Η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή αποπειράθηκε να κάνει άνοιγμα προς τη Ρωσία, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. Το άνοιγμα αφορούσε βασικά τους εξής τρεις τομείς: Ενέργειας, Εξοπλισμών, Εμπορικών συναλλαγών. Το 2007 ο Κ. Καραμανλής συμφώνησε με τον Β. Πούτιν τα εξής:
- Η Ελλάδα θα ήταν μία από τις χώρες διέλευσης του αγωγού αερίου South Stream και στις διαπραγματεύσεις θα καθοριζόταν η ακριβής διαδρομή
- Στο ελληνικό έδαφος την κατασκευή θα αναλάμβαναν από κοινού ο Διαχειριστής Ελληνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και η ρωσική Gazprom με ίσα ποσοστά
- Το μνημόνιο που υπεγράφη στη Μόσχα στις 29 Απριλίου μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Έλληνα πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή για τον αγωγό φυσικού αερίου South Stream ουσιαστικά θα ήταν η εκκίνηση διαπραγματεύσεων που θα διαρκούσαν από 18 μήνες έως δύο χρόνια
- Η Ελλάδα θα προμηθευόταν από τη Ρωσία 450 ΤΟΜΑ ΒΜΡ-3, με συμπαραγωγή σε ποσοστό 25/30% για τη χώρα μας.
Τελικά οι διαπραγματεύσεις για τον αγωγό δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, ενώ δεν προχώρησε ποτέ και η συμφωνία για τα Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης, ενώ η κυβέρνηση Καραμανλή οδηγήθηκε στις εκλογές το 2009 υπό το βάρος της επερχόμενης οικονομικής κρίσης και έχασε από τον Γ. Παπανδρέου. Τα υπόλοιπα είναι λίγο πολύ γνωστά. Να υπογραμμίσουμε ότι όπως έχει αποδειχτεί από τα απόρρητα τηλεγραφήματα της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, τα ανωτέρω δεν προχώρησαν, γιατί προσέκρουσαν στις αντιρρήσεις και αντιδράσεις της Ουάσιγκτον, με τη δικαιολογία ότι η Ελλάδα είναι μέλος του NATO και δεν μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις που έρχονται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα της Συμμαχίας.
Από την άλλη πλευρά, ο Ερντογάν, όχι μόνο εγκαινίασε τον αγωγό μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου Blue Stream, μαζί με τον Β. Πούτιν και τον Σ. Μπερλουσκόνι, στην Αμισό του Πόντου, αλλά προχώρησε στη συμφωνία για την κατασκευή του Turkish Stream, ένας αγωγός που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως παραλλαγή του South Stream, του οποίου δεν επέτρεψε την κατασκευή η Ουάσινγκτον. Εκτός αυτού, η Τουρκία του Ερντογάν προχωρεί στην κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την ρωσική Rosatom, ενώ προχθές άρχισε να παραλαμβάνει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, παρά τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ ότι θα της επιβληθούν κυρώσεις.
Άρα, Ελλάδα και Τουρκία, δυο χώρες που ανήκουν στο ΝΑΤΟ, η μια κάνει συμφωνίες με τη Ρωσία για αγωγό φυσικού αερίου και οπλικά συστήματα, τα οποία μάλιστα δεν είναι στρατηγικά όπως οι S-400 και της απαγορεύεται στην ουσία να υλοποιήσει τις συμφωνίες, γιατί αυτό επιβάλουν τα συμφέροντα της συμμαχίας, ενώ η άλλη κατασκευάζει δύο αγωγούς που μεταφέρουν ρωσικό φυσικό αέριο και ένα πυρηνικό εργοστάσιο ρωσικής τεχνολογίας, ενώ παραλαμβάνει και ένα ρωσικό στρατηγικό όπλο, παρά τις σχετικές προειδοποιήσεις από την Ουάσιγκτον, το Βερολίνο και τις Βρυξέλες. Η κατάσταση αυτή θα πρέπει να προβληματίσει το πολιτικό προσωπικό της χώρας, τους υπηρεσιακούς παράγοντες σε ΥΠΕΞ, ΥΠΑΜ και λοιπά υπουργεία, αλλά και όλους τους Έλληνες πολίτες.
Γιατί αν τελικά η Τουρκία κατάφερε να κάνει τα παραπάνω χωρίς κόστος, τότε στην ουσία η Ελλάδα υποβαθμίζεται αυτομάτως σε χώρα παρία, για να μην πω καρπαζοεισπράκτορα, που υπάρχει κίνδυνος να συνθλιβεί μεταξύ Ουάσιγκτον-Βερολίνου-Βρυξελλών από τη μια πλευρά και Άγκυρας-Μόσχας από την άλλη.
Φυσικά δεν είδαμε ακόμα το τέλος αυτής της ιστορίας και το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει η Τουρκία και ο Ερντογάν. Θα περιμένουμε να δούμε, όμως το σίγουρο είναι ότι η Τουρκία δεν πλήρωσε κανένα κόστος για τον Blue Stream. Ο μόνος που πλήρωσε ήταν ο Μεσούτ Γιλμάζ, που επέμενε ως πρωθυπουργός στην κατασκευή του έργου.
Και μια που μιλάμε για Μόσχα, να πούμε ότι ο Ερντογάν τα τελευταία χρόνια έχει αποδεχτεί τη θέση του βαθέως κράτους, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία, για να μην διαμελιστεί, λόγω Κουρδικού, θα πρέπει να στραφεί προς την Ευρασία. Οι προαναφερθείσες επιλογές του Ερντογάν, ελήφθησαν κάτω από αυτό το πρίσμα, δηλαδή έχουν στρατηγικό χαρακτήρα. Μάλιστα, ο Ντογού Περιντζέκ, παλαιομαοϊκός, με ιδιαίτερες σχέσεις με το βαθύ κράτος και πρόεδρος του Κόμματος Πατρίδα (Vatan Partisi), με την έλευση των S-400 στην Άγκυρα, δήλωσε: «Χαιρετίζουμε την έλευση των S-400. Η Τουρκία έδειξε για άλλη μια φορά ότι δεν θα σκύψει το κεφάλι στις πιέσεις της Ατλαντικής Συμμαχία. Η Τουρκία θα ολοκληρώσει την επανάσταση του Ατατούρκ και θα στραφεί προς την Ευρασία. Οι S-400 είναι ένα όπλο που θα υπεραμυνθεί αυτήν την επιλογή. Οι S-400 διακηρύσσουν την οικοδόμηση του νέου κόσμου». Ο Περιντζέκ υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν θα μείνει μόνη της στην Αν. Μεσόγειο και ότι είναι αναπόφευκτη η σύναψη στενής σχέσης με τη Συρία και ότι «η έλευση των S-400 τότε θα αποκτήσει νόημα. Η Τουρκία θα γίνει ο πρωτοπόρος στην ίδρυση του νέου κόσμου».
Όσον αφορά τις αμερικανικές κυρώσεις, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ν. Τραμπ άναψε το πράσινο φως στον Ερντογάν για τους S-400, υποσχόμενος ότι δεν θα επιβληθούν κυρώσεις αν δεν ενεργοποιήσει τα ραντάρ του συστήματος και ότι αν η Τουρκία αγοράσει και τους Patriot, τότε θα της δοθούν και τα F-35!
Διαδικαστικά, ο Τραμπ ως πρόεδρος των ΗΠΑ έχει τη δυνατότητα να κρατήσει τον νόμο επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία «στο ψυγείο» και να μην επιβληθούν τα μέτρα επί 180 ημέρες, τουτέστιν ένα εξάμηνο.
Μετά την παρέλευση του εξαμήνου, ο πρόεδρος έχει τη δυνατότητα εντός 15 ημερών να παρατείνει την μη επιβολή μέτρων για άλλο ένα εξάμηνο, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναφέρει στο Κογκρέσο τους σοβαρούς λόγους που άπτονται της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, για να μην εφαρμοστούν τα μέτρα. Πάντως, έχει όντως ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αντιδράσουν τα διάφορα κέντρα αποφάσεων στις ΗΠΑ γι’ αυτό το εξαιρετικά σοβαρό θέμα.
Όσον αφορά τα ημέτερα, οι επιτελείς των κλάδων των ενόπλων μας δυνάμεων καλό είναι να αρχίσουν να υπολογίζουν από τώρα πώς θα διαχειριστούμε ως Ελλάδα μια Τουρκία με F-35, με Patriot και με S-400, με δεκάδες μη επανδρωμένα οπλισμένα αεροσκάφη και με πυραυλικά συστήματα που μπορούν να πλήξουν την πρωτεύουσα της πατρίδας μας.
Σάββας Καλεντερίδης
