλυφάδα από τα ορμητικά νερά

7 ώρες πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: «Διπλό» πρόκρισης στη Σλοβακία για τον ΠΑΟΚ

8 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA/GIAN EHRENZELLER)

Ο Τραμπ υπαναχωρεί για τους δασμούς μετά τις αντιδράσεις της Ευρώπης για τη Γροιλανδία

8 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign