Το καλάντασμαν περιμένουν τα παιδιά των ποντιακών οικογενειών τα Χριστούγεννα

Καλάντασμαν (και καλαντίασμαν σε κάποιες περιοχές του Πόντου) είναι μία λέξη που συνδέεται ευθέως με τα Χριστούγεννα, αλλά και την Πρωτοχρονιά. Ο Άνθιμος Παπαδόπουλος στο Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου εξηγεί ότι πρόκειται για την προσφορά δώρων στα παιδιά (επίσης έχει καταγράψει τη λέξη ακαλαντίαστος που σημαίνει αυτόν που δεν έλαβε δώρο).

Τα παιδιά των ποντιακών οικογενειών έπαιρναν καλαντέσα (όπως είναι η ποντιακή λέξη) κυρίως από τον νονό ή τη νονά, και μάλιστα θεωρούνταν μεγάλη προσβολή το αντίθετο.

Το παιδί πήγαινε στο σπίτι του νονού για να ευχηθεί και φεύγοντας είχε μαζί το δώρο του που μπορεί να ήταν ρούχα, παπούτσια ή και ένα αξιόλογο χρηματικό ποσό.

Σε ορισμένες περιοχές, και κυρίως στο Καρς, η οικογένεια του παιδιού έστελνε με τη σειρά της ένα δώρο στον κουμπάρο, όπως αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια Ποντιακού Ελληνισμού.

Αντιθέτως, στα Βουρλά της Μικράς Ασίας τα παιδιά που πήγαιναν στο σπίτι της νονάς ή του νονού δεν έπαιρναν ποτέ χρήματα στο χέρι. Η Νίτσα Παραρά-Ευτυχίδου στο βιβλίο της Χριστουγεννόσχολα αναφέρει ότι η μητέρα του βαφτιστηριού έστελνε πιάτο με τα πιο εκλεκτά γλυκά που είχε φτιάξει. Το παιδί φιλούσε το χέρι και ζητούσε συγχώρεση. Και οι νονοί έβαζαν στην τσέπη κάτι, «για ν’ άψει ένα κερί» τάχα.