Στο προηγούμενο άρθρο μας αναλύσαμε την εθνική στρατηγική της Τουρκίας για τον 21ο αιώνα, η οποία, όπως είπαμε, στηρίζεται σε 3+1 πυλώνες: Πανισλαμισμός, Νεοοωθωμανισμός, Παντουρκισμός-Παντουρανισμός + Ενεργειακή Επάρκεια.
Μάλιστα, κλείνοντας το άρθρο αναφέραμε ότι «ορισμένες πτυχές της εθνικής στρατηγικής του Ερντογάν εξυπηρετούν σχέδια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ και γι’ αυτό απολαμβάνουν μιας ιδιότυπης στήριξης από την Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες».
Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον που δείχνει η Δύση για την περιοχή που εκτείνεται από τις ακτές της Αδριατικής μέχρι το Σινικό Τείχος, της Κεντρικής Ασίας, με στόχο να δημιουργήσει μια ενδιάμεση στη ρωσική και κινεζική επιρροή ζώνη, όπου θα ασκεί ελεγχόμενη επιρροή η Τουρκία μέσω των μουσουλμανικών και τουρκικών κοινοτήτων και μέσω των τεσσάρων άλλων κρατών, του «Οργανισμού Τουρκικών Κρατών».
Αυτό το εξαιρετικής σημασίας θέμα, που χρησιμοποιεί η Τουρκία πολλές φορές για να «περάσει» θέσεις κατά της Κύπρου και της Ελλάδας, εκβιάζοντας τη Δύση, αναλύει ο Μεχμέτ Αλί Γκιουλέρ σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Cumhuriyet.
ΝΑΤΟϊκός Τουρανισμός
Γιατί η Άγκυρα σιωπά για τις πρόσφατες κινήσεις των ΗΠΑ στον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία; Ή μήπως η Άγκυρα εντείνει τις πολιτικές της για να ευθυγραμμιστεί με τη στρατηγική των ΗΠΑ για «επέκταση στην Κεντρική Ασία μέσω της Τουρκίας», η οποία εφαρμόζεται με σκαμπανεβάσματα από τη δεκαετία του 1990; Ας δούμε το θέμα:
Το σχέδιο διαδρόμου του Τραμπ
Ο Ερντογάν βρέθηκε στο Μπακού για την 5η επέτειο της νίκης στο Καραμπάχ. Πριν από πέντε χρόνια, το Αζερμπαϊτζάν πήρε πίσω τελικά τα εδάφη του που βρίσκονταν υπό αρμενική κατοχή για 30 χρόνια. Ένας από τους βασικούς παράγοντες σε αυτό ήταν η στάση της Ρωσίας. Πράγματι, η κυβέρνηση του Ερεβάν κατηγόρησε τη Μόσχα για την απώλεια του Καραμπάχ και αντέδρασε με ποικίλους τρόπους, από την αποχώρηση από τον Οργανισμό Συλλογικής Συνθήκης Ασφάλειας έως τη βελτίωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Γιατί λοιπόν η Ρωσία υιοθέτησε αυτή τη στάση; Ή, όπως το έθεσε το Ερεβάν, γιατί η Μόσχα έδωσε στο Μπακού το πράσινο φως;
Επειδή η Τουρκία, η Ρωσία και το Ιράν συμμετείχαν σε μια εξαιρετικά στρατηγική συνεργασία στο πλαίσιο της Πλατφόρμας της Αστάνας. Αλλά τι συνέβη; Η ανατροπή του Άσαντ ουσιαστικά κατέστησε την Πλατφόρμα της Αστάνας δυσλειτουργική. Όπως το έθεσε ο πρέσβης των ΗΠΑ Τομ Μπάρακ, άνοιξε χώρος στη Συρία για την τριάδα ΗΠΑ-Ισραήλ-Τουρκία.
Οι ΗΠΑ γεφύρωσαν επίσης το δρόμο για την ειρήνη που άνοιξε η Αστάνα στον νότιο Καύκασο: ο «Διάδρομος της Ζανγκεζούρ» μεταβιβάστηκε σε μια αμερικανική εταιρεία για 99 χρόνια μέσω συμφωνίας που συνήφθη στον Λευκό Οίκο, μετατρέποντάς τον σε «Διάδρομο Τραμπ».
Αναγνώριση της Νότιας Κύπρου και οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας είναι στενοί σύμμαχοι της Κίνας και της Ρωσίας. Τη δεκαετία του 1990 οι ΗΠΑ προσπάθησαν να εδραιωθούν σε αυτές τις χώρες μέσω οργανώσεων, όπως αυτή του ιμάμη Γκιουλέν, αλλά η αμερικανική επιρροή ματαιώθηκε μέσα από διάφορες πλατφόρμες, ιδίως του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης που ιδρύθηκε με συνεργασία της Μόσχας και του Πεκίνου.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ και η ΕΕ διατηρούν έναν στρατηγικό στόχο: να εδραιώσουν την παρουσία τους στην Κεντρική Ασία.
Η ΕΕ έκανε την πρώτη της κίνηση στην Κεντρική Ασία φέτος. Δυστυχώς, η Σύνοδος Κορυφής είχε αρνητικό αποτέλεσμα για την ΤΔΒΚ. Σε αυτή τη στήλη, έγραψα με τον τίτλο «Πούλησαν την ΤΔΒΚ για 12 δισεκατομμύρια ευρώ»: «Το Καζακστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν αναγνώρισαν την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου ως τη “Δημοκρατία της Κύπρου” και διόρισαν εκεί πρεσβευτές. Έτσι, οι τρεις τουρκικές Δημοκρατίες απέρριψαν επίσημα την ύπαρξη της ΤΔΒΚ και τη θεώρησαν μέρος της ελληνοκυπριακής διοίκησης». (Cumhuriyet, 7 Απριλίου 2025.)
Οι ΗΠΑ έκαναν τη δεύτερη κίνηση. Ο Τραμπ πραγματοποίησε πρόσφατα σύνοδο κορυφής C5+1 στην Ουάσινγκτον με τους ηγέτες πέντε χωρών της Κεντρικής Ασίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε: «Η θέση τους στην καρδιά της Ευρασίας δίνει στις χώρες της Κεντρικής Ασίας απίστευτη σημασία και απίστευτες δυνατότητες. Είμαι αποφασισμένος να κάνω την εταιρική σχέση των ΗΠΑ με αυτές τις χώρες ισχυρότερη από ποτέ» – και υπέγραψε διάφορες συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών για σπάνιες γαίες.
Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της συνόδου κορυφής ήταν η υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ με το Ισραήλ από το Καζακστάν. Η συμφωνία που ανακοίνωσε ήρθε μετά από τριμερή τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Τραμπ, Τοκάγιεφ και Νετανιάχου.
Η εξασφάλιση του Μπαχτσελί μέσω ΝΑΤΟ
Η Άγκυρα δεν αντέδρασε στο ότι ο «Διάδρομος της Ζανγκέζουρ» έγινε «Διάδρομος Τραμπ», ούτε έφερε αντίρρηση στο Καζακστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν στην κίνησή τους να αναγνωρίσουν την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου ως «Δημοκρατία της Κύπρου», ούτε έφερε αντίρρηση στην υπογραφή των Συμφωνιών Αβραάμ του Καζακστάν με το Ισραήλ.
Γιατί λοιπόν η Άγκυρα σιωπά για αυτές τις κινήσεις των ΗΠΑ; Δεν θεωρεί ο συνασπισμός AKP-MHP αυτές τις κινήσεις των ΗΠΑ ανησυχητικές; Μήπως θεωρεί το δίδυμο Ερντογάν-Μπαχτσελί αυτές τις κινήσεις ευθυγραμμισμένες με τα δικά του σχέδια;
Ανέλυσα εδώ τη συνέντευξη στην εφημερίδα Türkgün, στην οποία ο Μπαχτσέλι περιέγραψε λεπτομερώς την πρότασή του για μια «συμμαχία TRC: Τουρκία, Ρωσία, Κίνα». Τα λόγια του Μπαχτσέλι από εκείνη τη συνέντευξη υπονοούν την απάντηση: «Ο Οργανισμός Τουρκικών Κρατών θα ικανοποιήσει το δημόσιο αίσθημα με προστατευτική διπλωματία, τηρώντας την αρχή της “διπλής εξασφάλισης” (ισορροπία ανάμεσα στις υποχρεώσεις στο ΝΑΤΟ + εμβάθυνση σε τομείς συμβατούς με το τρίγωνο TRC)…»
Με άλλα λόγια, ένας από τους στόχους του Μπαχτελί είναι να φέρει την «εξασφάλιση του ΝΑΤΟ» στις χώρες της Κεντρικής Ασίας! Φυσικά, εισαγωγή των ΗΠΑ στην καρδιά της Ευρασίας μέσω του άξονα Τουρκίας-Καυκάσου-Κεντρικής Ασίας ισοδυναμεί μόνο με «ΝΑΤΟΤουρανισμό»!”
≈
Τελικά ήταν να το δούμε κι αυτό! ΝΑΤΟϊκός Τουρανισμός! Μπορεί να φαίνεται… αστείο, όμως είναι ένα εξαιρετικής σημασίας θέμα που πρέπει να παρακολουθείται στενά από Αθήνα και Λευκωσία, γιατί η Τουρκία από το 1952 που γίναμε μαζί μέλος του ΝΑΤΟ (Ελλάδα και Τουρκία) έχει συνηθίσει να «πουλάει» ακριβά τις εξυπηρετήσεις της σε Ουάσινγκτον, Λονδίνο και Βρυξέλλες, με αντιπαροχή την ανοχή –αν όχι και τη στήριξη– στις παράλογες και παράνομες διεκδικήσεις της.
