pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Σαν σήμερα: 2 Αυγούστου 1903 – Η εξέγερση του Ίλιντεν

«Η Μακεδονία για τους Μακεδόνες» και το Μακεδονικό Ζήτημα

2/08/2025 - 3:00μμ
Ο Βασίλ Τσακαλάρωφ και άλλοι επαναστάτες της Καστοριάς στην κατειλημμένη Κλεισούρα (πηγή: Wikipedia)

Ο Βασίλ Τσακαλάρωφ και άλλοι επαναστάτες της Καστοριάς στην κατειλημμένη Κλεισούρα (πηγή: Wikipedia)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

«Η Μακεδονία για τους Μακεδόνες». Σε μια Οθωμανική Αυτοκρατορία λίγο πριν από την κατάρρευσή της, αυτό ήταν το σύνθημα που συμπύκνωνε όλο Μακεδονικό Ζήτημα, το σύνθημα λίγο πριν από την Εξέγερση του Ίλιντεν που τελικά καταπνίγηκε από την οθωμανική διοίκηση και που της έδωσε την αφορμή για περισσότερη καταπίεση των χριστιανικών πληθυσμών ώστε να μην υπάρξουν μελλοντικές αυτονομιστικές ενέργειες.

Ίλιντεν είναι η γιορτή του Προφήτη Ηλία, στις 2 Αυγούστου με το παλαιό ημερολόγιο.

Η Εξέγερση του Ίλιντεν οργανώθηκε και υλοποιήθηκε το 1903 από την Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (VMRO), στο βιλαέτι του Μοναστηρίου (σήμερα: Μπίτολα), κυρίως στα κεντρικά και νοτιοδυτικά τμήματά του, από Βούλγαρους των αγροτικών περιοχών, ενώ υποστηρίχθηκε σε κάποιο βαθμό από τους Βλάχους.

Το πλαίσιο

Στις αρχές του 20ού αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρεε κάτω από το παλιό μοντέλο διοίκησης, τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά, την αύξηση των εισαγωγών βιομηχανικών προϊόντων, την αύξηση της τιμής των αγροτικών προϊόντων και την αδυναμία της να εκβιομηχανιστεί.

Η οικονομική δύναμη του μουσουλμανικού πληθυσμού στη Μακεδονία και τη Θράκη εξασθενούσε και οι χριστιανικοί και εβραϊκοί πληθυσμοί, ιδιαιτέρως των πόλεων και των κωμοπόλεων, είχαν πλέον αποκτήσει τον έλεγχο του εμπορίου, της οικιακής βιοτεχνίας ακόμα και της τουρκικής διοίκησης.

Στις αγροτικές περιοχές, όπως αυτές στο βιλαέτι του Μοναστηρίου, μεγάλα τμήματα από τα τουρκικά τσιφλίκια είχαν περάσει σε χριστιανικά χέρια.

Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον με τις ανακατατάξεις και τον καινούργιο κόσμο που αναδυόταν έναντι του παλαιού, τα νέα σλαβόφωνα κράτη (Βουλγαρία και Σερβία) αλλά και η Ελλάδα άρχισαν να διεκδικούν τα κομμάτια της Μακεδονίας και της Θράκης βασιζόμενα σε ιστορικούς και εθνοτικούς λόγους.

Ο χριστιανικός πληθυσμός των περιοχών ήταν εθνοτικά μικτός, αλλά με πατριαρχική πλειοψηφία, και οι διεκδικήσεις κάθε κράτους βασίζονταν σε ανταγωνιστικές αξιώσεις από διάφορες αυτοκρατορίες του μακρινού παρελθόντος.

Η αυτοκέφαλη βουλγαρική Εκκλησία

Οι απαρχές του Μακεδονικού Ζητήματος λοιπόν εντοπίζονται στον εκκλησιαστικό αγώνα των Βούλγαρων κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά το τρίτο τέταρτο του 19ου αιώνα. Στόχος των διανοούμενων και εκκλησιαστικών ταγών ήταν η ίδρυση μιας αυτοκέφαλης βουλγαρικής Εκκλησίας, τα όρια της οποίας θα περιλάμβαναν τόσο τις περιοχές βορείως του Αίμου όσο και τη Μακεδονία και τη Θράκη.

Τα όρια αυτής της Εκκλησίας επρόκειτο, κατά τη βουλγαρική ερμηνεία, να είναι και τα όρια του μελλοντικού κράτους.

Κατά παράβαση των εκκλησιαστικών κανόνων, στις 28 Φεβρουαρίου/12 Μαρτίου 1870 με φιρμάνι που εξέδωσε ο σουλτάνος Αβδούλ Αζίζ, ιδρύθηκε η Βουλγαρική Εξαρχία. Δύο χρόνια αργότερα, το 1872, το Οικουμενικό Πατριαρχείο κήρυξε σχισματική τη Βουλγαρική Εκκλησία.

Η Εξαρχία αρχικά περιλάμβανε 15 επαρχίες, κυρίως της σημερινής βορειοανατολικής Βουλγαρίας. Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική πλευρά είχε ο όρος (άρθρο 10) ότι μπορούσαν να προσχωρήσουν σε αυτήν και άλλες, εφόσον το επιθυμούσαν τα ⅔ των κατοίκων. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε μείζον σημείο τριβής ανάμεσα σε Έλληνες και Βούλγαρους τα χρόνια που ακολούθησαν, καθότι άφηνε πολλά περιθώρια βουλγαρικής δράσης στον μακεδονικό χώρο.

Βοεβόδες στο βιλαέτι του Όντριν [Αδριανούπολη] πριν από την εξέγερση (πηγή: Wikipedia)
Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) ανέτρεψε την ενδοβαλκανική ισορροπία δυνάμεων. Προέβλεπε τη δημιουργία ενός εκτενούς βουλγαρικού κράτους, τα σύνορα του οποίου εκτείνονταν από τον Δούναβη έως το Αιγαίο περιλαμβάνοντας όλη σχεδόν τη Μακεδονία (όπως χρησιμοποιούσε τον όρο η ευρωπαϊκή διπλωματία της εποχής, δηλαδή τα βιλαέτια της Θεσσαλονίκης, του Μοναστηρίου και του Κοσόβου), με εξαίρεση τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Πιερία, τα Γρεβενά και την Κοζάνη.

Η αναθεώρηση της συνθήκης υπήρξε τραυματική για τους Βούλγαρους. Έκτοτε, η εξωτερική πολιτική της Βουλγαρικής Ηγεμονίας επικεντρώθηκε στην αποκατάσταση της «ιστορικής αδικίας» που έλαβε χώρα στο Βερολίνο.

Η Εξέγερση του Ίλιντεν

Η βουλγαρική δραστηριότητα στον μακεδονικό χώρο, είτε μέσω της εκπαίδευσης, είτε μέσω της Εξαρχίας, είτε διά των όπλων, κορυφώθηκε προς τη δύση του 19ου και το πέρασμα προς τον 20ό αιώνα. Σκοπός της ήταν η προετοιμασία του εδάφους για την ένωση της Μακεδονίας με τη Βουλγαρία.

Το 1893 ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη από Βουλγαρομακεδόνες διανοούμενους η Μακεδονο-Θρακική Επαναστατική Οργάνωση, η μετέπειτα ονομασθείσα Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (VMRO), και δύο χρόνια αργότερα, το 1895, ιδρύθηκε στη Σόφια το Ανώτατο Μακεδονικό Κομιτάτο.

Η αποστολή ένοπλων σωμάτων στη Μακεδονία, η καταδίωξη του πατριαρχικού κλήρου και των Ελλήνων δασκάλων, η άσκηση βίας έναντι των πατριαρχικών προκειμένου να προσχωρήσουν στην Εξαρχία και οι συμπλοκές με τον οθωμανικό στρατό αποτελούσαν ορισμένες από τις δραστηριότητες της οργάνωσης της VMRO.

Συνέδριο αντιπροσώπων του VMRO στην οροσειρά της Ροδόπης (πηγή: Wikipedia)

Τον Ιανουάριο του 1903, η Οργάνωση αποφάσισε σε έκτακτο συνέδριό της την εκδήλωση γενικευμένης εξέγερσης στη Μακεδονία. Στο συνέδριο παρευρέθηκαν μονάχα 17 εκπρόσωποι, ενώ απουσίαζαν βασικά στελέχη, όπως ο Γιάνε Σαντάνσκι, ο Ντάμε Γκρούεφ και ο Γκότσε Ντέλτσεφ.

Η εξέγερση του Ίλιντεν ξέσπασε στις 20 Ιουλίου/2 Αυγούστου 1903· δεν συμμετείχαν μόνον όσοι αισθάνονταν Βούλγαροι αλλά και χωρικοί από διάφορα μέρη της Μακεδονίας, ανάμεσά τους Έλληνες πατριαρχικοί.

Πολύ γρήγορα η εξέγερση κατεστάλη από τον οθωμανικό στρατό. Κατά τη διάρκειά της πολλοί δολοφονήθηκαν και δεκάδες χωριά καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν, ανάμεσά τους προπύργια του ελληνισμού, όπως η Κλεισούρα και το Κρούσοβο. Πλήγμα για τον ελληνισμό ήταν και η προσχώρηση αρκετών πατριαρχικών χωριών στην Εξαρχία, μέσα στη δίνη των ταραχών.

Μετά την κατάπνιξη της εξέγερσης, οι δύο άμεσα ενδιαφερόμενες για τις βαλκανικές υποθέσεις Μεγάλες Δυνάμεις, η Ρωσία και η Αυστρο-Ουγγαρία, τον Οκτώβριο του 1903 εξέδωσαν το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μυρστέγης. Πλέον ήταν εμφανής στην Αθήνα η ανάγκη ανάληψης ένοπλης δράσης στη Μακεδονία για την οριοθέτηση του ελληνισμού από τους Βούλγαρους.

Το 1904 άρχισε ο ένοπλος Μακεδονικός Αγώνας.

• Με πληροφορίες από Wikipedia, Καθημερινή.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

17/11/2026 - 2:03μμ
Ιστορικό στιγμιότυπο από τη συνεδρίαση της τουρκοκυπριακής  «Βουλής», στις 15 Νοεμβρίου 1983, κατά την οποία εγκρίθηκε ομόφωνα η μονομερής ανακήρυξη του ψευδοκράτους (πηγή:  Αρχείο / μέσω Kıbrıs Genç TV)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

15 Νοεμβρίου 1983: Ανακηρύσσεται το ψευδοκράτος στην Κύπρο – Το «όχι» του ΟΗΕ

15/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ.: galani.gr)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δήμητρα Γαλάνη: Τα πολλά πρόσωπα μιας ξεχωριστής δημιουργού

14/11/2026 - 2:13μμ
Ο Δημήτρης Ψαθάς και δεξιά το ενδεικτικό του κατά το σχολικό έτος 1919-1920 με άριστα από το φημισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα της ανατολής "Φροντιστήριον Τραπεζούντος" στις 15 Ιουνίου 1920 (το ενδεικτικό φυλάσσεται στην προθήκη με τα προσωπικά αντικείμενα του Δ. Ψάθα στο "Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού" στην Φιλαδέλφεια  και αποτελεί δωρεά της εγγονής του Λένας Νίτσου-Ψαθά)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Ψαθάς: Ο Τραπεζούντιος συγγραφέας που έκανε το χιούμορ «όπλο» απέναντι στην εξουσία

13/11/2026 - 5:48μμ
Μάιος του 1914, κατά τις προετοιμασίες υποδοχής του βασιλιά Κωνσταντίνου στην ελεύθερη Καστοριά (πηγή: Αρχείο Γ. Γκολομπία)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Καστοριά 1912: Οι 27 ιππείς και η μπλόφα των 25.000 στρατιωτών

11/11/2026 - 10:37πμ
Μεταφορά προσφύγων και παιδιών των ορφανοτροφείων με μικρές βάρκες στα πλοία που περίμεναν στη Σαμψούντα, 24 Δεκεμβρίου 1922 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Σαν σήμερα, 10 Νοεμβρίου 1922: 30 ημέρες διορία για Έλληνες και Αρμένιους – Το Λονδίνο ζητούσε στήριξη για τελεσίγραφο στην Άγκυρα

10/11/2026 - 9:51πμ
(Πηγή: Γιώργος Ε. Παπαδάκης, «Λαϊκοί πρακτικοί οργανοπαίκτες», Εκδ. Επικαιρότητα, Αθήνα 1983)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Αριστείδης Μόσχος: Ο δημιουργός που δίδαξε το σαντούρι και ανανέωσε την παράδοση

9/11/2026 - 5:27μμ
Ο Άγιος Νεκτάριος και το μοναστήρι του στην Αίγινα (φωτ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Άγιος Νεκτάριος: Ο αδικημένος του κόσμου και δικαιωμένος ενώπιον του Θεού

9/11/2026 - 9:23πμ
Ο Μπραντ Ντέιβις σε προωθητική φωτογραφία της τηλεοπτικής παραγωγής A Rumor of War (1980) (φωτ.: CBS Network / Wikimedia Commons)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Μπραντ Ντέιβις, ο «καταραμένος» πρωταγωνιστής του «Εξπρές του μεσονυχτίου»

6/11/2026 - 2:25μμ
Ελληνορθόδοξοι ιερείς ευλογούν τη βρετανική σημαία στη Λευκωσία, σε γκραβούρα που δημοσιεύτηκε στο «Illustrated London News» το 1878 (πηγή: Illustrated London News / Wikimedia Commons)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

5 Νοεμβρίου 1914: Η μέρα που η Βρετανία προσάρτησε την Κύπρο

5/11/2026 - 11:03πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

20 λεπτά πριν
(Φωτ.: NASA Science)

Λεοντίδες: Εντυπωσιακή βροχή διαττόντων αστέρων απόψε – Πότε θα κορυφωθεί και πού θα είναι ορατή

43 λεπτά πριν
Αποδείξεις και... ρέστα (φωτ.: EUROKINISSI /Γιώργος Κονταρίνης

Κομισιόν: Η ακριβότερη ενέργεια ανεβάζει τον πληθωρισμό και φρενάρει την ανάπτυξη στην Ελλάδα

1 ώρα πριν
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Θυσίας Μνήμη». Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: iliakanea.gr)

Πύργος: Τιμή στους προσκόπους της Μικράς Ασίας που έμειναν δίπλα στους αμάχους

1 ώρα πριν
Κατάθεση στεφάνου απο τον ΠτΔ Κωνσταντίνο Τασούλα  για την 53η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026  (φωτ.: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Τα μηνύματα της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας για την 53η επέτειο της εξέγερσης

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΖΕΚΑΣ/EUROKINISSI)

Τέμπη: Η Μαρία Καρυστιανού ζητά την εξαίρεση της προέδρου στη δίκη για τα βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV