Οι δεισιδαιμονίες των Ποντίων και η… απάντηση σε κάθε περίπτωση

Βαθιά πιστοί χριστιανοί, αλλά και ταυτόχρονα με μεγάλη πίστη σε κάθε είδους δεισιδαιμονίες, ήταν οι Έλληνες του Πόντου. Ένα πλέγμα συνηθειών και εθίμων ρύθμιζε ακόμη άπειρες λεπτομέρειες του καθημερινού τους βίου, υποδεικνύοντας στο άτομο τι θα έπρεπε να πράξει για να αποτραπεί κάποιο βέβαιο κακό.

Για καθετί νόμιζαν πως υπήρχε κάτι το οποίο θα τους βοηθούσε να… συνδιαλαγούν με τις σκοτεινές δυνάμεις.

Τα παραδείγματα άπειρα, σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού:

• Αν έπαιρναν νερό νύχτα από μια βρύση, έκαναν το σταυρό τους για να ξορκίσουν το στοιχειό της, επειδή πίστευαν ότι κάθε πεγάδ’ είχε το στοιχειό του.

• Γύριζαν ανάποδα τα παπούτσια όταν γάβγιζε τη νύχτα σκυλί στην αυλή, για να πάψει τα αλυχτήματα, επειδή θεωρούνταν προμήνυμα θανάτου.

• Όταν σουρούπωνε σταματούσαν τη δουλειά, όποια κι αν ήταν, για να βγει ευκολότερα η ψυχή όσων ψυχορραγούσαν.

• Αν έβλεπαν φάντασμα τη νύχτα μες στο σκοτάδι δεν μιλούσαν, για να μην τους κλέψει τη φωνή.

• Οι κοπέλες δίπλωναν τ’ αναλλαγάδα (τα γιορτινά τους ρούχα) δίνοντάς τους σχήμα τριγωνικό, ώστε η Αγία Τριάδα να τα φυλάξει και να μην τα κλέψουν οι νεράιδες.

• Τα πανιά της κούνιας του μωρού και τα σπάργανα δεν τα άφηναν ποτέ τη νύχτα έξω, όταν τα έπλεναν, για να μην τα βρομίσουν οι μάγισσες και οι νεράιδες.

• Τις νύχτες δεν έριχναν οι γυναίκες ζεστά νερά έξω στην αυλή, για να μην ζεματίσουν τις νεράιδες και τα άλλα στοιχειά που πηγαινοέρχονταν στο σκοτάδι.

• Αν λαλούσε πετεινός πάρωρα, τον έσφαζαν για να προλάβουν το κακό που μηνούσε το λάλημά του.

• Στο φαγητό δεν έπρεπε οι ανύπαντροι να γλείφουν το κουτάλι, για να μην βρέξει στο γάμο τους και χαλάσει η χαρά.

• Όταν πλένονταν έπρεπε ο ένας να δώσει το σαπούνι στον άλλο τοποθετώντας το πάνω στον καρπό, και όχι στη φούχτα, για να μην χαλάσει η φιλία τους.

• Δεν έπρεπε να περάσει κανείς πάνω από τα πόδια ενός ξαπλωμένου, για να μην κοφτ’ τα χρόν’ ατ’.

• Αν στο μαγαζί δύο συνεταίρων εμφανίζονταν μυρμήγκια που κουβαλούσαν το ένα τ’ άλλο προς τα έξω, θεωρούσαν ότι ο συνεταίρος ήταν κλέφτης και διέλυαν τη συνεργασία.

• Αν αργούσε να έρθει στο σπίτι κάποιο από τα ζώα τους, πήγαιναν σε ειδικό (συνήθως κάποια ηλικιωμένη γυναίκα) να δέσει το στόμα του λύκου για να μην το πειράξει.

• Αν ένα δέντρο δεν κάρπιζε, το σίμωναν κρατώντας τσεκούρι στο χέρι τους, απειλώντας ότι αν δεν έφερνε καρπούς, τον επόμενο χρόνο θα το έκοβαν.

• Αν πουλούσαν ζώο, απαιτούσαν να τους επιστραφεί το καπίστρι ή κρατούσαν μια τρίχα του, για να μην πάθουν τίποτε τα άλλα ζώα τους.

• Τετάρτη και Παρασκευή δεν έκοβαν τα νύχια τους, για να πάνε καλά οι δουλειές.

• Φορούσαν δαχτυλίδια γιατί πίστευαν ότι έτσι δεν θα έβγαζαν παρωνυχίδες.