Μια μικρή κοιτίδα ποντιακής παράδοσης έχει δημιουργηθεί μέσα στο χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου «Μελίνα Μερκούρη». Από τα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου, δύο φορές την εβδομάδα γίνονται μαθήματα ποντιακής λύρας.
«Είναι μια σημαντική προσπάθεια που γίνεται σε συνεργασία με τον Δήμο Καλλιθέας. Τα μαθήματα είναι δωρεάν και μέχρι τώρα έχουν εγγραφεί στο τμήμα 16 άτομα.
»Ελπίζουμε ότι όσο περνά ο χρόνος, αυτός ο αριθμός θα αυξάνεται», αναφέρει στο pontos-news.gr ο Γιάννης Χατζαρίδης.
Το Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη», όπου γίνονται τα μαθήματα της ποντιακής λύρας
Ο γνωστός λυράρης παραδίδει μαθήματα κάθε Τρίτη (15:00-16:30 και 19:30-21:30) και Παρασκευή (19:00-22:00), σε μια περιοχή της Αθήνας όπου το ποντιακό στοιχείο είναι έντονο και κυρίαρχο.
Στα μαθήματα συμμετέχουν άνθρωποι κάθε ηλικίας, φύλου, αλλά και επιπέδου γνώσης πάνω στο όργανο. Όπως τονίζει ο δάσκαλος: «Έχω μαθητές από 10 χρόνων μέχρι 60 και βάλε. Ανάμεσά τους υπάρχει και μια κοπέλα 13 χρόνων. Άλλοι πιάνουν για πρώτη φορά στα χέρια τους την ποντιακή λύρα κι άλλοι βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο. Το κοινό τους στοιχείο είναι το ενδιαφέρον για το όργανο και για τη μουσική κληρονομιά του Πόντου».
Ο Γ. Χατζαρίδης επισημαίνει τη συμβολή του Πόντιου αντιδημάρχου Γιώργου Κυριακόπουλου και προσθέτει ότι είναι σημαντικό πως υπάρχει πλέον ξανά, μετά από πολύ καιρό, ένα τμήμα εκμάθησης ποντιακής λύρας ανάμεσα στις άλλες πολιτιστικές δράσεις του Δήμου Καλλιθέας. Όσον αφορά τον δικό του στόχο;
«Θέλω να μεταλαμπαδεύσω, κυρίως στα νέα παιδιά, όχι μόνο στοιχεία από την ιστορία του οργάνου, αλλά και το γενικότερο υπόβαθρο που άφησαν οι σπουδαίοι στυλοβάτες της ποντιακής μουσικής, ο Γώγος και ο Χρύσανθος.
»Προσπαθώ να εξηγήσω στους μαθητές μου τι είναι ο κάθε σκοπός, από πού προέρχεται, πώς πρέπει να παιχτεί. Πράγματα που είναι μελετημένα. Τα συζητάμε αυτά τα πράγματα.
»Είναι μειωτικό για έναν λυράρη να μην γνωρίζει τους ανθρώπους που μας δώσανε αυτήν τη μεγάλη παρακαταθήκη. Αυτοί που θα έρθουν στον Γιάννη τον Χατζαρίδη να μάθουν λύρα, θέλω να φύγουν με τις καλύτερες εντυπώσεις και το έργο που κάνουμε εδώ να βγει προς τα έξω. Προσπαθώ να προσφέρω ό,τι μπορώ στο κομμάτι της παράδοσης και να αφήσω μια μικρή κληρονομιά στο Δήμο της Καλλιθέας», υπογραμμίζει.
Οι μαθητές του τμήματος (από αριστερά) Κωνσταντίνος Γκεράτος, Πάτροκλος Μελικίδης, Χρήστος Μελικίδης
Ισχύει ότι οι πολλές ώρες μελέτης και η συνεχής εξάσκηση οδηγούν στο να γίνει κανείς ένας καλός λυράρης; Η άποψη του Γ. Χατζαρίδη είναι ότι πρώτα απ’ όλα πρέπει να είναι κανείς καλός δέκτης. «Να δουλεύει καλά το αυτί και το μυαλό. Αλλιώς, μπορεί να μελετάς 15 ώρες την ημέρα και αυτός ο χρόνος μπορεί να πηγαίνει χαμένος», λέει στο pontos-news.gr.
Η δική του σχέση με την ποντιακή λύρα άρχισε χωρίς να υπάρχει κάποιο μουσικό ερέθισμα στην οικογένεια. «Άρχισα από μικρός να ασχολούμαι με τη λύρα, χωρίς να υπάρχει κάποια ιδιαίτερη αφορμή. Έτσι, ξύπνησα ένα πρωί και είπα μέσα μου ότι θα μάθω το όργανο. Το είπα στους γονείς μου και τους φάνηκε κάπως αναπάντεχο.
»Πήρα μια λύρα και πήγα σε μια σχολή. Εκείνα τα χρόνια ήταν εδώ στην Καλλιθέα ο Μιχάλης Καλιοντζίδης. Σπουδαίος άνθρωπος και καταξιωμένος λυράρης. Μου έδωσε σημαντικά εφόδια να ξεκινήσω. Στη συνέχεια μελέτησα πολύ μόνος μου. Πολλές ώρες καθημερινά. Δεν είναι υπερβολή να πω ότι ασχολούμουν μέχρι και 12-13 ώρες τη μέρα με τη λύρα.
»Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου χωρίς τη λύρα. Είμαι καψούρης με το όργανο.
»Το αγαπώ πολύ αυτό που κάνω. Στο πίσω μέρος του μυαλού μου όμως είχα πάντα τη σκέψη ότι θα μου άρεσε να έχω και μια βιοποριστική σχέση με το όργανο. Παλαιότερα οι εποχές ήταν καλύτερες και είχες τη δυνατότητα να κινηθείς επαγγελματικά. Τώρα δεν ισχύει αυτό, έχουν αλλάξει τα πράγματα. Δεν μπορώ να πω ότι ζω καθαρά βιοποριστικά μόνο από το όργανο. Έχω κι ένα μαγαζί, το “Καφέ Γαλαξίας” στην Καλλιθέα, όπου συχνά κάνουμε μουχαπέτια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έπαψα να είμαι προσκολλημένος στη λύρα».
Κάποια στιγμή ήρθε και η πρώτη επαγγελματική πρόταση. «Δούλεψα σε μαγαζιά, κοντά σε ανθρώπους πολύ έμπειρους στο χώρο, και πήρα πολλά από αυτούς. Πάντα μου άρεσε να ακούω. Ήμουν ανήσυχος και ψαχνόμουν συνεχώς γύρω από το όργανο. Είχα βάλει πολύ ψηλά τον πήχη. Ήθελα να εξελιχθώ, να μάθω όλο και περισσότερα πράγματα. Ακόμη και σήμερα μαθαίνω καινούρια πράγματα», λέει και συμπληρώνει ότι ανάμεσα στους καλλιτέχνες με τους οποίους συνεργάστηκε και πήρε σημαντικά στοιχεία είναι ο Μπάμπης Ιορδανίδης, ο Ανέστης Μωυσής, ο Γιώργος Σιδηρόπουλος, ο Αντρέας Κουγιουμτζίδης, ο Κώστας Καραπαναγιωτίδης, ο Στάθης Παρχαρίδης, ο Γιώργος Δημητριάδης.
Ρεπορτάζ, φωτογραφίες, βίντεο: Χρήστος Τέλιος.
