Αρχαιολογικές ανακαλύψεις: Πότε εφευρέθηκαν τα πρώτα λίθινα εργαλεία

Οι πρόγονοι του σύγχρονου ανθρώπου κατά πάσα πιθανότητα εφηύραν τα πρώτα λίθινα εργαλεία πολλές φορές σε διαφορετικές τοποθεσίες –και όχι μόνο μία φορά σε ένα μέρος– σύμφωνα με νέες επιστημονικές εκτιμήσεις. Οι επιστήμονες βρήκαν στην περιοχή Λεντί-Γκεραρού της βορειοδυτικής Αιθιοπίας στην Αφρική, που θεωρείται κοιτίδα της ανθρωπότητας, μια συλλογή από 327 πρωτόγονα «Ολδόβια» εργαλεία και όπλα, τα οποία χρονολογούνται προ περίπου 2,58 έως 2,61 εκατομμυρίων ετών. Πριν από αυτή την ανακάλυψη, τα αρχαιότερα «Ολδόβια» λίθινα εργαλεία είχαν βρεθεί σε μια άλλη περιοχή της Αιθιοπίας, την Γκόνα, και είναι ελαφρώς πιο πρόσφατα, ηλικίας 2,58 εκατομμυρίων ετών.

Συνεπώς η εξάπλωση των εν λόγω λίθινων εργαλείων άρχισε μερικές χιλιάδες χρόνια νωρίτερα από ό,τι θεωρούσαν έως τώρα οι επιστήμονες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Κάγιε Ριντ του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Αριζόνας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με τη βρετανική Independent και το New Scientist, θεωρούν ότι μετά και τα νέα ευρήματα, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως οι πρόγονοί μας εφηύραν περισσότερες από μία φορά τα πρώτα εργαλεία και όπλα τους από πέτρα.

Τα νέα εργαλεία ανακαλύφθηκαν σε απόσταση μόνο πέντε χιλιομέτρων από το αρχαιότερο απολίθωμα που αποδίδεται στο γένος Homo (μια γνάθος ηλικίας 2,8 εκατομμυρίων ετών) και είχε βρεθεί το 2013 στην περιοχή ανασκαφών Μποκόλ Ντόρα 1 της Αιθιοπίας. «Πιστεύουμε ότι είναι πολύ πιθανό πως ο πρώιμος Homo έφτιαξε εκείνα τα πέτρινα εργαλεία», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπράουν τους Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσινγκτον, αν και δεν απέκλεισε την πιθανότητα ότι κατασκευαστής τους ήταν κάποιος πιο πρωτόγονος πρόγονος, όπως οι Αυστραλοπίθηκοι.

Ενδείξεις για τα αρχαιότερα πρωτόγονα λίθινα εργαλεία έχουν βρεθεί στην περιοχή Λομέκβι της Κένυας και έχουν ηλικία 3,3 εκατομμυρίων ετών, αν και πρόκειται περισσότερο για ακατέργαστες πέτρες που –όπως οι μαϊμούδες και οι πίθηκοι– χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί μας προκειμένου να σπάνε διάφορα πράγματα για να τα φάνε, όπως καρπούς και όστρακα.

Ένα εκατομμύριο χρόνια αργότερα, στην Αιθιοπία, τα λίθινα εργαλεία έγιναν κάπως πιο εξελιγμένα, καθώς οι πέτρες λειαίνονταν στις άκρες τους και γίνονταν μυτερές, ώστε να κόβουν καλύτερα. Αυτό, μεταξύ άλλων, οδήγησε και στη σταδιακή μείωση του μεγέθους των δοντιών των προγόνων μας.

Αρκετοί χιμπατζήδες και μαϊμούδες χρησιμοποιούν πέτρες ως εργαλεία για να σπάσουν πράγματα (π.χ. καρύδες). Ο τελευταίος κοινός πρόγονος χιμπατζήδων και ανθρώπων, ο οποίος έζησε πριν από τουλάχιστον επτά εκατομμύρια χρόνια, πιθανότατα έκανε χρήση τέτοιων απλοϊκών λίθινων εργαλείων. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι δεν έχουν βρει ακόμη τα αρχαιότερα «εργαλεία» που χρησιμοποίησαν οι μακρινοί πρόγονοι μας.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΠΔρ.