Είναι καιρός τώρα που τα φαινόμενα της εξόφθαλμης αδικίας μάς γρονθοκοπούν καθημερινά με ρυθμό που θα τον ζήλευε κι ο επιδεξιότερος πυγμάχος. Έρχεται στο μυαλό μου εκείνη η συνταρακτική φράση του Αποστόλου Παύλου: «παρέδωκεν αυτούς ο Θεός εις αδόκιμον νουν… πεπληρωμένους πάση αδικία». Σαν ήμουν νεότερος, αγρίευα πολύ όταν έβλεπα την αδικία να διαπράττεται. Τώρα που πέρασαν τα χρόνια, η αντίδρασή μου δεν έχει τόσο θυμό κι αψάδα.
Πιο πολύ μάλλον έχει θλίψη, βαθιά στενοχώρια, αίσθηση μεγάλης αποστροφής, γνήσια συμπόνοια για τον αδικούμενο και ταυτόχρονα οίκτο γι’ αυτόν που αδικεί.
Έχει μια κάποια στωικότητα η αντίδραση αυτή, που πηγάζει από την ξεκάθαρη οδηγία του Κυρίου: «Ει ο κόσμος υμάς μισεί, γινώσκετε ότι εμέ πρώτον υμών μεμίσηκεν… Ει εμέ εδίωξαν, και υμάς διώξουσιν». Αλλά κι από τους μακαρισμούς Του: «μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης, ότι αυτών εστιν η βασιλεία των ουρανών» και «μακάριοί εστε όταν ονειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι παν πονηρόν ρήμα καθ᾿ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού».
Ο νεανικός θυμός και η απεγνωσμένη αντίδραση απέναντι στην αδικία είναι περισσότερο μια εκτόνωση. Έτσι, φαίνεται, προστατεύεται κάπως η νεανική ψυχή από αυτόν τον βαθύ πόνο κι απ’ την αποπνικτική αποφορά της απαίσιας αυτής πράξης. Η πνευματική ωριμότητα, όμως, υπαγορεύει ουσιαστική αντίδραση απέναντι στην αδικία, με απαθή οργή και αποτελεσματικότητα. Άλλως, ο κόπρος που σωρεύεται από το πλήθος των αδικιών θα μας πνίξει όλους.
Μέσα στο απίστευτο οικοσύστημα της ελληνικής πραγματικότητας έχω γίνει κι εγώ, όπως φαντάζομαι κι όλοι οι αναγνώστες, μάρτυρες πλήθους αξιομνημόνευτων αδικιών. Είναι κάποιες αδικίες, όμως, που έχουν εμβληματικό χαρακτήρα∙ που σε αποσβολώνουν, σε αφήνουν άφωνο… Είναι τόσο πολυεπίπεδα διαστροφικές, ενέχουν τέτοιο θράσος, εμπεριέχουν τόσο ψεύδος και γέμουν τοσαύτης δολιότητος που σε παραλύουν. Αδυνατείς να θυμώσεις, παρά σε πιάνει η επιστημονική περιέργεια να τις μελετήσεις, ως ενδιαφέρον ακρότατο φαινόμενο ηθικής σήψης και παραλυσίας.
Διαβάστε, λοιπόν, το πρόσφατο άρθρο «Απ’ το κακό στο χειρότερο» του Σάββα Καλεντερίδη. Κι ελάτε τώρα και πείτε μου… Δεν είναι ο αθάνατος Μακρυγιάννης τόσο –μα τόσο!– επίκαιρος;
Στις 27 Απριλίου, ανήμερα της επετείου της κοιμήσεως του μεγάλου μας ήρωα, ο Σάββας Καλεντερίδης, ακούσια αλλά εμπράκτως, συμπάσχει και συμπορεύεται μαζί του. Μοιράζεται τα παθήματά του και γράφει με το ίδιο ακριβώς κίνητρο που έκανε τον Στρατηγό να μάθει γράμματα, ώστε να καταγράψει τα μνημειώδη απομνημονεύματά του. «Όχι να βραβεύωνται ολοένα οι κόλακες, κ’ οι αγωνισταί ν’ αδικιώνται».
Από την άλλη, ο πολύπειρος διεθνούς φήμης αστροφυσικός δρ Σταμάτης Κριμιζής παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού. Αχ… κύριε καθηγητά μου… για το Johns Hopkins και τα διαστημικά προγράμματα της NASA καλός είσαι… Αλλά εδώ, στην όμορφη και παράξενη πατρίδα, τα πράγματα είναι αλλιώς. Εδώ ευδοκιμούν όχι μόνο αγνώστου ταυτότητος ιπτάμενα, αλλά και έρποντα αντικείμενα!
Γράφει ο σπουδαίος επιστήμονας στην επιστολή της παραίτησής του ότι διαπίστωσε πως «δημιουργούνται συνθήκες που υπονομεύουν τα 3Α (αξιολόγηση, αξιοκρατία, αριστεία)». Όπως μου σχολίασε συνάδελφος καθηγητής: «αλήθεια το λέει αυτό τώρα;». Πράγματι, τα 3Α που γνωρίζουμε καλά εμείς εδώ, αντιστοιχούν στο «αδικία, αναξιοκρατία, αυθαιρεσία». Αυτά είναι που τρώμε με το κουτάλι χρόνια τώρα. Από αυτά έχουμε βάλει και στις τσέπες μας, που λένε.
Τώρα το πήρε μυρωδιά ο σπουδαίος μας επιστήμονας; «Χιούστον έχουμε πρόβλημα»!
Όταν ο προφήτης Ηλίας σήκωσε τα χέρια του απελπισμένος στον ουρανό λέγοντας «Κύριε, τους προφήτας σου απέκτειναν και τα θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν, καγώ υπελείφθην μόνος, και ζητούσι την ψυχήν μου», του απάντησε ο Θεός: «κατέλιπον εμαυτώ επτακισχιλίους άνδρας, οίτινες ουκ έκαμψαν γόνυ τω Βάαλ». Επτά χιλιάδες, λοιπόν, ήταν τότε η μαγιά που έμεινε πιστή στον Έναν και Αληθινό Θεό και δεν προσκύνησε τον κοσμοκράτορα του αιώνος τούτου. Σήμερα πόσους να ’χει μετρημένους ο Πανάγαθος στο έθνος μας άραγε;
Γιατί αυτό πια είναι το κεντρικό, το θεμελιώδες, το πρακτικό ερώτημα. Άμα βάλεις στο μυαλό σου ότι «ουκ έστιν Θεός», πως δεν υπάρχει κρίση κι Ανάσταση των νεκρών και «ζωή του μέλλοντος αιώνος», έτοιμος γίνεσαι ανά πάσα στιγμή να κυνηγήσεις το κάθε συμφέρον σου τσαλαπατώντας κι αδικώντας. Θέλω, μπορώ, παίρνω∙ ήγουν Βάαλ. Δεν υπολογίζεις τίποτε. Δεν υπάρχουν κανόνες κι αρχές∙ το «ευ αγωνίζεσθαι» στέκει κενό περιεχομένου.
Όλοι αγαπάμε αυτήν την πατρίδα κι όλοι πρέπει να κοιτάξουμε το συμφέρον της, δηλαδή το συμφέρον μας. Έχουν οι άνθρωποι τους σχεδιασμούς και τις ατζέντες τους, αλλά έχει κι ο καλός Θεός το δικό του σχέδιο που δίνει ευκαιρίες σωτηρίας σε όλους ανεξαιρέτως. Ας αφήσουμε στην άκρη όσο μπορούμε τις αδικίες. Δεν υπάρχει κοσμοθεωρία κι εμπειρία ζωής στον πλανήτη που να μην το έχει για βεβαιότητα: όποιος αδικεί να περιμένει στη ζωή κατραπακιά μεγάλη – κρίμα δεν είναι;
Τα περισσότερα κακά που συμβαίνουν είναι από αδικίες, έλεγε ο Άγιος Παΐσιος.
Και γνώμη θαρρετή πρέπει να υπάρχει, και αυστηρή κριτική να γίνεται από όλους τους πολίτες. Έτσι είναι η Δημοκρατία. Το να κατηγορούμε όμως αβασάνιστα τον κάθε Αλκιβιάδη για την αποκοπή των κεφαλών των Ερμών, επειδή δε μας αρέσει η άποψή του, δεν θα μας βγει σε καλό.
