Μπρους Λι: Ο μύθος, ο θάνατος στα 33, η «κατάρα» και τα νέα στοιχεία

Πήρε τις πολεμικές τέχνες από το κινηματογραφικό περιθώριο και τις έφερε στα σαλόνια των στούντιο. Έζησε έντονα, αγαπήθηκε κυρίως από τους Ασιάτες της Αμερικής, που στο πρόσωπό του είδαν έναν δικό τους να υψώνει το ανάστημά του στους πρωτοκλασάτους «λευκούς» σταρ. Ο Μπρους Λι τα έκανε όλα γρήγορα στην ζωή του και έφτασε να γίνει θέμα ακόμα και σε ανάλυση μαρξιστικού επιπέδου με αφορμή τον ρόλο του στην κινηματογραφική βιομηχανία. Και όταν έφυγε μόλις στα 33 του έγινε ακόμα μεγαλύτερος μύθος από όταν ήταν όσο ζούσε.

Φυσικά τα σενάρια που κυκλοφόρησαν και τότε, 52 χρόνια πριν που πέθανε (20 Ιουλίου 1973) και τις επόμενες δεκαετίες περιλάμβαναν τα πάντα. Από μπλεξίματα με τον κινεζικό υπόκοσμο μέχρι και «κατάρα». Ειδικά δε μετά και το θάνατο του γιου του Μπράντον Λι, επίσης ηθοποιού, που βρήκε τραγικό θάνατο στα γυρίσματα της ταινίας Το Κοράκι, το 1992, σε ηλικία 28 ετών, τα περί κατάρας ξαναβγήκαν στην επιφάνεια. Να όμως που πριν από λίγους μήνες βρέθηκαν νέα στοιχεία.

Η γυναίκα-κλειδί

Πριν από λίγο καιρό και συγκεκριμένα τον Ιούλιο, μια γυναίκα η 78χρονη σήμερα Μπέτι Τινγκ, αποκάλυψε,σε εκπομπή της δημόσιας τηλεόρασης του Χονγκ -Κονγκ, πως ο Μπρους Λι πέθανε από κρίση επιληψίας και όχι από οξύ εγκεφαλικό οίδημα, όπως λεγόταν μέχρι τη συγκεκριμένη «αποκάλυψη».

Γιατί μίλησε τώρα; Η εν λόγω γυναίκα υποστηρίζει ήταν πως το μοιραίο συνέβη στο σπίτι της και ότι ήταν η ερωμένη του. Εκείνη ισχυρίζεται ότι ο Μπρους Λι, ο οποίος τότε ήταν παντρεμένος, την πολιορκούσε έντονα. Η Μπέτι δούλευε ως στυλίστρια του.

Στις 20 Ιουλίου 1973, ο Μπρους Λι επισκέφθηκε το σπίτι της Μπέτι. Στις 7:00 μ.μ. παραπονέθηκε για πονοκέφαλο. Εκείνη του έδωσε ένα κοινό παυσίπονο και του πρότεινε να ξαπλώσει να ξεκουραστεί. Είχαν σχεδιάσει να συναντήσουν τον παραγωγό ταινιών και φίλο τους Ρεϊμοντ Τσο, αλλά όταν εκείνος τηλεφώνησε, η Μπέτι προσπάθησε να ξυπνήσει τον Μπρους, χωρίς αποτέλεσμα. Γύρω στις 9:45 μ.μ., ο Τσο έφτασε και βρήκε τον Λι αναίσθητο. Ο προσωπικός γιατρός της Μπέτι κάλεσε ασθενοφόρο γύρω στις 10:00 μ.μ. και ο Μπρους Λι μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο.

Μετά τον θάνατο του Λι, η σχέση τους δημοσιοποιήθηκε και η Μπέτι έγινε στόχος έντονων επικρίσεων. Αρχικά αρνήθηκε ότι ο Μπρους Λι κατέρρευσε στο σπίτι της, αποδίδοντας τις δηλώσεις της σε οδηγίες του Ρέϊμοντ Τσο και λέγοντας ότι βρισκόταν σε σύγχυση. Υποστήριξε επίσης ότι το συγκεκριμένο παυσίπονο δεν του είχε προκαλέσει ποτέ προβλήματα, πράγμα που διαβεβαίωσαν αργότερα πολλοί επιστήμονες. Η ίδια ένιωσε ότι η κοινωνία την αντιμετώπισε πολύ σκληρά.

Στην ίδια εκπομπή, ο ιατροδικαστής Γουαι Μιν Πουνγκ αποκάλυψε ότι ο Μπρους Λι είχε εμφανίσει κράμπες και λιποθυμία στα γυρίσματα δύο μήνες πριν από τον θάνατό του. Σε ιατρική αναφορά στις ΗΠΑ είχε αναφερθεί «διαταραχή μυϊκών σπασμών».

«Και γιατί χρειάστηκαν 52 χρόνια να βγει αυτό στην επιφάνεια;» θα αναρωτηθεί κάποιος. Η απάντηση είναι ότι έμεινε κρυφή, η αιτία θανάτου του για να μη «χαλάσει» ο μύθος του υπερήρωα που είχε κτίσει. Γιατί ο Μπρους Λι, πούλαγε και όπως φαίνεται πουλάει ακόμα.

Και του ξύλου και του χορού

Γεννήθηκε σαν σήμερα, το 1940 στην Αμερική και συγκεκριμένα στην Τσαϊνατάουν, στο Σαν Φρανσίσκο. Το πραγματικό του όνομα ήταν Λι Γιουν Φαν. Η μητέρα του, έδωσε στο μωρό το όνομα Σάι Φον αρχικά, που είναι γυναικείο. Αυτό οφείλεται στις προλήψεις των γονιών του, που φοβόντουσαν ότι τα «κακά πνεύματα» δεν ήθελαν αρσενικά παιδιά στην οικογένεια.

Ήρθε στον κόσμο τη «Χρονιά του Δράκου» και την «Ώρα του Δράκου» (ανάμεσα στις 6:00-8:00 π.μ).

Οι γονείς του ήταν Κινέζοι και είχα φτάσει την προηγούμενη χρονιά στην Αμερική προς αναζήτηση μιας καλύτερης επαγγελματικής εξέλιξης. Ο πατέρας του ήταν τραγουδιστής της όπερας και ο προπάππους του από την πλευρά της μητέρας του ήταν Ολλανδός έμπορος εβραϊκής καταγωγής. Οι καλύτερες δουλειές δεν προέκυψαν και έτσι η οικογένεια το 1941 γύρισε στο Χονγκ Κονγκ, καθώς η Κίνα ήταν υπό ιαπωνική κατοχή.

Οι πολλές καταγωγές του, τον έκαναν απωθητικό στους συμμαθητές του, έτσι διδάχτηκε πολεμικές τέχνες σε ιδιωτικά μαθήματα. Παράλληλα όμως έμαθε και χορό με αποτέλεσμα, σε νεαρή ηλικία να κερδίσει πρωτιές και στα δυο.

Ένας θρύλος γεννιέται

Στα 18 του μεταναστεύει στις ΗΠΑ, καθώς οι γονείς του φοβήθηκαν για τη ζωή του γιατί είχε μπλεξίματα με τον υπόκοσμο του Χονγκ Κονγκ. Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, θεμελιώνει την αμερικανική του υπηκοότητα, ενώ σπούδασε φιλοσοφία και θέατρο και δίδαξε πολεμικές τέχνες.

Μετά τη συμμετοχή του στη σειρά The Green Hornet, το 1967, ο Λι αφοσιώθηκε στην υποκριτική, ενώ παράλληλα δίδασκε πολεμικές τέχνες σε σταρ του Χόλυγουντ όπως ο Στιβ Μακ Κουίν.

Όμως μιλάμε για τις αρχές του ’70, όπου στην αμερικάνικη κινηματογραφία δεν υπήρχαν ρόλοι για Ασιάτες. Και δη σε ταινίες δράσης που στην ουσία ήταν ένα είδος, όπως ήταν οι ταινίες δράσης, που «έπαιζε μπάλα» σαν αποπαίδι του κινηματογραφικού στερεώματος. Έτσι το 1970 αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Χονγκ Κονγκ για να συνεχίσει την καριέρα του.

Και εκεί πήρε την εκδίκηση του, καθώς οι ταινίες που γύρισε στην Ασία, έκαναν παγκόσμια επιτυχία.

Αλήθειες και κατάρες

Η τελευταία του ταινία ήταν Ο Κίτρινος Πράκτωρ του Χονγκ Κονγκ όπου πέθανε κατά τα γυρίσματα, ενώ υπάρχουν πλάνα από την κανονική κηδεία του και εμφανίζεται μέχρι και το πτώμα του! Η πρεμιέρα της έγινε, ένα μήνα μετά τον θάνατό του.

Ο υπερκινητικός Μπρους Λι, έβαλε στο κινηματογραφικό παιχνίδι και το είδος που υπηρέτησε αλλά και βοήθησε να δουν με άλλο μάτι στο Χόλιγουντ τους Ασιάτες. Αυτό βέβαια έγινε με την πάροδο των χρόνων.

Πριν από ένα μήνα κυκλοφόρησε άλλη μια βιογραφία του, με τίτλο Νερό, Καθρέφτης, Ηχώ. Ο συγγραφέας  Τζεφ Τσανγκ δεν χαρίστηκε στον Μπρους Λι. Τον περιγράφει σαν ανυπόμονο, περιστασιακά απερίσκεπτο και γεμάτος φιλοδοξίες. Όσον αφορά τα δικαιώματα των Ασιατών, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ήταν περισσότερο ατομικιστής και εγωιστής παρά ακτιβιστής. Ασχέτως αν με τα χρόνια η πόρτα που άνοιξε, βοήθησε πολλούς από τη φυλή του να περάσουν στην κινηματογραφική βιομηχανία.

Όσον αφορά τον γιο του Μπραντoν Λι, στην τρίτη του αμερικάνικη ταινία Το κοράκι είχε γυρίσει σχεδόν όλες τις σκηνές του όταν τραυματίστηκε θανάσιμα στα γυρίσματα από έναν πυροβολισμό. Ο Λι έλαβε μετά θάνατον επαίνους για την ερμηνεία του, ενώ η ταινία σημείωσε εμπορική και κριτική επιτυχία. Η καριέρα του έχει παραλληλιστεί με αυτήν του πατέρα του, καθώς και οι δύο πέθαναν νέοι. Ο Μπραντον Λι ήταν μόλις 28 ετών.

Σπύρος Δευτεραίος