pontosnews.gr
Δευτέρα, 19/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ο αιχμάλωτον

H ποντιακή παραλλαγή του γνωστού ακριτικού τραγουδιού «Των γιων του Ανδρόνικου»

6/07/2015 - 2:10μμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Οι Τούρκ’ όνταν εκούρσευαν την Πόλ’, τη Ρωμανίαν,
επάτνανε τα εγκλησιάς κι επαίρναν τα εικόνας,
επαίρναν τα χρυσά σταυρούς, αργύρα μαστραπάδες
επήραν και τη μάνα μου, σ’ εμέν έμποδος έτον.
Επήγεν και ν-εποίκε με σ’ Εμίρ Αλή τα σκάλας.
Εμέν ατός πεσλέευεν με το μέλ’, με το γάλαν,
με το μέλιν, με το γάλαν και με τη αρνί’ το κρέας.
Στα φανερά ταντάνιζεν, στα κρύφα διαρμηνεύει:
«Υιέ μ’, αν ζεις και γίνεσαι, στη Ρωμανίαν φύγον.
Εκεί ‘χες κύρ’ Ανδρόνικον και αδελφόν Ξαντίνον».
Εγέντον ο αιχμάλωτον, εγέντον κι ερματώθεν.
Επαίρεν τ’ ελαφρόν σπαθίν κι ελλενικόν κοντάριν.
‘Τοιμάσκεται ο αιχμάλωτον και ση Δενής την στράταν.
«Αστρίτσια μ’ χαμηλώσετεν, φεγγάρι μ’ κάθα έλα,
για δείξετέ με τη στρατήν ντο πάει ση Ρωμανίαν».
Οι άστροι εχαμέλεναν, οι φέγγοι κάθα έρθαν,
εδείξαν ατόν τη στρατήν ντο πάει ση Ρωμανίαν.
Ασό επαρακούρσεψεν, τα γαίματα λουσμένος,
κύρην κι υιόν επέντεσεν απάν’ σο σταυροδρόμιν.
Ο κύρης εκοιμήθηκεν, ο γιόκας έν σα ξύπνα.
Διδαβαίν’ καλημερίζει ατόν καλήμεραν ‘κί επαίρεν.
Έσυραν τα σπαθία τουν, ‘κί κρούγνε τ’ έναν τ’ άλλο·
τσακώθαν τα σπαθία τουν, να κρούγνε τ’ έναν τ’ άλλο.
Έρχουνται κι ανταμούντανε και κρούγνε μουστουνίας
Ασή μουστί’ το χτύπεμαν εγνέφιξεν ο κύρ’ς ατ’.
«Υιέ μ’, κανείς ‘κί εντώκε σε, εσέν κανείς ‘κί κρούγει,
κατά π’ ελέπν τ’ ομμάτια μου, ατός έει σε και πάγει.
Για στά κι ας ορωτούμ’ ατόν τα γονικά τ’ απόθεν».
– Σον θιο σ’, σον θιο σ’, αιχμάλωτε, τα γονικά σ’ απόθεν;
– Κι εξέρς, όνταν εκούρσευαν την Πόλ’, τη Ρωμανίαν,
επάτνανε τα εγκλησιάς κι έπαιρναν τα εικόνας,
παίρνανε χρυσά σταυρά κι αργύρα μαστραπάδες,
κούρσεψαν τον Αντρόνικον κι επαίρνανε τη μάνα μ’,
επαίραν ατεν κι έφυγαν σ’ Εμίρ Αλή τα σκάλας.
«Παιδίν έμνε κι εγέρασα, ζευγάρ’ γεράκια ‘κί είχα
κι ατώρα ας τ’ εγέρασα, ζευγάρ’ γεράκια χτέθα»
Ασή χαράν ατ’ το πολλά κατήβανε τα δάκρα τ’,
κατήβανε τα δάκρα του Καλομηνάν χαλάτσια.
Κλώσκεται σην Ανατολήν, κάμνει τρία μετάνοιας.
«Χριστέ μ’, αν εκατέβαινεν το πάρεγκα φουσάτον,
μουδέ πολλά, μουδέ λίγον, εννέα χιλιάδες,
να παίρνα τα γεράκια μου, εγώ εκείνα ντούνα».

Το λόγον ατ’ ‘κί επλέρωσεν, το λόγον ατ’ ‘κί εξείπεν,
όνταν τερεί το πάρεγκα, φουσάτον κατιβαίνει,
μουδέ πολλά, μουδέ λίγον, εννέα χιλιάδες.
Επήρεν τα γεράκια του, εκείντς εκεί εντώκεν.
Εκεί που κρούει ο Ξάντινον, το γαίμαν να πλαντάζει,
εκεί που κρούει ο αιχμάλωτον, το γαίμαν ως τη γούλαν.
«Οπίσ’, οπίσ’ Εμίρ Αλή, οπίσ’ κι εσέν μη κρούγω.
Τ’ ομμάτια μ’ εθαμπούρωσαν και το σπαθί μ’ έχ’ άφναν.
Αν κρούγω και σκοτώνω σε, θα λέγετ’ έν φονέας·
‘κί κρούγω, ‘κί σκοτώνω σε, θα λέγνε εφοβέθεν.
Καλλίον ‘κί σκοτώσω σε, κι ας λέγνε εφοβέθεν».

[επάτνανε: πατούσαν Ι έμποδος: έγκυος Ι πεσλέευεν: έτρεφε Ι ταντανίζω: κάνω το μωρό να χοροπηδά στα γόνατά μου Ι γίνεσαι: μεγαλώσεις Ι Δενής (λ. τούρκ.): θάλασσα Ι κάθα: κάτω Ι ντο: τι (ντο λες: τι λες)· εδώ: που Ι επέντεσεν: συνάντησε Ι έν: είναι Ι ’κί (ουκί): δεν Ι μουστουνίας: γροθιές Ι εγνέφιξεν: ξύπνησε Ι έει σε και πάγει: σε έχει και πάει («σε πήρε από κάτω») Ι στά: στάσου, σταμάτα Ι χτέθα: απόκτησα Ι πάρεγκα: αντίκρυ Ι ντούνα: χτυπούσα, νικούσα (εντώκεν: εχτύπησε) Ι γούλα: λαιμός Ι εθαμπούρωσαν: θόλωσαν Ι άφνα: άχνα, ατμός Ι καλλίον: καλύτερα· Καλομηνάς (από το επίθ. καλός και το ουσ. μήνας): ο μήνας Μάιος]
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μπορεί το Σταυρίν του Πόντου να «πνιγόταν» στο πράσινο αλλά όταν ο καιρός αγρίευε βρισκόταν αντιμέτωπο με ακραία καιρικά φαινόμενα που δεν... αστειεύονταν (πηγή: facebook.com/ayeser29/@eyup.ibisoglu)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο άνεμος λυσσομανά και τα ποτάμια στο Σταυρίν φουσκώνουν

11/01/2026 - 11:20πμ
Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Τα κεντρικά γραφεία της Allwyn στην Ελλάδα (φωτ.: Allwyn)

Νέα εποχή για τον ΟΠΑΠ: Η εποχή της Allwyn είναι εδώ!

22 λεπτά πριν
Εικόνα από drone της ισπανικής πολιτικής προστασίας δείχνει τα συντρίμμια των δύο τρένων (φωτ.: ΕΡΑ/Πολιτική Προστασία της Ισπανίας)

Ισπανία: Το συνδικάτο των μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει από τον Αύγουστο για σοβαρή φθορά στις σιδηρογραμμές

53 λεπτά πριν
Η Μονή Θεοσκεπάστου βρίσκεται στην Τραπεζούντα, στις δυτικές πλαγιές του Μιθρίου όρους (φωτ.: Anadolu)

Η Μονή Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα σε νέα εποχή – Μετατράπηκε σε πολιτιστικό κέντρο και προσελκύει χιλιάδες

1 ώρα πριν
Η Καίτη Γκρέυ σε νεαρή ηλικία (φωτ.: facebook/Finos Film Official)

Καίτη Γκρέυ: Από τη φτώχεια και τον πόλεμο, στο μύθο και στη σκιά μιας διαθήκης

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Δήμος Ξάνθης)

Προ των πυλών το Ξανθιώτικο Καρναβάλι με τις Θρακικές Λαογραφικές Εορτές

2 ώρες πριν
Δανοί στρατιώτες μόλις έχουν αποβιβαστεί στο Νουουκ της Γροιλανδίας, στο πλαίσιο ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στο νησί της Αρκτικής (φωτ.: EPA/Mads Claus Rasmussen)

ΕΕ: Απάντηση στον εκβιασμό Τραμπ για τη Γροιλανδία με το «εμπορικό μπαζούκα»

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign