Πριν από λίγες εβδομάδες, ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας έκανε έκκληση να ανοίξουν τα οικογενειακά άλμπουμ. Την περασμένη Τετάρτη, περισσότερες από 150 φωτογραφίες είχαν συγκεντρωθεί στο Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς (ΠΠΙΕΔ), ως το πρώτο μέρος μιας βραδιάς που περιλάμβανε επίσης μαρτυρίες προσφύγων και ένα μυθιστόρημα με αφετηρία τη φλεγόμενη Σμύρνη.
Η εκδήλωση «Μικρά Ασία – 104 χρόνια μετά» διοργανώθηκε από το Σύνδεσμο «Οι Αλησμόνητες Πατρίδες» στη Νέα Φιλαδέλφεια.
Στο επίκεντρό της βρέθηκαν οι άνθρωποι πίσω από την ιστορική επέτειο της Μικρασιατικής Καταστροφής: τα πρόσωπα των οικογενειακών άλμπουμ, οι αφηγήσεις όσων έζησαν τον ξεριζωμό και ο τρόπος με τον οποίο η λογοτεχνία επιστρέφει σε εκείνη την εποχή.
Από τα οικογενειακά συρτάρια στην έκθεση
Η φωτογραφική «Έκθεση Μνήμης και Τιμής» είναι το αποτέλεσμα του ανοιχτού καλέσματος που είχε απευθύνει ο Σύνδεσμος σε συγγενείς ανθρώπων που έζησαν και κατάγονταν από τη Μικρά Ασία. Οι φωτογραφίες που παραχώρησαν οι οικογένειες παρουσιάζονται πλέον μαζί, μεταφέροντας προσωπικά τεκμήρια σε έναν κοινό χώρο μνήμης.
Πολλά από τα πρωτότυπα είχαν τσακίσματα, κοψίματα και άλλες φθορές του χρόνου. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο, ο πρόεδρός του, Χρήστος Τριανταφύλλου, επιμελήθηκε την επεξεργασία και αποκατάστασή τους, με στόχο να αναδειχθούν τα πρόσωπα και οι λεπτομέρειες των εικόνων.
Η διαδρομή τους δεν θα τελειώσει με το κλείσιμο της έκθεσης. Το φωτογραφικό υλικό θα συγκεντρωθεί σε ειδικό «Άλμπουμ Μνήμης», που θα φυλάσσεται στα γραφεία του σωματείου.
Η μαρτυρία της Φιλιώς Χαϊδεμένου
Στη συνέχεια προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ που δημιούργησε ο Σύνδεσμος, Από τις στάχτες στη νέα πατρίδα… – Μαρτυρίες προσφύγων της Μικράς Ασίας. Μέσα από προσωπικές αφηγήσεις παρακολουθεί τον ξεριζωμό, την απώλεια και την προσπάθεια των προσφύγων να αρχίσουν ξανά τη ζωή τους. Ανάμεσα στις μαρτυρίες που περιλαμβάνει βρίσκεται και εκείνη της Φιλιώς Χαϊδεμένου.
Η αναφορά στο πρόσωπό της συνεχίστηκε και μετά την προβολή.
Όσοι το επιθυμούσαν ξεναγήθηκαν στο Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου», όπου ο Χρήστος Τριανταφύλλου μίλησε για τη δημιουργία του μουσείου, τη συγκέντρωση των κειμηλίων του και τις ιστορίες που συνδέονται με επιλεγμένα αντικείμενα.
Ένα παιδί στη Σμύρνη του 1922
Το τρίτο μέρος της βραδιάς ήταν αφιερωμένο στο ιστορικό μυθιστόρημα Στάχτες και Όνειρα του Ιωάννη Δαλέζιου, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελκυστής.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του εκδότη, η ιστορία αρχίζει στη Σμύρνη του 1922: ο δωδεκάχρονος Αλέξανδρος χάνει την οικογένειά του μέσα στην Καταστροφή. Στην προσπάθεια να σωθεί τον βοηθούν ο Μεχμέτ, Τούρκος φίλος του πατέρα του, και η Ελληνοαμερικανίδα νοσοκόμα Ελίζα Μουρ. Η διαδρομή του μακριά από τη Σμύρνη συνδέεται στη μυθοπλασία με ένα κρυμμένο οικογενειακό μυστικό.
Για το βιβλίο μίλησαν ο συγγραφέας, ο Χρήστος Τριανταφύλλου, ο Δημήτρης Δημητρόπουλος, η Ιωάννα Κατσούλη και ο Δημήτριος Σιγαλός. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου στάθηκε στη σχέση του τίτλου με τους ανθρώπους που επέζησαν: «Οι στάχτες ανήκουν σε όσα κάηκαν. Τα όνειρα ανήκουν σε εκείνους που επέζησαν».
