Μεγάλη Εβδομάδα στην Κορόνιξα Μεσοχαλδίου: Εκεί ο εξαγνισμός της ψυχής ήταν συλλογική υπόθεση – Υποχρεωτική η συμφιλίωση και ο ασπασμός της αγάπης

Το Πάσχα στην Κορόνιξα (Κορόξενα) Μεσοχαλδίου του Πόντου υπερέβαινε τον εξωραϊσμό των σπιτιών και έδινε βάρος σε αυτό που πραγματικά άξιζε, τον εξαγνισμό της ψυχής όλης της κοινότητας. Στην πραγματικότητα τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας λειτουργούσαν ως μέσο πνευματικού εξαγνισμού και κοινωνικής συνοχής, γεγονός που αποτυπώνει μοναδικά ο λόγιος Ανανίας Νικολαΐδης σε άρθρο του στα Χρονικά του Πόντου.

Ο Ανανίας Νικολαΐδης, γεννημένος το 1888 στην Κορόνιξα –έζησε έκει έως το 1919 οπότε έφυγε μέσω Κριμαίας και έναν χρόνο αργότερα εγκαταστάθηκε στην Πτολεμαΐδα–, σημειώνει πως ο χαιρετισμός «Χριστός ανέστη» έπρεπε να έχει αντιχαιρετισμό «Αληθώς ανέστη», διαφορετικά τα πράγματα δεν ήταν καλά για τον εκκλησιαζόμενο που θα το τολμούσε.

Στην Κορόνιξα όποιος από το εκκλησίασμα απέφευγε να κάνει όσα όριζε η παράδοση το βράδυ της Ανάστασης επέστρεφε στο σπίτι του με το χαρακτηρισμό «ανάξιος»!

≈

Όλα τα έθιμα του χωρίου προσέδιδον εις τας Εορτάς πλήρη Χριστιανικόν χαρακτήρα, ιδία δε τα της μεγάλης εορτής του Πάσχα.

Κατ’ αυτήν, ίνα γίνη η προπαρασκευή δια τον εορτασμόν, δεν ήρκει διακόσμησις των κατοικιών και των ατόμων αλλά και ο εξαγνισμός των ψυχών.

Προς τούτο, εκάστην Μ. Πέμπτην και Μ. Σάββατον επεδιώκετο συνδιαλλαγή των εν διαστάσει τυχόν ευρισκομένων γειτόνων και εδίδοντο επισκέψεις εις πενθούσας οικογενείας ίνα την ημέραν του Πάσχα αξιωθούν του ασπασμού με το «Χριστός Ανέστη».

Έμπρακτον δε εκδήλωσιν της συμφιλιώσεως παρίστανεν ο χαιρετισμός κατά την ημέραν της Αναστάσεως, ο οποίος εγίνετο ως εξής:

Κατά την έξοδον της πομπής της Αναστάσεως εκ της εκκλησίας ολόκληρον το εκκλησίασμα, προπορευομένων των σημαιών, εξαπτερύγων και εικόνων, επομένων δε των ιερέων και ψαλτών και ακολουθούντος του λαμπαδηφόρου πλήθους, αφού περιήρχετο τον περίγυρον της ξυνωρίδος των Αγίων Τεμενών (Αγίου Γεωργίου και Κοιμήσεως της Θεοτόκου) κατέληγεν εις την δυτικήν πλευράν του Ναού όπου μετά τους αίνους «Πάσχα ιερόν ημίν σήμερον κ.λ.π.» ψαλλομένου του Δοξαστικού «Αναστάσεως ημέρα» εγίνετο μετ’ ευλαβείας η προσκύνησις της Αναστάσεως.

Έκαστος του εκκλησιάσματος αφού προσεκύνει την Ανάστασιν και το Ευαγγέλιον και ησπάζετο την χείρα του ιερέως ώφειλε να λάβη θέσιν παραπλεύρως του τοίχου του Ναού ο εις κατόπιν του άλλου ίνα ο δεύτερος δώση ασπασμόν εις τον πρώτον με τον χαιρετισμόν «Χριστός ανέστη» και αφού λάβει τον αντιχαιρετισμόν «αληθώς ανέστη» λαμβάνει θέσιν πλησίον του, ο τρίτος εις τον πρώτον και δεύτερον, ο τέταρτος εις τον πρώτον, δεύτερον και τρίτον και ούτω καθεξής μέχρις ότου επροσκύνει και έδιδεν ούτω τον ασπασμόν της Αναστάσεως ολόκληρον το Εκκλησίασμα.

Αν δε τυχόν απέφευγέ τις το προσκύνημα και τον χαιρετισμόν, εφωράτο ότι δεν έχει συνδιαλλαγή και ετιμωρείτο με τον χαρακτηρισμόν «ανάξιος».

Ανανίας Νικολαΐδης

• Πηγή: Ανανίας Νικολαΐδης, «Κορόνιξα ή Κορόξενα», Χρονικά του Πόντου, Έτος Β’, τεύχος 19-20 (Μάρτιος-Απρίλιος 1946), σ. 460-461, εκδ. Σύλλογος Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί».
• Σημ.: Έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του πρωτότυπου.