pontosnews.gr
Σάββατο, 21/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Σοφίας Σπανού: Από το περιγιάλι πήγαμε στα Μουντανιά, χωρίς τίποτα, με την ψυχή μας

Τους έδιωξαν από το χωριό τους και τους πήγαν σε ένα άλλο, όπου οι περισσότεροι πέθαναν, μαζί και ο άντρας της. Κατέληξε στην Καισαριανή, όπου έζησε για τρεις δεκαετίες «μέσα στις ακαθαρσίες»

13/07/2024 - 9:45πμ
Το φρούριο της Προύσας πριν από το 1922 (φωτ.: (φωτ.: Βιβλιοθήκη Μνήμης της «Καθημερινής», «Η Έξοδος», τόμος Β')

Το φρούριο της Προύσας πριν από το 1922 (φωτ.: (φωτ.: Βιβλιοθήκη Μνήμης της «Καθημερινής», «Η Έξοδος», τόμος Β')

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Η Σοφία Σπανού γεννήθηκε στο χωριό Ελεγμοί, περίπου 10 χλμ. νοτιοανατολικά των Μουδανίων και 20 χλμ. βορειοανατολικά της Προύσας. Πριν από το 1922 αριθμούσε 2.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 1.700 ήταν Έλληνες και υπάγονταν στην Μητρόπολη Προύσας. Το χωριό ήταν πολύ κοντά στη θάλασσα του κόλπου των Μουδανίων.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Εμάς τρεις φορές μάς σήκωσαν από τους Ελεγμούς. Τελευταία το 1922. Πρώτη φορά ήρθανε ξημερώματα. Καθούμασταν στο περιθαλάσσιο κι ο επίτροπος, ο Τσορμπατζής καθόμασταν έναν τοίχο πλάι. Ήρθαν ξημερώματα και δεν το ξέραμε. Εγώ ξημερώματα σηκώνουμαι, πάντα νωρίς σηκώνουμαι. Λέω να ανοίξω το παράθυρο να δω. Ανοίγω το παράθυρο, κάνω να δω πώς είναι ο καιρός. Βλέπω, τι να δω; Το χωριό δεμένο· Τούρκοι με τα πιστόλια και τα τουφέκια. Ύστερα βλέπω δύο τζανταρμάδες· κατεβαίνουν και βροντίζουν του Τσορμπατζή το σπίτι. Κλείνω το παράθυρο και κάνω έτσι την κουρτίνα από την άκρη και βλέπω. Φωνάζουν: «Τανάς Τσορμπατζή, Τανάς Τσορμπατζή». Βγήκε με τις νυχτικές του. «Άντε», του λένε, «καρακολά γκελ»1.

«Να ντυθώ», τους λέει. Του λένε «Όχι». «Ε, πώς να ‘ρθω; Να ντυθώ!». «Όχι» του λένε. Έπειτα πήγε μέσα, έβγαλε τα νυχτικά του και πήγε.

Κατεβαίνει εκείνος, τι είπαν, τι δεν είπαν, τον βάστηξαν στο καρακόλι. Βλέπουμε, όλος ο κόσμος πάει στη θάλασσα. Λέω: «Τι είναι; Τι είναι;» «Μας διώχνουν», λένε.

–Τι λέτε;
–Ναι, μας διώχνουν.

Πηγαίνω στον άντρα μου: «Γιωργάκη», λέω, «σήκω, οι Τούρκοι στέκουν με το τουφέκι». Σηκώνεται. «Να πάω να δω», λέει.

Πάει να τραβήξει τα στακοπλέματα, που είχε ρίξει τη νύχτα, δεν τον άφησαν οι Τούρκοι. «Φεύγουμε;» του λέω. «Όχι», λέει, «θα αδειάσουν τα σπίτια και θα κάνουν έρευνα».

Σηκώσαμε τα τρία παιδιά που κοιμόνταν ακόμα. Ήταν ξημερώματα.

«Άντε», μας λένε, «θα κάνουμε έρευνα». Έξω μας βγάλαν και μας πήραν τα κλειδιά και πια δεν μπήκαμε μέσα. Ούτε από τη θάλασσα μάς άφηκαν να φύγουμε. Από το περιγιάλι πήγαμε στα Μουντανιά, χωρίς τίποτα, με την ψυχή μας. Μήτε ψωμί, μήτε τίποτα. Απομείναμε ένα βράδυ στα Μουντανιά, στον άμμο, στο κρύο.

Το πρωί φέραν αραμπάδες οι Τούρκοι, τομπάι αραμπασί2, γκουτζούργκουτζούρ3. Όποιος πρόλαβε, μπήκε. Οι άλλοι με τα πόδια. Και μας πήγαν στο Σουσουρλούκι4. Μας βάλαν σ’ ένα σπίτι, στα σανίδια να κοιμόμαστε. Μετά οι γειτόνοι μάς λυπήθηκαν, μας φέραν παπλώματα.

Οι μισοί Ελεγμοί πέθαναν εκεί. Το νερό βαρύ τους ήρθε.

Ύστερα εμείς κατεβήκαμε στο πατρικό μου σπίτι. Δεν μας αφήνανε οι Τούρκοι, αλλά εμείς είπαμε έχουμε πατρικό σπίτι. Αυτά έγιναν το ’15.

Τότε έπεσε επαγγληματικός τύφος5 κι όλος ο κόσμος πέθανε στην Προύσα, και τότε πέθανε ο άντρας μου, κι εγώ πήγα στην Πόλη να εργαστώ να ζήσω τα παιδιά μου, που τ’ άφησα στη μητέρα μου.

Στην Πόλη εργάστηκα σε δύο σπίτια. Από την Πόλη ήρθαμε εδώ, που είχα τον αδελφό του, στα 1923. Είχε έρθει όταν ήταν δεκαοχτώ χρονώ.

Στην Πόλη όποιος ήταν πρόσφυγας από την Ανατολή, τον πιάναν και τον βάζαν στο Μπαλουκλή κι από κει τον στέλναν εδώ.

Ο κόσμος ήθελε τα παιδιά του. Όχι, τους λέγαν, θα τα στείλουμε κι εκείνα εμείς από την Ανατολή. Και πολλά παιδιά χάθηκαν έτσι. Εγώ έβγαλα χαρτί, είχαν έρθει και τα παιδιά μου στην Πόλη και φύγαμε.

Τριαντατρία χρόνια κάτσαμε στο ρέμα του Άη Νικόλα, στην Καισαριανή, μέσα στις ακαθαρσίες, και τώρα εδώ είναι τέσσερα χρόνια που καθόμαστε.

Μετά το πρώτο διώξιμο από τους Ελεγμούς, όταν τέλειωσεν ο πόλεμος, πήγαν οι άνθρωποι στο χωριό ξανά. Δεν βρήκαν τίποτα αλλά άρχισαν να κάνουν από την αρχή τα χωράφια τους. Κατέβαιναν όμως οι Τούρκοι και σφάζαν τον κόσμο και τρεις φορές έφυγαν.

Την τελευταία, με την υποχώρηση του στρατού, μαζεύτηκαν στην Πάνορμο και γυναίκες κρύβαν τους άντρες και τα παιδιά τους στα φουστάνια και τα βρακιά τους. Έρχονταν οι Τούρκοι: «Πού είναι το παιδί σου; Ο άντρας σου;» «Μπιλμέμ. Κατστιλάρ6».

Πόσους τότε σφάξαν!


1. «Έλα στο τμήμα».
2. Βοδάμαξες.
3. Εννοεί ότι πήγαιναν πολύ αργά και μιμείται τον ήχο που έκαναν οι άμαξες.
4. Μικρό χωριό με Έλληνες και Τούρκους, 5 χλμ. ΒΑ της Προύσας. Οι Έλληνες του Σουσουρλούκ ήταν τουρκόφωνοι.
5. Ίσως εννοεί παρεφθαρμένα τον εξανθηματικό τύφο.
6. «Δεν ξέρω. Το έσκασαν».
• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Β’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες των δυτικών παραλίων της Μικρασίας. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Anadolu)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Τι έκρυβε επί αιώνες η Αγία Σοφία κάτω από τα θεμέλιά της – Νέα ευρήματα στις υπόγειες στοές

20/11/2026 - 11:02μμ
(Φωτ.: Σύλλογος Μικρασιατών Πτολεμαΐδας «Η Μικρά Ασία»/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Πτολεμαΐδα: Οι Μικρασιάτες αναβιώνουν το έθιμο της Μεσοσπορίτισσας με «Μπορμπόλια και ρακή»

20/11/2026 - 8:51μμ
Ιστορική φωτογραφία από την αφίσα του 8ου Επιστημονικού Συμποσίου του ΚΕΜΜΕ. Από το  φωτογραφικό αρχείο του Νίκου Πολίτη
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Προσφυγική Αθήνα: Αρχίζει αύριο το 8ο Επιστημονικό Συμπόσιο του ΚΕΜΜΕ – Το πρόγραμμα

20/11/2026 - 10:47πμ
(Φωτ.: facebook.com/dimitris.pantelas.5?locale=el_GR)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Νέα γενιά προσφυγικού ελληνισμού: Η ΟΠΣΕ απέκτησε επίσημα Συμβούλιο Νεολαίας

19/11/2026 - 7:02μμ
O Γεώργιος Καλοκάρδης προσφέρει το Ευαγγέλιο στον Επίσκοπο Αραβισσού Κασσιανό, για τον εμπλουτισμό της ιστορικής βιβλιοθήκης της Σχολή της Χάλκης (φωτ.: Facebook / Halki Theological School)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Θεολογική Σχολή της Χάλκης: Τι βρίσκουμε στον ανοιχτό κατάλογο της βιβλιοθήκης της

19/11/2026 - 11:46πμ
Η επιστολή του εμπορικού οίκου Dutilh από τη Σμύρνη, 5 Νοεμβρίου 1827 (φωτ.: VERGOS Auctions)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Σμύρνη του 1827: Μια επιστολή μετά το Ναβαρίνο, που είχε απολυμανθεί – Βγήκε σε δημοπρασία

18/11/2026 - 9:53μμ
Ο γιατρός της Ίμβρου Δημήτρης Φωκάς (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Σφραγίδα»: Τουρκικό ντοκιμαντέρ στην Άγκυρα για τον θρυλικό γιατρό της Ίμβρου Δημήτρη Φωκά

18/11/2026 - 1:29μμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Θυσίας Μνήμη». Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: iliakanea.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Πύργος: Τιμή στους προσκόπους της Μικράς Ασίας που έμειναν δίπλα στους αμάχους

17/11/2026 - 12:55μμ
Μικρασιάτες δουλεύουν ως υπαίθριοι κουρείς στην προκυμαία του Πειραιά, το 1922. Στη σύνθεση, το εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη, «Βαθύ ρεμπέτικο» (φωτ.: Library of Congress / American National Red Cross – εξώφυλλο: Εκδόσεις Μεταίχμιο)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Πατρίδα να σου πετύχει!»: Η προσφυγιά του ’22 στο «Βαθύ ρεμπέτικο» του Δημήτρη Στεφανάκη

16/11/2026 - 10:42μμ
Η Αστική Σχολή της Πριγκήπου σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδου, τότε και σήμερα (φωτ.: t24.com.tr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Αστική Σχολή Πριγκήπου: Οι παλιοί μαθητές επέστρεψαν – Νέα ζωή για το ιστορικό ρωμαίικο σχολείο

16/11/2026 - 7:02μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Pexels)

Καρκίνος του παγκρέατος: Νέο χάπι συρρίκνωσε όγκους – Ενθαρρυντικά τα πρώτα αποτελέσματα

27 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Euroleague: Υπέταξε τη Ρεάλ ο Ολυμπιακός

53 λεπτά πριν
(Φωτ.: Anadolu)

Τι έκρυβε επί αιώνες η Αγία Σοφία κάτω από τα θεμέλιά της – Νέα ευρήματα στις υπόγειες στοές

1 ώρα πριν
(Πηγή φωτ.: Pixabay/Gerd Altmann)

Νέα απάτη με το λογότυπο της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος – Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ ΜΠΕ)

Τουρκία: Στον δρόμο για τις εκλογές επιχειρούν να αποκλείσουν τον Ιμάμογλου, καταγγέλλει η αντιπολίτευση

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Σύλλογος Ποντίων Έδεσσας Αγ. Θεόδωρος Γαβράς/Facebook)

Έδεσσα: Οι πολιτιστικοί σύλλογοι συζητούν για το μέλλον της πόλης – Το πρόγραμμα της εκδήλωσης του «Αγίου Θεόδωρου Γαβρά»

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV