pontosnews.gr
Κυριακή, 15/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Ιωάννη Ψωμιάδη: Ο άλλος πέθαινε, εκεί τον αφήνανε. Ούτε λάκκο δεν σκάβανε να τον βάλουνε μέσα

Τον έστειλαν στα αμελέ ταμπουρού, από όπου λιποτάκτησε τρεις φορές

4/02/2024 - 8:12μμ
Πρόσφυγες έξω από τη Νεοκαισάρεια (Νίκσαρ) το 1906 (φωτ.: Wikimedia Commons)

Πρόσφυγες έξω από τη Νεοκαισάρεια (Νίκσαρ) το 1906 (φωτ.: Wikimedia Commons)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο Ιωάννης Ψωμιάδης γεννήθηκε στον οικισμό Κιλλίγερις (Κιλίγερις, Κιλίγκερις, Κιλί-κερίς) κοντά στο Φελ και τη Νεοκαισάρεια (Νίκσαρ). Ο οικισμός κατοικούνταν από περίπου 260 Έλληνες, που μιλούσαν ποντιακά. Είχε εκκλησία αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, σχολείο και μουχτάρη.

Οι κάτοικοι ήταν γεωργοί και κτηνοτρόφοι και έκαναν τις αγορές τους στη Νεοκαισάρεια.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Πόλεμος 1914. Εξορίες. Έξοδος. Για τον Τούρκο και τον καλύτερο λόγο μπορείς να πεις, και να τον βλαστημήσεις για υστερνά που μας έκανε.

Μέχρι να γίνει το Σεφερμπερλίκ αδελφός ήτανε. Έγινε ο πόλεμος των μεγάλων κι όλα αναποδογυρίσανε. Κακή επίδραση είχανε οι μεγάλοι Τούρκοι από τους ξένους. Ο Γερμανός ξύπνησε τους Τούρκους και τους έβαλε στο μυαλό να εξοντώσουνε το Χριστιανό.

Ιούλιο του 1914 αρχίνησε ο μεγάλος πόλεμος. Πρώτη διαταγή βγήκε να πληρώσουμε 44 λίρες «πετέλ» και να μη μας πάρουνε στο στρατό. Μέσα σε τρεις μήνες έπρεπε να γίνει η πληρωμή. Δώσαμε τις λίρες όσοι μπορούσαμε. Ύστερα, που πέρασαν οι τρεις μήνες, άλλη διαταγή βγήκε και είπανε δε γίνεται τίποτε, όλοι οι Τούρκοι υπήκοοι θα πάνε στο στρατό.

Οκτώβριος 1914 μπήκε η Τουρκία στον πόλεμο. Παντού κόκκινα χαρτιά κολλήσανε και είπανε όλοι θα παρουσιαστούνε. Από είκοσι χρονώ μέχρι πενήντα έπρεπε να πάνε.

Στο Νίκσαρ παρουσιαστήκαμε κι από κει μας πήρανε και τραβήξαμε προς Ερζερούμ. Μέχρι τον Ιούνιο του 1915 μας είχαμε δοσμένα όπλα.

Ύστερα ήρθε το κακό των Αρμένηδων. Σφαγή κι εξολοθρεμός. Πρώτα άρχισε στο Βαν, ύστερα άπλωσε παντού και τότες είπανε οι Τούρκοι κι εμείς οι Ρωμαίοι επίφοβοι ήμαστε και μας πήρανε τον οπλισμό.

Δουλεύαμε στους δρόμους. Με τη ζέστη, με το κρύο, με όλα τα χάλια, με παγωνιά, ξυπόλυτοι, κουρελιασμένοι, ψείρα γεμάτοι, αρρώστια, πείνα, σπάγαμε την πέτρα. Τι να κάνεις; Άμα λίγο σταματούσες είχε τσαούσηδες και σε σπάγανε στο ξύλο. Ο άλλος πέθαινε, εκεί τον αφήνανε. Ούτε λάκκο δεν σκάβανε να τον βάλουνε μέσα.

Κάτι παγκανότες είχα μαζί μου κρυμμένες, πλήρωσα τον τσαούση κι έφυγα νύχτα. Πήρα τα βουνά, κρύφτηκα, πάλι με πιάσανε, με ρίξανε στ’ αμελέ ταμπουρού. Τρεις φορές λιποτάκτησα, τρεις φορές με πιάσανε. Έφτασα μέχρι Ερζερούμ. Στα 1918 υπογράψανε την Ανακωχή οι μεγάλοι και μας δώσανε ελευθερία να φύγουμε. Γύρισα στο Κιλλίγερις.

Ένας χρόνος πέρασε, ο Κεμάλ είχε την κυβέρνηση. Άρχισε πάλι το διωγμό των χριστιανών. Μεγάλα δικαστήρια ήτανε στην Αμάσεια και καταδικάζανε σε κρεμάλα. Ιστικλάλ τα λέγανε.

Στα 1921, Ιούνιος, Ιούλιος ήτανε, μόλις κάναμε θερισμό κι έγινε εξορία. Πρώτα οι άντρες φύγανε, ύστερα οι γυναίκες. Πρώτα μας πήγανε Νίκσαρη. Μας κλείσανε μέσα σ’ αρμένικη εκκλησία. Χωρίσανε άνδρες από γυναίκες. Από δεκαπέντε, δεκαοχτώ χρόνων άντρες μέχρι εξήντα τους μάζεψαν όλους. Από τη Νίκσαρη φτάσαμε μέχρι το Μπιτλίς, από τη Μαλάτεια πέρα. Από φυλακή σε φυλακή μάς βάζανε όλο το διάστημα.

Ένα χρόνο περάσαμε έτσι. Πολλοί πέθαναν. Όσοι απομείναμε το 1922 μας δώσανε χαρτί να φύγουμε να πάμε σε «ίσκαλα» να βρούμε πλοίο να φύγουμε για την Ελλάδα. Στο Μους βρισκόμαστε που μας δώσανε το χαρτί.

Από κει πήγαμε Ερζερούμ και Παϊπούρτ και κατεβήκαμε Τραπεζούντα. Εκεί γεμάτο προσφυγιά ήτανε. Στο ύπαιθρο μείναμε. Ύστερα σ’ ένα σχολείο μπήκαμε. Πιάσαμε δουλειά εργάτες και κάτσαμε τρεις μήνες.

Νοέμβριος, Δεκέμβριος, τέλη του ’22 ήτανε, μπήκαμε στο πλοίο «Ωκεανός» και φύγαμε. Βγήκαμε Θεσσαλονίκη. Μας στείλανε Ελασσόνα. Από κει, 1923 ήτανε, μας στείλανε Ανάληψη Ελασσόνας κι εκεί πήραμε κλήρο κι εγκατασταθήκαμε. Εγώ κάτι γνωριμίες είχα και στα 1930 έφυγα από Ανάληψη και ήρθα στην Καλλιθέα. Έδωσα τα χωράφια μου εκεί κι αγόρασα άλλα εδώ.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Στ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες του Μεσόγειου Πόντου. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
Αρμενικό σπίτι με σπασμένα παράθυρα στο Ερζερούμ, μετά τη σφαγή της 30ής Οκτωβρίου 1895. Η λήψη χρονολογείται περίπου την 1η Νοεμβρίου (φωτ.: συλλογή William Sachtleben / UCLA Library)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ερζερούμ 1895: Αμερικανός που αναζητούσε έναν ποδηλάτη κατέγραψε τη σφαγή των Αρμενίων – Οι πολύ σκληρές φωτογραφίες

30/10/2026 - 8:36μμ
Η αποβάθρα της Αμισού το 1900 και η έκθεση εξέτασης Πόντιων προσφύγων που συντάχθηκε στο «Νάξος» στις 27 Οκτωβρίου 1921 (φωτ.: Alexandre J. Anthopoulos / Wikimedia Commons· τεκμήριο: Πολιτικό Αρχείο του Πόντου / Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης / ΑΠΘ)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Οι κυνηγημένοι της Αμισού: Μήνες στα βουνά, ώσπου φάνηκε το «Νάξος»

27/10/2026 - 9:45πμ
Αντίτυπο της Μαύρη Βίβλου Διωγμών και Μαρτυρίων που βρίσκεται στη βιβλιοθήκη της Αδελφότητος Κρωμναίων Καλαμαριάς (φωτ.: Ρωμανός Κοντογιαννίδης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία στον Πόντο: Το μαρτύριο του παπα-Ιωάννη στην Εγκαρσή, στα Πλάτανα της Τραπεζούντας τον Οκτώβριο του 1916

26/10/2026 - 3:30μμ
Ερειπωμένο σπίτι στη Λιβερά του Πόντου (πηγή: commons.wikimedia.org/wiki/File:Trabzonhouse.jpg)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

1922: Μαρτυρία-σοκ Τούρκου επιβεβαιώνει τη συστηματική εξόντωση των Ελλήνων της Ματσούκας

19/10/2026 - 10:20μμ
Τέσσερις Αρμένισσες που έφτασαν σε κέντρο περίθαλψης μετά την αιχμαλωσία και την υποδούλωσή τους, μεταξύ 1921 και 1928. (φωτ.: Αρχείο Γκίλινγκ, μέσω του Μόγκενς Χόιμαρκ/Wikimedia Commons - Public Domain)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Ολόκληρο το χωριό μας αφανίστηκε»: Η συγκλονιστική μαρτυρία Αρμένισσας που σώθηκε από τη Γενοκτονία

18/10/2026 - 11:09μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Άποψη του ψηφιδωτού στο apodyterium (φωτ.: ΥΠΠΟ)

Ερέτρια: Τα ρωμαϊκά λουτρά αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή μιας πόλης πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια

3 ώρες πριν
(Φωτ.: cretans.ca)

«Κνωσός»: 65 χρόνια με την Κρήτη στην καρδιά – Οι ρίζες, οι μνήμες και η παράδοση ταξιδεύουν στο Τορόντο

3 ώρες πριν
(Φωτ.: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ / EUROKINISSI)

Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος»: Αποκαθίσταται η ομαλότητα στις πτήσεις προς τις ΗΠΑ μετά τις πολύωρες καθυστερήσεις

4 ώρες πριν
(Φωτ.: ΕΟΞ)

Παγκόσμιο Κύπελλο Σπάθης: Χάλκινο μετάλλιο για τη Γεωργιάδου στο Κάιρο

4 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA / Andy Rain)

Ιταλία: Βαρύ πλήγμα στη Meta για τα προσωπικά δεδομένα – Πρόστιμο 805 εκατ. ευρώ για τις φωτογραφίες των χρηστών

4 ώρες πριν
Παλαιά φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής του Ακ Νταγ Ματέν (φωτ. αρχείου: Eski Türkiye Fotoğrafları Arşivi / Akdağmadeni - Yozgat)

Ποσουγιούκ (Πόσικ): Το ποντιακό χωριό του Ακ Νταγ Ματέν – Μια νέα ζωή στις Σέρρες

5 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV